Trong những ngày cuối tháng 1, đầu tháng 2, lực lượng Công an đã liên tục phát hiện nhiều vụ vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, hàng gian lận thương mại và thực phẩm “bẩn” trên xe khách. Trong đó, có ngày lực lượng Công an bắt đến 2-3 vụ xe khách chở hàng lậu, hàng gian lận thương mại.

Đơn cử: Ngày 4/2, Phòng CSGT và CSPCTP về môi trường, Công an tỉnh Hà Tĩnh bắt giữ 40 khúc gỗ cẩm lai, gỗ hương lậu, có tổng trọng lượng 1,5 tấn đựng trong 11 bao tải trên xe khách và 50 chai rượu ngoại không hóa đơn chứng từ được giấu trên chiếc ôtô khách chạy từ Quảng Trị ra Hà Nội. Lực lượng CSGT Công an tỉnh Thanh Hóa cũng phát hiện, bắt giữ 180 thùng bia Heineken vi phạm tem nhãn hàng nhập khẩu giấu trên ô tô khách để đưa ra Thủ đô. Ngày 28/1, lực lượng CSGT Công an Hà Nội liên tiếp phát hiện 3 vụ việc liên quan đến điện thoại di động đắt tiền, thuốc lá ngoại nhập lậu và 20 xác linh trưởng khô.

Không chỉ mua bán, vận chuyển lậu đối với các mặt hàng tiêu dùng thông thường, các đối tượng buôn lậu còn khoảng 1,5 tấn nội tạng động vật đang bốc mùi hôi thối nồng nặc, CSGT Công an tỉnh Thanh Hóa cũng phát hiện bắt giữ 4 tạ chân giò heo biến màu, bốc mùi hôi thối trên ôtô khách BKS 48B – 00123, do Nguyễn Mạnh Hà, 37 tuổi, trú tại Cẩm Khê, Phú Thọ điều khiển, để đưa ra Hà Nội tiêu thụ…

4 tạ chân giò biến màu, bốc mùi hôi thối bị CSGT Công an tỉnh Thanh Hóa bắt giữ từ xe khách giường nằm.

Chiều 6/2, chúng tôi đã trao đổi với Trung tá Đỗ Thanh Bình, Phó cục trưởng Cục CSGT, Bộ Công an, được biết thời gian gần đây, số vụ vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, thực phẩm bẩn trên phương tiện vận tải hành khách đã được lực lượng Công an phát hiện, bắt giữ tăng nhiều hơn, nhất là qua công tác kiểm tra của lực lượng CSGT trên các tuyến lộ.

Theo ông Bình, càng gần dịp Tết, lượng hàng hóa tham gia lưu thông trên thị trường phục vụ người dân đón Tết càng tăng cao. Ngoài phương thức chuyên chở hàng hóa trên phương tiện vận tải hàng hóa thông thường, các đối tượng xấu đã lợi dụng phương tiện vận tải hành khách để “ém”, “gửi” hàng cấm, hàng lậu, hàng gian lận thương mại và thực phẩm “bẩn” để tuồn vào thị trường tiêu thụ. Thủ đoạn “ém” hàng, ký gửi hàng trên xe khách dễ dàng qua mặt các cơ quan chức năng, bởi hàng cấm, hàng lậu, hàng gian lận bị trà trộn với hàng xách tay của hành khách trên xe, ít bị cơ quan chức năng “soi” hơn so với vận chuyển bằng xe tải hay các phương tiện khác.

Ngoài ra, cơ chế quản lý trong vận tải hành khách, cũng như cơ chế xử phạt đối với các vi phạm kiểu này hiện vẫn còn những “lỗ hổng”. Trong nhiều vụ bắt giữ hàng vi phạm trên xe khách, lái xe thường khai nhận vận chuyển thuê hàng hóa để lấy tiền công, khi nhận hàng không biết hàng hóa gửi là chủng loại gì, hóa đơn chứng từ ra sao; nhà xe, cũng như lái xe không nắm được nhân thân, địa chỉ của người gửi, người nhận hàng. Khi xe bị phát hiện, bắt giữ do chở hàng vi phạm, cơ quan chức năng rất khó điều tra chủ nhân thực sự của số hàng vi phạm.

Cho nên để ngăn chặn tận gốc tình trạng lợi dụng xe khách vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, hàng gian lận thương mại, thực phẩm “bẩn”, rất cần có sự minh bạch về trách nhiệm đối với hàng hóa ký gửi vận chuyển trên xe.

Trung tá Đỗ Thanh Bình cho biết: Khi một khách hàng muốn gửi hàng lên xe khách thì nhà xe phải có trách nhiệm lưu lại hình ảnh hay các thông tin cụ thể về chủng loại hàng hóa ký gửi; nhân thân, địa chỉ của người gửi hàng và người nhận hàng. Nếu nhà xe không làm hết trách nhiệm như vậy, khi phát hiện hàng hóa vi phạm trên xe thì nhà xe, chủ phương tiện phải là người đầu tiên chịu trách nhiệm pháp luật, rồi đến lái xe. Thêm nữa, cần có chế tài xử phạt thật nặng đối với chủ phương tiện và người điều khiển phương tiện nếu phát hiện hàng hóa vi phạm trên phương tiện đó. Có như vậy, tình trạng vận chuyển hàng lậu, hàng cấm, hàng gian lận và thực phẩm “bẩn” trên xe khách mới thực sự được ngăn chặn.

Phạm Tâm