Xung quanh câu chuyện này, Báo  CAND đã có cuộc trao đổi với ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương).

Ông Trần Thanh Hải cho biết: Việc chúng tôi phát động mua dưa trong nội bộ là việc làm nhỏ, thể hiện việc cán bộ, công chức Bộ Công thương muốn chia sẻ với cộng đồng, cũng giống như nhiều việc trước đây chúng tôi vẫn làm như hiến máu nhân đạo, quyên góp tiền ủng hộ đồng bào bão lụt, nhắn tin ủng hộ các chiến sỹ ở hải đảo... Nếu chúng ta quan điểm như vậy rất dễ tạo ra sự ngộ nhận, lấy việc này để thay thế việc kia.

Việc bán dưa không phải là giải pháp, càng không thể thay thế cho chính sách. Việc xây dựng chính sách Bộ Công thương vẫn đang tiến hành rất mạnh mẽ.

Ngay buổi sáng nay (10/4), Thứ trưởng Trần Tuấn Anh cũng đã chủ trì một cuộc họp với các đơn vị về vấn đề này.

Việc mua dưa chỉ là thể hiện sự chia sẻ, đồng cảm của cá nhân những con người đang làm việc tại đây với nông dân miền Trung. Không lẽ vì họ là công chức của Bộ Công thương thì họ lại không được thể hiện sự chia sẻ của mình thông qua việc này?

Việc làm chính sách vẫn là chức năng chính của Bộ Công thương, còn việc làm vừa qua hoàn toàn thể hiện tấm lòng của các cá nhân.

Ông Trần Thanh Hải.

Phóng viên (PV): Tuy vậy, nhiều người cũng đặt vấn đề việc mua dưa của thương lái đưa từ Lạng Sơn về không mang lại lợi ích gì cho những người dân đang bị lũ lụt tại Quảng Nam, mà chỉ có thương lái hưởng lợi?

Ông Trần Thanh Hải (TTH): Tôi nghĩ là chúng ta có nhiều cách để thực hiện. Mục đích cao nhất của chúng ta là tiến tới góp phần tiêu thụ, giải toả dưa hấu cho nông dân.

Trong khi chúng ta chưa tìm được nguồn dưa từ miền Trung ra, dưa ở trên biên giới cũng là dưa ở miền Trung đưa lên, nếu không tiêu thụ kịp thời, hiện nay số lượng xe tồn đọng như vậy thì dưa đó cũng đổ bỏ. Đấy cũng là tài sản, là mồ hôi nước mắt của bà con nông dân, đằng sau đó nữa là tài sản của thương nhân, DN đưa dưa lên biên giới.

Thương nhân bán được dưa thì họ cũng sẽ tiêu thụ dưa cho nông dân, vì người nông dân không thể đưa được dưa ra Hà Nội, người tiêu dùng cũng không thể từ Hà Nội vào Quảng Ngãi mua dưa.

Vai trò của thương nhân chúng ta cũng không thể phủ nhận. Làm lợi được cho nông dân và làm lợi được cả cho thương nhân thì tôi nghĩ việc đó cũng là một việc tốt.

PV: Với kinh nghiệm làm chính sách về xuất nhập khẩu đã nhiều năm, ông thấy có cách nào để giải quyết tình trạng cứ đến mùa lại rớt giá, ùn ứ đã liên tục diễn ra nhiều năm nay?

Ông TTH: Đó là một câu chuyện lớn và không chỉ nằm ở Bộ Công thương. Trong chuỗi giá trị, phần của Bộ Công thương nằm ở khâu cuối cùng.

Dưa trồng ra chỉ thu hoạch được một vụ và thu gấp trong 1 tháng rõ ràng sẽ tạo ra áp lực về tiêu thụ rất lớn. Nếu trồng được ở thời vụ khác nhau, thời vụ kéo dài ra, hay công nghệ bảo quản tốt hơn sẽ đỡ bị ép giá. Hay sự liên kết giữa các địa phương tốt hơn để điều tiết được lượng xe ra.

Một cách nữa chúng tôi đã góp ý mà chưa thấy có thay đổi, đó là sự phân loại, đóng gói. Dưa bây giờ hoàn toàn xếp ở trên rơm, cứ phải bê thủ công từng quả, làm cật lực hàng chục người trong vài tiếng đồng hồ mới bốc xong 1 xe dưa, nên việc ùn ứ càng nghiêm trọng. Nếu ta đưa được vào sọt, công đoạn bốc xếp sẽ nhanh hơn rất nhiều.

Ở góc độ quản lý Nhà nước, trách nhiệm của cơ quan quản lý vẫn là tìm ra giải pháp ở cấp vĩ mô, để làm sao có thể đưa việc phân phối lưu thông và tiêu thụ sản phẩm tốt hơn lên.

Tôi nghĩ vai trò của địa phương rất quan trọng, đó là cấp chính quyền gần với dân nhất, có thể dẫn dắt, định hướng cho bà con tại chỗ.

Bộ Công thương nói dưa hấu tiêu thụ bình thường, địa phương lại kêu ế!

Chiều 10/4, Bộ Công thương vừa ra thông cáo cho biết tình hình tiêu thụ dưa tại các địa phương vẫn khả quan.

Theo đó, ông Võ Văn Quyền, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước khẳng định: “Theo thông tin báo cáo của các địa phương có liên quan, tính đến thời điểm này, việc sản xuất, tiêu thụ và thu mua dưa hấu của bà con nông dân vẫn diễn ra bình thường với mức giá tương đối khả quan”.

Tuy vậy, cũng vào ngày 10/4, trao đổi nhanh với PV Báo Công an nhân dân, ông Phan Diệp – Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Bình Sơn, vùng dưa của Quảng Ngãi cho biết, hiện nay nông dân Bình Sơn đang rất điêu đứng vì dưa, giá bán rất thấp và còn tồn rất nhiều.

Ông Diệp cũng cho biết, tình trạng giữa mùa rớt giá thế này năm nào cũng diễn ra mà chưa có cách nào để giải quyết.

V.H.

Vũ Hân