Người dân thường cho rằng đó là loài sinh vật đặc biệt, mùa Đông ở dạng côn trùng, sang mùa Hạ lại hóa thành cây cỏ. Chính vì thế mới mang tên “Đông trùng hạ thảo” và có khả năng chữa được rất nhiều thứ bệnh, kể cả ung thư. Qua nghiên cứu, các nhà khoa học xác định: Đông Trùng Hạ Thảo là tên gọi chung cho một nhóm nấm kí sinh trên ấu trùng một loài côn trùng đặc hữu của vùng Tây Tạng (Trung Quốc). Trong đó thường là nấm Cordyceps sinensis và nấm Cordyceps militaris. Nghiên cứu sâu hơn, người ta xác định trong quả thể của nấm Cordyceps militaris chứa khá nhiều hoạt chất có hoạt tính sinh học cao như Cordycepin, Adenosine, Mannitol, Cordypolysaccarid, Superoxide, Dismutise… Một số nghiên cứu khác về y học cũng khẳng định nấm Cordyceps militaris có khả năng điều hoà tim mạch, điều trị bệnh thận do giảm immunoglobin A. Có tác dụng hỗ trợ điều trị các bệnh virus, đái tháo đường và suy giảm tình dục; tác dụng ngăn ngừa và kìm hãm sự phát triển ung thư. 

Một số nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan…đều nghiên cứu, nhân nuôi phát triển các loài nấm này, để bào chế thành thuốc, bán với giá rất cao. Về thành phần dinh dưỡng trong Đông Trùng Hạ Thảo mà nhóm nghiên cứu tạo ra, ông Nhạ cho biết, do điều kiện kinh phí, mặt khác không có mẫu so sánh trong tự nhiên, nên Trung tâm chỉ tập trung vào hai hợp chất chính là Cordycepin có chức năng phòng chống u xơ, tiền ung thư và Adenosin là thuốc điều trị trong tim mạch. Kết quả Cordycepin đạt 0,14 mg/gram sinh khối và Adenosine là 0,32mg/gram sinh khối. Kết quả này cao hơn nhiều lần so với sản phẩm cùng loại được nhập khẩu từ Trung Quốc đang phân phối trên thị trường.

Tiến sĩ Phạm Văn Nhạ đang kiểm tra các sản phẩm Đông Trùng Hạ Thảo nuôi cấy trong phòng thí nghiệm.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Nhạ cũng cảnh báo, trên thị trường hiện nay có tới 70% là nấm Đông Trùng Hạ Thảo giả. Trước đây, có rất nhiều cách nhận biết như nhìn vào các chân của côn trùng; hoặc ăn vào có mùi tanh của tằm; hoặc nhận biết bằng cách bẻ côn trùng ra sẽ có ruột. Nhưng hiện nay các cách này đều không có tác dụng khi các thủ đoạn làm giả ngày càng tinh vi hơn. Thậm chí đến giới khoa học cũng khó có thể nhận biết Đông Trùng Hạ Thảo thật và giả, ông Nhạ cho biết.

Nấm Đông Trùng Hạ Thảo của Tiến sỹ Nhạ được nuôi cấy trên nhộng tằm và môi trường nhân tạo (gạo lức trộn với sản phẩm nhộng tằm), thời gian nuôi cấy từ 60 đến 75 ngày, trong môi trường có nhiệt độ thích hợp sẽ cho ra sản phẩm hoàn thiện. Theo Tiến sỹ Nhạ, sản phẩm Đông Trùng Hạ Thảo này đã đưa ra thị trường và có thể nuôi cấy rộng rãi. Sản phẩm cho giá trị kinh tế cao, có thể tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có trong nước, nên giá cả hợp lý, chất lượng Đông Trùng Hạ Thảo tươi có giá trị dinh dưỡng tốt, có tác dụng phòng chống một số bệnh hiểm nghèo.

Lưu Hiệp