Tính đến cuối tháng 5-2019, Công an tỉnh đã bố trí 1.056 đồng chí Công an chính quy về cơ sở. Trong đó đã bố trí 97 đồng chí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã, bao gồm: 54 đồng chí là Trưởng Công an xã, 28 đồng chí là Phó trưởng Công an xã và 15 đồng chí là Công an viên thường trực tại 84/197 xã, thị trấn; 123 đồng chí thuộc 6 Đồn Công an và 836 đồng chí thuộc các tổ Công an XDPT và PTX về ANTT và trinh sát an ninh phụ trách xã. Số cán bộ trên sẽ làm cơ sở tiền đề để góp phần bảo vệ tốt ANTT từ cơ sở, đồng thời tạo nguồn nhân sự để từng bước bố trí Công an chính quy tiếp tục đảm nhiệm các chức danh Công an xã theo lộ trình.

Để thực hiện việc bố trí Công an chính quy về cơ sở, Công an tỉnh đã chủ động tham mưu với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân tỉnh về việc triển khai Thông tư số 15/2010/TT-BCA, ngày 24-5-2010, của Bộ Công an quy định về việc điều động sĩ quan, hạ sĩ quan CAND đảm nhiệm các chức danh Công an xã ở các địa bàn trọng điểm, phức tạp về ANTT trên địa bàn tỉnh; đã trình UBND tỉnh ban hành Đề án “Tinh gọn bộ máy Công an xã và bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã trên địa bàn tỉnh Sơn La, giai đoạn 2018-2021” với lộ trình dự kiến đến năm 2020 ưu tiên bố trí 100% địa bàn các xã trọng điểm, phức tạp về ANTT và đến năm 2021 hoàn thành 100% việc bố trí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã trên địa bàn.

Bên cạnh đó, Ban Thường vụ Đảng ủy Công an tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 07-NQ/ĐUCA, ngày 6-3-2018, về tinh gọn bộ máy Công an xã; Công an tỉnh cũng đã ban hành 6 văn bản để chỉ đạo, hướng dẫn các phòng chức năng Công an tỉnh, Công an các huyện, thành phố phối hợp với các đơn vị liên quan và cấp ủy, chính quyền cơ sở trong việc tuyển chọn, bố trí các chức danh Công an xã cũng như các mối quan hệ, quy chế phối hợp công tác và lề lối làm việc của lực lượng Công an chính quy về cơ sở. Tiếp tục tham mưu thực hiện Đề án “Nâng cao chất lượng, hiệu quả bảo vệ ANTT của lực lượng Công an xã, giai đoạn 2015-2020”; quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang bị phương tiện, kỹ thuật, công cụ hỗ trợ để đáp ứng yêu cầu công tác, chiến đấu, sinh hoạt của các đơn vị Đồn và Công an xã; đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền xây dựng, cải tạo, nâng cấp 6 Đồn Công an và 64/197 trụ sở Công an xã; 133/197 xã, thị trấn đã bố trí quy hoạch được quỹ đất để xây dựng trụ sở Công an xã.

Lễ công bố quyết định về điều động cán bộ Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã.

Việc tăng cường bố trí Công an chính quy về cơ sở đảm nhiệm các chức danh Công an xã và các tổ Công an phụ trách xã về an ninh trật tự từng bước cụ thể hóa chủ trương của Bộ về thay đổi bố trí thế trận bảo vệ ANTT từ cơ sở và được cấp ủy, chính quyền và nhân dân đồng tình, ủng hộ. Riêng việc đánh giá, nhận xét đối với 54/97 đồng chí Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã đã được bố trí từ năm 2018 trong 6 tháng đầu năm 2019 cho thấy, kết quả bảo vệ ANTT từ cơ sở đã có sự chuyển biến tích cực, cụ thể như: Đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền cơ sở ban hành 47 nghị quyết, 23 chỉ thị và 199 kế hoạch công tác bảo vệ ANTT; đã nắm được 558 tin liên quan đến ANTT (tăng gần 20% so với 6 tháng đầu năm 2018); đã tham gia giải quyết 291 vụ việc (tăng 22% số vụ và 45% đối tượng).

Các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản, công tác quản lý hành chính về địa bàn, quản lý, giáo dục đối tượng đều tăng trung bình từ 20-30%. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã đã chú trọng công tác vận động quần chúng, tham gia giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ nhân dân, xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả các kế hoạch về phòng ngừa, đấu tranh với các tội phạm, tệ nạn xã hội, công tác đăng ký quản lý, hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng; tiếp nhận, xử lý tin báo tố giác tội phạm; kịp thời giải quyết các vụ việc về an ninh, trật tự xảy ra trên địa bàn, ngay tại cơ sở, không để tồn đọng, kéo dài, theo đúng thẩm quyền, quy định của pháp luật, góp phần kiềm chế gia tăng tội phạm, tệ nạn xã hội…

Ngoài ra còn thực hiện một số nhiệm vụ khác do cấp ủy, chính quyền giao, bước đầu được cấp ủy, chính quyền cơ sở đánh giá ghi nhận và  được nhân dân đồng tình ủng hộ. Qua kết quả chỉ đạo tổ chức 12 diễn đàn điểm “Công an xã lắng nghe ý kiến nhân dân” trong 6 tháng đầu năm 2019 đã có 76% số phiếu khảo sát ghi nhận là từ khi Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã, kết quả bảo vệ ANTT tốt hơn.

Bên cạnh những mặt ưu điểm trên thì việc tăng cường bố trí Công an chính quy về cơ sở cũng như đảm nhiệm các chức danh Công an xã  bước đầu cũng gặp những khó khăn nhất định như ý kiến nhận xét của đồng chí Trần Anh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Sơn La về thực trạng phải “vừa chạy, vừa xếp hàng” để tiếp tục phát huy những mặt ưu điểm và khắc phục những mặt khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện như: Thiếu nguồn cán bộ có đủ tiêu chuẩn để vừa đáp ứng tăng cường cơ sở và vừa đảm bảo cho các đội nghiệp vụ Công an cấp huyện không bị hẫng hụt.

Mặt khác, số cán bộ Công an chính quy khi đảm nhiệm chức danh Trưởng Công an xã đa số thiếu tiêu chuẩn trung cấp lý luận chính trị để cơ cấu vào cấp ủy cấp xã, một số đồng chí không biết tiếng dân tộc, phong tục, tập quán; thiếu kiến thức tổng hợp, kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ huy, nghiệp vụ công tác Đảng, công tác vận động quần chúng… Hơn nữa là, từ khi cường bố trí Công an chính quy về cơ sở thì lực lượng Công an xã có tư tưởng không yên tâm công tác, làm việc cầm chừng, ỉ lại cho Công an chính quy.

Từ những khó khăn, vướng mắc như trên, Công an tỉnh cũng đề nghị sự tiếp tục quan tâm chỉ đạo toàn diện của Đảng và Nhà nước cũng như của Bộ Công an, sự phối hợp giúp đỡ của các cấp, các ngành một cách toàn diện, mà trước mắt là tăng cường mở các lớp bồi dưỡng lý luận chính trị cho các đồng chí đã và sẽ đảm nhiệm chức danh trưởng Công an xã đã có trình độ đại học nhưng chưa có bằng trung cấp lý luận chính trị, đồng thời chỉ đạo tổ chức mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ theo từng chuyên đề và yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ ANTT từ cơ sở. Mặt khác, cần sớm nghiên cứu ban hành cơ chế chính sách đối với lực lượng Công an xã khi tinh giản biên chế.

Trần Quang Ngũ