Thượng tá, Giám thị trưởng Phạm Xuân Thủy cho biết, để việc xét đặc xá đúng đối tượng, đảm bảo tính công minh, Ban giám thị và Hội đồng xét đề nghị đặc xá của Trại giam Xuân Phước đã thực hiện nghiêm túc Quyết định 1002/2009/QĐ-CTN ngày 8/7/2009 của Chủ tịch nước về đặc xá đợt 2 năm 2009 và hướng dẫn của Ban chỉ đạo đặc xá - Bộ Công an. Theo đó, đã xác lập được danh sách 57 người có đủ điều kiện đề nghị đặc xá, trong đó có 10 trường hợp là người chưa thành niên phạm tội.

Theo hướng dẫn của Trung tá Nguyễn Đình Lư - Đội trưởng Đội trinh sát, tôi đã gặp một số người được đề nghị đặc xá. Trước khi phạm tội, Nguyễn Thanh Hà, 22 tuổi, trú ở xã Hòa Thành, huyện Đông Hòa mới thành niên, nhưng sớm tập tễnh uống rượu. Một đêm cuối tháng 6/2006, Hà cùng hai đứa em cùng xóm ra nghĩa địa gần làng uống rượu, tình cờ nhìn thấy một đôi tình nhân ở đó, Hà rủ hai "bạn nhậu" cầm gạch, đá ập tới đe dọa tính mạng, cướp đoạt một dây chuyền vàng và 40.000 đồng để chia nhau.

Ở môi trường giáo dục nhân văn sẽ có thêm nhiều mầm thiện.

Với vai trò cầm đầu, Hà bị TAND tỉnh Phú Yên xử phạt 6 năm tù, đến nay đã chấp hành 2 năm 4 tháng 25 ngày. Được xét đặc xá trước thời hạn 3 năm 7 tháng, Hà không giấu nổi xúc động khi tâm sự: "Trước khi về Trại giam Xuân Phước, nghĩ tới mức án 6 năm tù, nhiều đêm cháu thức trắng. Sau khi được cán bộ quản giáo động viên, hướng dẫn giải thích những nội dung cơ bản Pháp lệnh Thi hành án phạt tù, Luật Đặc xá và một số chính sách nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội, cháu thật sự yên tâm cải tạo, nhờ đó cháu được xét đặc xá".

Được đặc xá lần này có ba bị án chung thân. Bo Bo Chuộng, 53 tuổi, trú ở xã Ba Cụm Bắc, huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa là người dân tộc Raglai. Trước khi phạm tội giết người, ông ta lén lút hành nghề thầy cúng. Trong một giấc mơ lạ lùng do sức khỏe bất ổn, ông thấy những bóng ma gọi mình về cõi âm vì một căn bệnh quái ác. Giấc mơ đó ám ảnh tâm tưởng suốt mấy ngày đêm liền, khiến ông Chuộng nghĩ tới chuyện sát hại vợ con rồi tự sát.

Buổi trưa cuối tháng 6/1992, người đàn ông có trình độ văn hóa lớp…1 mê muội hủ tục lạc hậu đã chốt chặt cửa ngôi nhà rồi châm lửa đốt, cầm búa đinh đập nhiều nhát vào đầu vợ con và tự đập vào đầu mình để tự sát. Hậu quả đứa con nhỏ 4 tuổi chết tức tưởi, vợ và 3 đứa con còn lại bị thương. Án sơ thẩm của TAND tỉnh Khánh Hòa và phúc thẩm của Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng xử phạt Bo Bo Chuộng tù chung thân. Bằng âm giọng lơ lớ, ông nói rất thật lòng: "Nhờ Đảng và Nhà nước có chính sách nhân đạo, nên tui được đặc xá về nhà, mừng lắm chớ. Hơn 13 năm ở trại giam, tui luôn được cán bộ quản giáo đối xử rất tốt".

Khác hẳn 56 phạm nhân cùng được đặc xá, Ksor Y Lê, 40 tuổi, trú ở xã Ea Lâm, huyện Sông Hinh vốn là Chủ tịch xã. Với  hành vi lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản, Lê bị xử phạt 4 năm 6 tháng tù.  Khi được hỏi: "Về nhà, điều gì sẽ làm anh nhớ nhất?", Y Lê nói ngay: "Thứ nhất là tình người mà cán bộ quản giáo dành cho phạm nhân đã giúp cho nhiều người cải tạo tốt. Thứ hai là trong trại không có nạn đầu gấu, mà mọi phạm nhân giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Thứ ba là các chế độ sinh hoạt của phạm nhân từ vật chất đến tinh thần đều được công khai theo phương thức tự quản. Thứ tư rất nhiều phạm nhân vào trại thuộc diện mù chữ được học tập xoá mù, biết đọc, biết viết...".

Ngoài 57 phạm nhân đủ điều kiện đặc xá còn có 5 trường hợp người đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên phạm tội phá hoại chính sách đoàn kết dân tộc cũng được xem xét tha tù lần này. Tôi nhận ra trong ánh mắt của họ lấp lánh niềm vui sắp được tái hòa nhập cộng đồng xã hội để hoàn lương hướng thiện sau những năm tháng cải tạo lỗi lầm quá khứ. Người ở lại cũng không bận lòng khi thừa biết ở môi trường giáo dục giàu đạo đức nhân văn sẽ có thêm nhiều mầm thiện nếu họ thật tâm cải tạo tốt thì lối về sẽ càng rộng mở

Phan Thế Hữu Toàn