1 - Dáng dấp khỏe mạnh, nước da ngăm đen pha chút bụi trần, đôi mắt kiên nghị luôn toát lên nét vẻ tinh thông, nhanh nhạy, Trung tá Nguyễn Văn Thảo, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự (CSHS), Công an tỉnh Phú Yên – luôn được đồng đội gọi là khắc tinh của tội phạm hình sự.

Chào đời sau ngày miền Nam giải phóng, Thảo mê nghề Cảnh sát hình sự từ khi còn học phổ thông và đã bị cuốn hút bởi những bài báo tường thuật các cuộc truy đuổi tội phạm gay cấn và ngoạn mục. Đến khi tình cờ chứng kiến một trinh sát hình sự vây bắt tội phạm có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm, Thảo mới bày tỏ ước mơ của mình cho người thân và thi vào Trường Đại học Cảnh sát nhân dân.

Ra trường năm 1999, Thảo về Đội Trọng án, Phòng CSHS, Công an tỉnh Phú Yên. Sau hai tháng tìm hiểu một số hồ sơ trinh sát đã kết thúc, lần đầu tiên Thảo cùng đồng đội tham gia chuyên án truy xét nhóm tội phạm trộm cắp xe máy liên tỉnh do Lê Khắc Luật cầm đầu. Nhiều lần cải trang bám sát địa bàn thu thập thông tin liên quan và xác định nghi can, Thảo cùng ba đồng nghiệp bí mật truy bám và bất ngờ ập vào quán nhậu vây bắt kẻ cầm đầu, từ đó lật tẩy hành tung các đối tượng còn lại trong nhóm trộm. Đó là dấu ấn đầu tiên trong nghề của Thảo. Sau 15 năm, Thảo đã lập hàng chục chiến công xuất sắc.

Trung tá Nguyễn Văn Thảo - Phó trưởng Phòng PC45 Công an tỉnh Phú Yên.

Một đồng nghiệp của Thảo kể, Thảo cùng đồng đội nhập cuộc chuyên án đấu tranh hai nhóm cướp tài sản bằng thủ đoạn gây mê do Trần Ngọc Ba, Phạm Đình Bình cầm đầu hoạt động chuyên nghiệp nhiều năm trên những chuyến xe khách liên tỉnh.

Trong vai hành khách, theo nghi can lúc nửa đêm, Thảo đã xâm nhập vào những phòng trọ nhóm cướp lưu trú trong hành trình gây án. Cũng có lúc anh cải trang một tay lái xe ôm đón khách ở nơi có nhiều khả năng nhóm cướp lên xuống xe khách. Khi những nghi can đầu tiên lộ diện và lần lượt sa lưới cũng là lúc các trinh sát phát hiện thêm nhóm cướp tài sản có vũ khí do Hoàng Hải Hà, biệt danh Hà “sát thủ”, cầm đầu hoạt động liên tuyến. Từng gây trọng án tại Hà Nội và bị truy nã về tội cướp tài sản, Hà “sát thủ” luôn lận lưng hai khẩu súng ngắn, sẵn sàng nã đạn chống trả khi bị vây bắt.

Sau nhiều ngày dò tìm với sự hỗ trợ của các trinh sát Cục CSHS tại phía Nam, Thảo cùng một đồng sự tiếp cận nơi tạm trú của Hà “sát thủ”. Trong vai người bán võng xếp cùng một trinh sát hành nghề xe ôm, giữa buổi sáng đầu xuân, Thảo bất ngờ đạp tung cánh cửa phòng trọ, rút súng khống chế Hà “sát thủ” nhanh gọn đến mức hắn không kịp lật chiếc gối lấy “hàng nóng” chống trả. Ngoài việc khai nhận đã nổ súng giữa ban ngày để cướp tài sản tại nhà dân ở Khánh Hòa, đột nhập nhà riêng một nhạc sĩ ở Ninh Thuận để trộm cắp, Hà “sát thủ” đã chỉ ra nơi cất giấu khẩu súng thứ hai. Kết thúc chuyên án, Phòng CSHS, Công an tỉnh  Phú Yên được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng nhất, Nguyễn Văn Thảo vinh dự nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.

Nhiều đồng nghiệp ở Công an tỉnh Phú Yên thừa nhận, Nguyễn Văn Thảo là một trinh sát bản lĩnh, có khả năng ứng biến linh hoạt trong mọi tình huống và mưu trí, dũng cảm trong những cuộc đối mặt với tội phạm nguy hiểm. Ngoài việc rèn luyện võ thuật trong Trường Đại học Cảnh sát nhân dân, Thảo còn theo học môn phái Thiếu Lâm ở Câu lạc bộ Trúc Lâm Thái Hư. Niềm đam mê võ thuật thấm đẫm trong máu thịt kết hợp trình độ nghiệp vụ pháp luật tinh thông không chỉ giúp cho Thảo né tránh kịp thời những pha nguy hiểm khi đối đầu, truy bắt tội phạm, mà còn thực thi nhiệm vụ hiệu quả, đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai hay bỏ lọt tội phạm.

Giữa năm 2010, Thảo chuyển sang Cảnh sát truy nã tội phạm hơn ba năm mới trở lại đơn vị cũ và đảm nhiệm chức trách Phó trưởng Phòng CSHS, Công an tỉnh Phú Yên. Hơn 15 năm qua, Nguyễn Văn Thảo đã buộc nhiều tay anh chị trong giới giang hồ tứ chiếng phải đưa tay vào còng sau những cuộc truy đuổi nghẹt thở.

Một lần đang ngồi bên bụi cây dưới chân ta luy đường sắt chờ đến giờ G đột nhập vây bắt một tụ điểm tệ nạn xã hội thì hai gã thanh niên lạ mặt nào đó đứng trên bờ… tè xuống. Thảo đành phải im lặng để tránh bị lộ. Gần đây, sau nửa năm kiên trì truy xét bằng nhiều biện pháp nghiệp vụ, Thảo cùng đồng đội đã lật tẩy hành tung 3 đối tượng sử dụng hung khí tấn công vợ chồng chủ hiệu vàng Kim Dũng ở xã Hòa Thắng, huyện Phú Hòa để cướp đoạt tiền, vàng, có tổng trị giá hơn 1,5 tỷ đồng, ngay trên đường quê trong buổi hoàng hôn rồi tăng tốc xe máy tẩu thoát.

2 - Gặp nhau giữa đời thường, nhiều người nhầm tưởng anh là một nhà giáo bởi gương mặt rất mực hiền lành, phong cách giao tiếp từ tốn. Thế nhưng, trong công tác, anh là điều tra viên năng động, tinh thông nghiệp vụ – pháp luật, giàu bản lĩnh và đậm chất nhân văn trong mọi điều kiện, tình huống. Đó là Trung tá Trần Xuân Thủy – Đội trưởng Đội Điều tra tổng hợp, Công an huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên.

Thủy là con trai đầu lòng của một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Bố anh – ông Trần Xuân Phụng, quê ở tận Thái Nguyên, cầm súng vào chiến trường khu Nam Trung Bộ từ những năm đầu thập kỷ 60 của thế kỷ trước, mẹ anh cũng là bộ đội. Họ kết duyên vợ chồng từ trên chiến khu. Thủy chào đời trước ngày Phú Yên giải phóng tròn 4 tháng. Đất nước thống nhất, bố mẹ đều xuất ngũ trở về mưu sinh với nghề nông ở làng Phú Phong, xã Hòa Đồng, huyện Tây Hòa. Vào Trường Trung học Cảnh sát nhân dân ở phía Nam từ năm 1993, hai năm sau Thủy được phân nhiệm ở Đội Cảnh sát điều tra Công an huyện Tuy Hòa. Thủy luôn khiêm tốn lắng nghe, chắt lọc và học tập những trải nghiệm. Sự cẩn trọng đó đã giúp Thủy trở thành một điều tra viên giỏi, rất tinh tế trong những cuộc truy xét, đấu trí với tội phạm.

Trung tá Trần Xuân Thủy – Đội trưởng Đội CSĐT tổng hợp Công an huyện Tây Hòa.

Cách đây hơn một năm, Thủy cùng một số trinh sát truy bám nhiều ngày đêm và phát hiện đường dây mua bán, vận chuyển và lưu hành tiền giả do Nguyễn Văn Pha, trú ở xã Sơn Thành Tây, huyện Tây Hòa điều hành, bị phát lộ từ một số người bán vé số kiến thiết. Anh đã tham mưu xác lập chuyên án, triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ thu thập chứng cứ xây dựng kế hoạch đấu tranh. Pha rời Phú Yên ngược lên cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn để mua tiền giả, Thủy cùng đồng đội được lệnh đón lõng, bắt quả tang khi đối tượng vừa mang 103,8 triệu đồng tiền giả bước xuống khỏi xe khách.

Đấu tranh mở rộng điều tra, Thủy cùng đồng đội lần lượt làm rõ hành vi phạm tội của 7 đối tượng đồng phạm trong vụ án này. Gần đây nhất, vào cuối tháng 4/2014, Trung tá Trần Xuân Thủy tiếp một người phụ nữ trạc chừng 53 tuổi khẩn báo vụ mất trộm 10 chỉ vàng và gần 3 triệu đồng cất bên trong cốp xe máy dựng bên lề đường ở chợ Mỹ Thạnh Trung 1, xã Hòa Phong. Dù vụ trộm xảy ra ở tụ điểm mua bán đông người, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, anh cùng đồng đội đã lật tẩy hành tung thủ phạm là Trương Minh Long, 32 tuổi, trú ở thị trấn Phú Thứ, huyện Tây Hòa.

Một lần được giao nhiệm vụ thụ lý vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ, khi biết bị can Nguyễn Thành L từng là học sinh miền Nam trên đất Bắc, có gia cảnh hết sức khó khăn, Thủy đã trích một khoản lương vừa nhận được để hỗ trợ cho ông L để có tiền xe đi lại mỗi khi được triệu tập, đảm bảo tiến độ điều tra. Cầm tiền nhưng ông L nhìn Thủy bằng ánh mắt nửa tin, nửa ngờ, trong khi người bị hại cho rằng, điều tra viên có mối quan hệ bất thường với bị can. Mãi đến khi vụ án kết thúc, họ mới hiểu rõ sự thật khách quan.

 Gần 20 năm đảm nhiệm điều tra viên, Trung tá Trần Xuân Thủy đã đấu tranh làm rõ trên 200 vụ án hình sự, trực tiếp vận động và truy bắt trên 40 đối tượng có lệnh truy nã. Và trong thời gian công tác, Thủy đã hoàn thành chương trình Đại học Cảnh sát từ năm 2005.

3 - Trong nghề trinh sát, điều tra viên, đã có không ít lần kẻ này, người kia đã tìm mọi cách mua chuộc Trung tá Nguyễn Văn Thảo và Trung tá Trần Xuân Thủy bằng nhiều hình thức. Thậm chí, một vài tay anh chị trong giới giang hồ tứ chiếng tung tin đe dọa nhưng họ kiên quyết từ chối những cám dỗ tầm thường và không lo ngại bất kỳ một tình huống nào, mà ngược lại những động thái đó đã góp phần tăng thêm ý chí đấu tranh phòng chống tội phạm đối với Thảo và Thủy. Bởi vì, trong huyết quản họ luôn hừng hực một dòng máu của thế hệ 1975, sinh ra và lớn lên trong hòa bình độc lập.

Phương Lan