Làng Inakadate thuộc tỉnh Aomori có diện tích rộng tới 22,35 km2, nhưng chỉ có 7.985 người dân sống bằng nghề lúa gạo. Dân số trong làng lão hóa nhanh do thanh thiếu niên bỏ lên thành phố tìm việc và ngành lúa gạo tại các vùng quê Nhật có xu thế bị mai một dần do thói quen ăn uống bị ảnh hưởng bởi văn hóa Phương Tây, khiến trưởng thôn Koichi Hanada trăn trở, mong tìm ra cách thu hút khách du lịch cũng như nâng cao sản lượng tiêu thụ gạo nhằm phục hồi nền kinh tế địa phương.

Một lần, ông nhìn thấy lũ trẻ trồng lúa theo hình vẽ trong một dự án ngoại khóa. Từ đó, ý tưởng trồng lúa với thiết kế hội họa trên cánh đồng nảy ra trong ông. Thế là từ 1993 đến nay, người dân ngôi làng này đã trồng lúa theo thiết kế hội họa, biến những cánh đồng lúa trở nên nổi tiếng với những bức tranh sinh động và đầy màu sắc, thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng, chụp ảnh và mua gạo.

Việc tạo ra nghệ thuật lúa gạo ở Inakadate bắt đầu từ tháng 6 cho đến tháng 9. Hàng năm vào tháng 4, dân làng sẽ họp để lên kế hoạch trồng lúa, việc gieo hạt sẽ được bắt đầu vào tháng 5. Những bức tranh sẽ được người Nhật thiết kế trên máy tính trước, kích thước này sẽ tương ứng với diện tích của ruộng. Dựa trên thiết kế cuối cùng, các giống lúa khác nhau được lựa chọn phù hợp. 

Từng vùng màu trong ảnh được bố trí và căn chỉnh đúng tiêu chuẩn trên cánh đồng và tiến hành gieo lúa. Có hàng nghìn tình nguyện viên tham gia làm công việc này để tạo nên những tác phẩm tranh lúa như ý muốn: đẹp và cuốn hút. Thông thường những bức tranh lúa được tạo nên từ 12 giống lúa với bảy màu sắc lá khác biệt, bao gồm xanh lá cây, vàng lục, vàng, tím đậm, trắng, cam và đỏ.

Một nét độc đáo khác nữa của những bức vẽ thiên nhiên này là chúng sẽ “đổi màu” theo thời gian trưởng thành của cây lúa. Tới thăm làng vào những thời điểm khác nhau, bạn sẽ có được những trải nghiệm riêng biệt. Nếu đến vào thời gian lúa chín, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng những bức tranh rực rỡ đẹp hoàn hảo, chuẩn đến từng chi tiết mà còn được thưởng thức hương thơm ngọt ngào của cây lúa.

Nếu đứng trước những cánh đồng lúa trải dài tít tắp ở đây, có thể ban đầu bạn sẽ không nhận ra điều khác biệt. Điểm khác biệt duy nhất bạn có thể nhận thấy là tại sao người dân nơi đây lại trồng những cây lúa màu tím và màu vàng thật bắt mắt. Do đó, để du khách có thể chiêm ngưỡng toàn bộ bức tranh nghệ thuật khổng lồ, tòa tháp cao 22m đã được dựng lên gần đó. Chỉ đến khi bước lên đài quan sát được xây ngay bên ruộng lúa, những bức tranh khổng lồ mới dần hiện ra và khiến bạn không khỏi cảm thấy ngỡ ngàng.

Mặc dù những bức tranh lúa ngày nay vô cùng đa dạng, phong phú về chủng loại, nhưng những bức tranh lúa ban đầu không được như vậy. Các mẫu thiết kế nghệ thuật được cải tiến và phát triển qua mỗi năm, sau khi được đúc kết từ những thành công và thất bại trong quá trình làm, từ đó hoàn thiện kỹ năng để làm tốt hơn cho đợt sau, tạo ra những bức tranh càng ngày càng chi tiết hơn, đường nét mềm mại, uyển chuyển không khác so với những bức họa được thể hiện trên giấy.

Chi phí tạo hình nghệ thuật trên cánh đồng lúa khoảng 35.000 USD mỗi năm, nhưng mang lại khoản doanh thu từ khách du lịch khoảng 70.000 USD. Nhờ vào các tác phẩm tranh lúa độc đáo mà làng Inakadate đã thành công quảng bá hình ảnh lúa gạo quê nhà cũng như loại hình nghệ thuật Tanbo độc đáo của Nhật Bản ra toàn thế giới. Ngày nay, với sự phổ biến của loại hình nghệ thuật này đã giúp ngôi làng đón gần 300.000 du khách mỗi năm đến tham quan.

Dù khá nổi tiếng nhưng ít ai biết được ngôi làng Inakadate từng lâm vào cảnh khốn khó với nợ nần chồng chất, thu nhập từ nông nghiệp giảm sút khiến nhiều người dân rời bỏ làng. Câu chuyện bắt nguồn từ việc ngôi làng được đầu tư xây dựng một công viên giải trí chủ đề Thời kỳ đồ đá mới. Thế nhưng, dự án này đã thất bại hoàn toàn, công viên ngập trong cỏ dại khiến cho ngôi làng phải chịu khoản nợ lên đến 106 tỷ USD, gấp hơn 3 lần tổng ngân sách hàng năm.

Chính việc phát triển những cánh đồng lúa nghệ thuật đã giúp dân làng đối phó được phần nào với những khó khăn. Và có lẽ tình yêu và sự trân trọng của người dân nơi đây với cây lúa khiến du khách càng thêm yêu mến những tác phẩm đặc sắc và vô cùng độc đáo ở nơi này.

Trần Ðức Tân