Nằm cách Thủ đô Hà Nội 60km, Thanh Liêm là huyện đồng bằng thuộc  lưu vực sông Đáy của tỉnh Hà Nam. Huyện có 16 xã và 1 thị trấn, dân số 38.800 hộ, với 132.000 nhân khẩu. Mặc dù đồng bào theo Thiên Chúa giáo chỉ chiếm 16,6% dân số nhưng Thanh Liêm được coi là một trong những trung tâm của đạo Thiên Chúa miền Bắc. Vào những năm đầu thế kỷ XX, xứ Sở Kiện thuộc huyện Thanh Liêm là trung tâm Giáo hội Công giáo Đằng Ngoài, hiện còn một số cơ sở cũ như hệ thống trường Đại Chủng Viện, Tiểu Chủng Viện, Kho Xương Thánh.

Hiện nay trên địa bàn huyện Thanh Liêm có 7 giáo xứ, 35 nhà thờ họ lẻ, 5 nhà dòng với 81 nữ tu, có 1 giám mục hiện đang ở giáo xứ Sở Kiện, 7 linh mục, 73 chức việc, 35 ban hành giáo, 73 hội đoàn với khoảng 4.500 hội viên. Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Liêm chia sẻ: “Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương đã làm tốt công tác vận động, tranh thủ các chức sắc, chức việc tham gia giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp, khiếu kiện cũng như quản lý, giáo dục, cảm hóa người lầm lỗi tại cộng đồng dân cư và phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ; tạo điều kiện cho các linh mục thực hiện mục vụ tôn giáo theo đúng quy định của pháp luật. Lãnh đạo chủ chốt của huyện đến xã, thị trấn dành nhiều thời gian tiếp xúc, thăm hỏi, động viên các linh mục, các vị chức sắc, chức việc nhắc nhở, khuyên răn giáo dân không vi phạm pháp luật, thực hiện tốt 10 lời răn của Chúa...”.

Các chức sắc tôn giáo đã cùng chính quyền tham gia giải quyết nhiều vụ việc, mâu thuẫn đạt hiệu quả, như: việc vận động họ đạo Bồng Lạng, Thanh Nghị và các tín đồ phật tử của thôn tự nguyện di dời tượng Phật Bà Quan Âm bồ tát và cây thánh giá trên núi Mã Mây; vận động họ đạo Đinh Đồng – Thanh Phong tự giác tháo dỡ phần móng xây dựng trái phép. Trong các đợt sinh hoạt chính trị lớn của đất nước, của tỉnh, huyện... các chức sắc, chức việc luôn được chính quyền, MTTQ tạo điều kiện tham gia các hoạt động chung, tích cực tham gia phong trào đền ơn đáp nghĩa, xoá đói giảm nghèo, vận động đồng bào có đạo hiến đất, đóng góp tiền, công lao động tham gia xây dựng đường giao thông, các quỹ khuyến tài, khuyến học.
Tỉnh Hà Nam là một trong các địa phương xây dựng được nhiều mô hình tự quản về an ninh, trật tự trong vùng đồng bào theo đạo Thiên Chúa.

Nhiều tấm gương tiêu biểu được các cấp khen thưởng như ông Nguyễn Văn Hòa, Trùm trưởng giáo xứ La Mát (đại biểu HĐND thị trấn Kiện Khê); ông Đỗ Văn Cường, Phó hội ca đoàn giáo xứ Cẩm Sơn – Thanh Lưu (đại biểu HĐND xã Thanh Lưu); ông Thiệu Văn Quang, Ban hành giáo xóm 3, xã Thanh Hương... Đại tá Nguyễn Quốc Chiến, Trưởng Công an huyện Thanh Liêm cho biết, thời gian qua, phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trên địa bàn huyện nói chung, địa bàn có đạo nói riêng đã phát triển sâu rộng, đem lại nhiều hiệu quả tích cực. Nhân dân vùng giáo đã cung cấp cho lực lượng chức năng trên 1.400 nguồn tin liên quan đến an ninh trật tự, giúp lực lượng Công an triệt phá 65 ổ nhóm hình sự, ma túy, tệ nạn xã hội. Đồng bào có đạo đã tham gia vận động 27 đối tượng truy nã, trốn thi hành án ra đầu thú, trực tiếp tham gia cảm hóa giáo dục hàng trăm đối tượng hình sự, điển hình một số xã có phong trào tốt như: Thanh Hương, Thanh Lưu, Thanh Tân, Thanh Nghị...
Điểm nhấn của phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trong vùng giáo ở Thanh Liêm chính là việc xây dựng các mô hình tự quản về an ninh, trật tự. Cấp ủy, chính quyền từ huyện đến cơ sở đã tập trung chỉ đạo, xây dựng nhiều phong trào, mô hình phù hợp để làm điểm và nhân rộng đến các xã, thị trấn như: Phong trào “Thôn xóm bình yên, gia đình hòa thuận”, “Xây dựng khu dân cư không có tội phạm và tệ nạn xã hội", “3 giảm, 4 giữ”; mô hình “Xứ họ đạo, gia đình giáo dân tiên tiến”, “Giáo xứ, họ đạo không có ma túy"... Quá trình thực hiện còn lồng ghép với các phong trào khác như “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, xóa đói giảm nghèo”, “Thanh niên lập nghiệp, tuổi trẻ giữ nước”, “Ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền”, “Cựu chiến binh gương mẫu”. Ngoài ra, một số xứ, họ đạo trên địa bàn huyện còn có các chương trình từ thiện như "Hũ gạo tình thương”, mục đích để ủng hộ gạo cho các hộ nghèo, không phân biệt tôn giáo.

Huyện Thanh Liêm đã làm tốt công tác xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở làm nòng cốt trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ vùng đồng bào theo đạo Thiên Chúa. Đảng bộ huyện hiện có 6.334 đảng viên, sinh hoạt ở 78 tổ chức cơ sở đảng, trong đó có 212 đảng viên gốc giáo, chiếm 3,36%. Hiện nay, số người có đạo tham gia vào cấp ủy, chính quyền xã ngày càng nhiều: 5 người tham gia HĐND, UBND huyện; 58 người tham gia HĐND, UBND xã, thị trấn; 43 người tham gia chi ủy và chính quyền thôn; 53 người tham gia đoàn thể cơ sở…

Ngọc Oanh