1. Chúng tôi đến trụ sở Đội Quản lý sử dụng chó nghiệp vụ nằm ở cửa ngõ phía Nam Thủ đô Hà Nội đúng vào thời điểm đơn vị đang triển khai kế hoạch tuần tra bảo vệ trận đấu bóng đá nam giao hữu giữa Đội tuyển Việt Nam với Đội tuyển Manchester City (Anh). Trung tá Nguyễn Mạnh Tưởng, Đội trưởng cho biết, thực hiện phương án bảo vệ trận bóng đá của Công an thành phố, hôm nay, các huấn luyện viên - cán bộ, chiến sĩ của Đội cùng những  cảnh khuyển sẽ có mặt tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình làm nhiệm vụ đảm bảo ANTT, tạo điều kiện thuận lợi cho khán giả đến sân xem trận đấu.  

17h. Ánh nắng vẫn ngập đường. Tại các vị trí cửa ra vào sân, 10 cảnh khuyển cùng các “huấn luyện viên” của mình đã có mặt tự lúc nào. Hôm nay, những cảnh khuyển được trưng dụng ra đây để hỗ trợ lực lượng chức năng tuần tra ngăn chặn, phát hiện kịp thời khán giả mang vũ khí, chất nổ, chất dễ cháy thông qua khả năng giám biệt mùi hơi, phát hiện các chất đặc định (ma túy, thuốc nổ…) của mình.

Những cảnh khuyển được đưa ra sân ngày hôm nay có những cái tên rất ngộ nghĩnh: Hốp, Kay, Ken, Zex... Tất cả đều thuộc giống béc giê của Đức. Con nào, con nấy trông đều dũng mãnh. Nhất cử, nhất động của dòng người đang đổ về các cửa ra vào đều được các  cảnh khuyển theo dõi chặt. Cầm cương và cũng là người đã gắn bó với chú chó Hốp đến nay đã được 4 năm, huấn luyện viên -Thiếu úy Vũ Văn Quyết chia sẻ, trong những lần làm nhiệm vụ như thế nay, các anh phải luôn thận trọng, sử dụng chó nghiệp vụ chủ động phát hiện, xử lý kịp thời những biểu hiện gây ảnh hưởng ANTT.

20h, khi trái bóng trên sân bắt đầu lăn. Đó cũng là lúc mà đội hình cảnh khuyển bắt đầu có sự dịch chuyển. Hiệu lệnh: “Tất cả đội hình chú ý, một hàng dọc tập hợp…” phát ra từ Trung tá Nguyễn Mạnh Tưởng. Không ai bảo ai, các huấn luyện viên cùng cảnh khuyển của mình xếp thẳng hàng, đi tuần tra dọc hàng rào khu vực trước khán đài B.

23h30’, khi khán giả cuối cùng rời khỏi sân. Nhiệm vụ đã hoàn thành. Lên xe trở về Đội, các huấn luyện viên cùng những cảnh khuyển mới thở phào nhẽ nhõm. Một trận đá bóng giao hữu quốc tế nữa đã diễn ra thành công tốt đẹp.

Chó nghiệp vụ - Đội Quản lý sử dụng chó nghiệp vụ trong lần truy tìm dấu vết tội phạm.

2. Chó nghiệp vụ hay còn gọi là lực lượng cảnh khuyển góp phần vào mặt trận đấu tranh phòng chống tội phạm, đảm bảo sự yên bình cho cuộc sống người dân. Những chú chó nghiệp vụ ở Đội Quản lý sử dụng chó nghiệp vụ - Phòng Cảnh sát bảo vệ (Công an TP Hà Nội) là một ví dụ điển hình. 

Trung tá Phạm Thế Lai, Đội phó Đội Quản lý sử dụng chó nghiệp vụ, là người có 11 năm công tác trong nghề, khá hồ hởi khi kể về những chiến công mà  cảnh khuyển đem lại. Anh bảo rằng, trong thời gian qua, nhiều cảnh khuyển đã đóng một vai trò quan trọng trong công tác khám nghiệm hiện trường, giám biệt nguồn hơi, truy tìm vật chứng, qua đó củng cố tư liệu để điều tra vụ án. 

Đến giờ, những người “làm án” năm xưa chưa quên được thành tích của chú chó Bex và Zếch. Chiến công này đã trở thành bài học cũng như “gương” cho các thế hệ chó nghiệp vụ sau này. Hôm ấy, khoảng 20h ngày 17/6/2008, anh Nguyễn Thế C., 34 tuổi, ở phố Thụy Khuê (Tây Hồ - Hà Nội) phát hiện chị L.T.T.T, SN 1982, ở tỉnh Thanh Hóa, bị sát hại tại một phòng trọ trên phố Thụy Khuê. 

Nhận được tin báo, lực lượng Công an đã tổ chức khám nghiệm hiện trường, pháp y tử thi, thu thập tài liệu, dấu vết, đồng thời dựng lên nghi can là Đinh Văn Kiên ở huyện Hải Hậu, Nam Định. Trước yêu cầu phải sớm làm rõ đối tượng gây án, cơ quan CSĐT đã quyết định sử dụng chó nghiệp vụ để giám biệt nguồn hơi từ đôi tất chân màu xám đen thu tại hiện trường, qua đó củng cố tài liệu đấu tranh với đối tượng. Ngay lập tức, chú chó Bex và Zếch vào cuộc. Qua 3 ngày làm việc, Bex và Zếch đều cho kết quả giám biệt đồng nhất mùi hơi của đối tượng Kiên với mùi hơi của đôi tất màu xám đen thu tại hiện trường. Ngay sau đó, cơ quan CSĐT đã tổ chức đấu tranh và ra lệnh bắt khẩn cấp đối với Kiên. Tại cơ quan điều tra, Kiên khai nhận trước đó đã sát hại chị T do mâu thuẫn cá nhân. 

Không chỉ giám biệt nguồn hơi, truy tìm vật chứng, những  cảnh khuyển còn hỗ trợ tích cực cho công tác tuần tra, ngăn chặn, giải tán đám đông có biểu hiện gây rối ANTT. Thống kê cho thấy, thời gian qua, Đội Quản lý sử dụng chó nghiệp vụ đã sử dụng chó nghiệp vụ tuần tra kiểm soát 1.187 ca với 6.361 lượt cán bộ, chiến sĩ và 1.749 lượt chó nghiệp vụ tham gia. Thông qua công tác tuần tra kiểm soát, đã phát hiện 23 vụ, 46 đối tượng, tạm giữ 197 giấy tờ xe ôtô, 201 giấy tờ xe máy…

Một cảnh khuyển trong giờ huấn luyện.

3. Trong các buổi tập luyện cũng như thực tiễn đấu tranh, trấn áp tội phạm, lực lượng cảnh khuyển luôn tỏ ra dũng mãnh, dữ tợn, khiến ai một lần giáp mặt cũng đều thấy gai người. Bất luận phía trước là những hầm rào, tường cao đến 2m hay những bậc thang cao chót vót v.v..., chỉ bằng một vài động tác chớp nhoáng, hình ảnh những chú chó nghiệp vụ trong chớp mắt đã khống chế “đối tượng” đang xâm nhập vào vùng bảo vệ, khiến chúng tôi thêm khâm phục về sự dũng mãnh, mưu trí của những cảnh khuyển.

Dũng mãnh, dữ tợn là thế. Vậy nhưng, khi được các huấn luyện viên vuốt ve, những “chiến binh” cảnh khuyển này lại trông thật hiền lành. Là một trong những chú chó dữ dằn trong Đội, Kay luôn hoàn thành tốt mọi “chỉ tiêu” mà huấn luyện viên – Trung úy Vũ Thanh Sơn đặt ra.

Vừa thấy huấn luyện viên của mình vuốt ve, âu yếm, chú chó Kay liền lăn ra giữa sân một cách đầy sảng khoái. Trung úy Sơn bảo rằng, đến nay Kay đã có hơn 4 năm “đầu quân” cho Đội Quản lý sử dụng chó nghiệp vụ và số lần lập thành tích không thể kể hết. Theo Trung úy Sơn, để trở thành một huấn luyện viên cảnh khuyển hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Bản thân huấn luyện viên phải có tình yêu nghề, yêu chó nghiệp vụ. Vừa là thầy và cũng vừa là bạn với chó nghiệp vụ.

Ngày ngày, sau giờ tập luyện, huấn luyện viên thường thể hiện sự quan tâm, tình cảm của mình với những  cảnh khuyển bằng các thao tác: chải lông, vệ sinh chuồng trại, cho ăn, cho uống. Rồi những khi chó nghiệp vụ cưng của mình bị ốm, bản thân các “huấn luyện viên” cũng không vui được. Trung úy Sơn vẫn nhớ như in lần ấy, vào một ngày cuối tháng 12/2008, khi chú chó nghiệp vụ Kun của mình bị chết do viêm đa phủ tạng. Nhiều tuần liền, huấn luyện viên Sơn bỏ bữa, mất ngủ.

Trò chuyện với các “huấn luyện viên”, chúng tôi được biết, bên cạnh sự say nghề, yêu thương chó nghiệp vụ, các huấn luyện viên còn phải có lòng dũng cảm, sức khỏe tốt. Lẽ vì, trong quá trình huấn luyện chó nghiệp vụ, tai nạn nghề nghiệp xảy ra là điều khó tránh. 

Thượng úy Nguyễn Văn Minh, Đội phó Đội Quản lý sử dụng chó nghiệp vụ, người đã có gần 10 năm gắn bó với nghề, vạch áo lên cho chúng tôi xem chi chít vết sẹo để lại trên cơ thể, do trước đó trong lúc đóng giả “đối tượng” đã bị chó nghiệp vụ tấn công. Anh bảo, lúc mình quấn thiết bị bảo hộ ở tay để chó tấn công thì chó lại cắn vào các vị trí khác trên cơ thể. Lúc này, nhẹ thì trầy da, nặng thì rách thịt, để lại sẹo vĩnh viễn… 

Thượng tá Nguyễn Văn Khoa, Phó trưởng Phòng Cảnh sát bảo vệ (Công an TP Hà Nội): Việc chọn giống chó để huấn luyện rất quan trọng. Bên cạnh đó, để những chú chó nghiệp vụ trở thành những “chiến binh” cảnh khuyển đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau từ tuần tra canh gác, bảo vệ mục tiêu, phát hiện chất đặc định… đòi hỏi phải có một quá trình huấn luyện bài bản, kiên trì, tốn nhiều thời gian và công sức.
Trần Huy