Mở đầu câu chuyện với chúng tôi, Đại tá Vi Đức Bảo, Trưởng phòng PC52 Công an tỉnh Đắk Nông cho biết, nghề truy bắt tội phạm bị truy nã chẳng khác gì “mò kim đáy bể”.

Đại tá Bảo kể cho chúng tôi nghe chuyện hơn 23 năm lần theo dấu vết truy bắt đối tượng Nguyễn Thành Chung (40 tuổi, trú huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định) phạm tội “Giết người” và “Cướp tài sản” thì mới cảm nhận hết những khó khăn, vất vả và sự kiên trì trong công việc của các anh.

Cách đây 23 năm, Chung khi đó chưa đầy 18 tuổi cùng với Đoàn Văn Thiện và Mai Văn Duy (người cùng quê) rủ nhau vào huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Lắk (nay là tỉnh Đắk Nông) để làm thuê kiếm sống. Sau nhiều ngày lang bạt, nhóm của Chung gặp được anh Đinh Quốc Toản, là người đồng hương Nam Định. Vốn tính hào phóng, anh Toản đã dẫn cả ba về nhà tại xã Tâm Thắng, huyện Cư Jút cho ở nhờ, sau đó nhận làm công cho gia đình mình.

Vào một ngày cuối tháng 3-1993, anh Toản cùng với Duy đi Nha Trang để mua vật liệu xây dựng, chỉ còn Chung, Thiện và chị Lương Thị Ngoan (SN 1966, vợ anh Toản) ở nhà. Vốn là những thanh niên quen với đồng ruộng, quanh năm cuộc sống bộn bề thiếu thốn nên trong quá trình làm thuê tại nhà anh Toản, nhận thấy gia đình anh có nhiều tài sản giá trị nên Chung đã nảy sinh lòng tham, lộ rõ bản chất của một kẻ vong ơn bội nghĩa.

Lợi dụng lúc anh Toản vắng nhà, Chung và Thiện đã lao vào phòng ngủ của chị Ngoan, dùng dây điện siết cổ nạn nhân cho đến chết; đồng thời cướp đi số tài sản bao gồm 100 ngàn đồng, 1 chiếc ti vi và 1 máy catsete mang đi bán lấy tiền tiêu xài.

Sau khi anh Toản trở về, bàng hoàng phát hiện thi thể vợ bị các đối tượng giấu dưới gầm giường, anh nhanh chóng trình báo sự việc với cơ quan Công an để truy tìm hung thủ. Về phần Chung và Thiện, trở về quê sau khi tiêu hết số tiền cướp được, tại đây cả hai chia tay nhau mỗi người mỗi ngả để trốn sự truy lùng của cơ quan chức năng. Đến đầu năm 2004, Thiện bị bắt giữ khi hắn đang lẩn trốn tại một bãi vàng ở tỉnh Bắc Cạn, còn Chung thì “bặt vô âm tín”.

“Khi biết mình đang bị truy lùng, Chung trốn chui trốn lủi, làm thuê trong các bãi khai thác vàng trái phép ở các huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam. 23 năm trôi qua cũng là quãng thời gian mà nhiều thế hệ cán bộ chiến sỹ làm công tác truy nã tốn không biết bao nhiêu công sức lặn lội khắp các tỉnh trong cả nước để truy tìm, đưa đối tượng về quy án. Tuy nhiên, càng tìm kiếm bao nhiêu thì tung tích về Nguyễn Thành Chung vẫn “bặt tăm” bấy nhiêu, đã có lúc hồ sơ vụ án tưởng chừng như phải khép lại”, Đại tá Bảo nhớ lại.

Bắt giữ đối tượng Dương Viết Hoài (X), đối tượng đặc biệt nguy hiểm khi dùng súng bắn chết người rồi lẩn trốn.

Vào một ngày đầu tháng 7-2016, các trinh sát nhận được tin báo Chung hiện hiện đang sinh sống tại tỉnh Quảng Nam và đã lấy vợ, sinh con, kinh tế gia đình rất khá giả. Ngay lập tức, chuyên án truy bắt Nguyễn Văn Chung về quy án được xác lập. Trải qua nhiều ngày trời “nếm mật nằm gai”, sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, các trinh sát đã bắt được Chung khi y đang cùng vợ buôn bán thực phẩm tại khu vực thủy điện Sông Bung 2, xã La Dêê, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam trước sự ngỡ ngàng của chính đối tượng và quần chúng nhân dân.

Đại úy Ngô Văn Dũng, Đội trưởng Đội truy bắt đối tượng truy nã hệ trật tự xã hội - Phòng PC52 Công an tỉnh Đắk Nông - tâm sự với chúng tôi rằng “nghề tầm nã” rất khó khăn, vất vả.

Một trong những “kỷ niệm” khó quên với Đại úy Dũng nói riêng, cán bộ Phòng PC52 nói chung đó là việc truy bắt đối tượng Phạm Trung Hà (37 tuổi, trú huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), phạm tội giết người xảy ra trên địa bàn tỉnh Đắk Nông vào năm 2008. Câu chuyện chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ nhặt trong việc làm rẫy mà Hà đã dùng dao chém chết một người và một người bị thương nặng. Sau khi gây án, Hà bỏ trốn khỏi địa phương.

“Hà là đối tượng có nhân thân lai lịch hết sức phức tạp và rất ma mãnh. Sau khi gây án, biết mình bị truy nã đặc biệt nên Hà đã tìm cách bỏ trốn sang nước bạn Lào. Tại đây, Hà thường xuyên di chuyển địa điểm cư trú giữa 3 nước Lào - Thái Lan - Campuchia hành nghề mua bán, khai thác gỗ để lẩn trốn, gây rất nhiều khó khăn cho công tác truy bắt.

Đã nhiều lần cán bộ PC52 Công an tỉnh Đắk Nông phối hợp với Cục Cảnh sát truy nã tội phạm Bộ Công an tiến hành truy lùng đối tượng ở địa phận 3 quốc gia trên nhưng vẫn không đạt được kết quả. Do việc gây án chết người nên Hà luôn cảnh giác cao độ và lúc nào cũng thủ hàng “nóng” bên mình, sẵn sàng “mở đường máu” để thoát khỏi vòng vây của các trinh sát”, Đại úy Dũng nhớ lại.

Sau một thời gian dài “lăn lộn” trên đất bạn, một ngày trung tuần tháng 5-2013, Đại úy Dũng cùng đồng đội nhận được nguồn tin vô cùng quý giá là đối tượng Hà đang sống chung với một người phụ nữ Việt Nam tại huyện Xay Xét Thủ, tỉnh A Ta Pư (Lào). Ngay lập tức, Đại úy Dũng cùng đồng đội nhanh chóng lên đường. Sau khi hoàn tất các thủ tục tại cửa khẩu quốc tế Bờ Y (tỉnh Kon Tum), tổ công tác tiếp tục vượt chặng đường hơn 100km để đến huyện Xay Xét Thủ, tỉnh A Ta Pư.

Được sự phối hợp, giúp đỡ nhiệt tình của lực lượng Công an nước bạn, vào 21h đêm 4-7-2013, khi đối tượng Hà vừa đi làm gỗ về, Đại úy Dũng cùng đồng đội đã lao vào quật ngã đối tượng. Như con thú bị mắc bẫy, Hà điên cuồng dùng dao chống trả, chỉ khi 3 phát súng của tổ công tác vang lên thì đối tượng mới ngoan ngoãn chịu tra tay vào còng, kết thúc hơn 5 năm sống ngoài vòng pháp luật.

Tính từ năm 2010 đến cuối 2015, lực lượng truy nã Công an tỉnh Đắk Nông đã bắt, vận động đầu thú được 748 đối tượng, trong đó có 105 đối tượng đặc biệt nguy hiểm. Riêng Phòng PC52 đã bắt, vận động được 338 đối tượng, trong đó có 85 đối tượng đặc biệt nguy hiểm. Với thành tích trên, 5 năm qua, Phòng PC52 Công an Đắk Nông đã được Bộ trưởng Bộ Công an tặng 8 Bằng khen; Tổng cục Cảnh sát cũng như UBND tỉnh tặng nhiều Bằng khen, Giấy khen các loại vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác truy nã tội phạm.

Đại tá Vi Đức Bảo nói rằng, phần thưởng lớn nhất đối với những người lính truy nã có lẽ chính là sự tin yêu, ủng hộ của nhân dân. Đây cũng chính là một trong những yếu tố quan trọng, góp phần vào thành tích chung của tập thể.

Văn Thành