Trong cuộc đấu tranh với tội phạm ma túy xuyên quốc gia, ngăn chặn ma túy vào Việt Nam, từng bước làm tan rã ý đồ biến Việt Nam thành địa bàn trung chuyển, sự hợp tác quốc tế giữ vai trò hết sức quan trọng. Tại Hội nghị cấp Bộ trưởng về nâng cao hiệu quả hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy xuyên quốc gia, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ, loại hình tội phạm này ngày càng có xu hướng gắn kết và có tổ chức cao, có sự móc nối giữa các đối tượng, các địa bàn bản địa và quốc tế để mua bán, vận chuyển ma túy. Do đó, không một quốc gia đơn lẻ nào có thể giải quyết được vấn đề này và hợp tác quốc tế trong phòng, chống ma túy là một đòi hỏi tất yếu mà các quốc gia cần quan tâm, đẩy mạnh.

Những mẻ lưới lớn

Hà Tĩnh, một ngày tháng 2. Nhóm đối tượng có biểu hiện nghi vấn di chuyển trên 2 chiếc ô tô được cơ quan Công an yêu cầu kiểm tra. Bất ngờ, hai chiếc xe trên không những không dừng xe mà còn tăng tốc độ bỏ chạy. Lực lượng công an đã sử dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ bắt được 1 đối tượng đi trên xe ô tô. Các đối tượng khác đi trên chiếc xe còn lại không biển kiểm soát tiếp tục bỏ chạy, sau đó bị lật nghiêng ở ngã tư giao cắt 2 xã Sơn Lâm và Sơn Giang, huyện Hương Sơn. Các đối tượng trên xe cố thủ cùng vũ khí nóng là súng và lựu đạn.

Mặc dù cơ quan Công an kêu gọi, thuyết phục nhưng đối tượng vẫn ngoan cố. 4 tiếng đấu trí căng thẳng, nhiều biện pháp nghiệp vụ được đưa ra nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho lực lượng vây bắt và cả đối tượng. Đến 20 giờ cùng ngày, các đối tượng bị bắt giữ. Trong đó, Nguyễn Thành Trung (SN 1987, trú tại Hương Sơn, Hà Tĩnh) là đối tượng cầm đầu đường dây buôn bán ma túy xuyên quốc gia. Sáng hôm sau, lực lượng công an bắt thêm một số đối tượng khác có liên quan, thu giữ gần 2.000 viên ma túy tổng hợp cùng nhiều vũ khí nóng.

Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an; Thứ trưởng Lê Quý Vương - trưởng đoàn Việt Nam - cùng các trưởng đoàn Lào, Campuchia tham dự hội nghị 3 bên hợp tác phòng, chống tội phạm ma túy.

Chỉ sau đó 1 ngày, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm (CSĐT TP) về ma túy, Bộ Công an đã chủ trì phối hợp với Bộ đội biên phòng Hà Tĩnh và các lực lượng chức năng Hà Tĩnh phá chuyên án, bắt quả tang 2 đối tượng người Lào vận chuyển 294 kg ma túy tổng hợp dạng đá trên xe du lịch 9 chỗ ngồi mang biển kiểm soát của Lào.

Gần 1 tháng sau, tại bản Nỏng Nhao, huyện Na Xay Thoong, TP Viêng Chăn (Lào), lực lượng phòng chống ma túy Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát chống ma túy Bộ An ninh Lào phát hiện, bắt quả tang 2 đối tượng người Lào là Tếnh Và (SN 1999) và Kay Lỳ (SN 1989) đang trên đường vận chuyển 600.000 viên ma túy tổng hợp, 36 bánh heroin từ Lào về Việt Nam.

Đầu năm 2019, một chuyên án đặc biệt được xác lập. Một tập thể cán bộ chiến sĩ được huy động trinh sát nắm tình hình, thu thập tài liệu ròng rã suốt nhiều tháng trời. Trung tướng Phạm Văn Các, Cục trưởng Cục CSĐT TP về ma túy là trưởng ban chuyên án. Ban Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh là ban chỉ đạo chuyên án. Sau 8 tháng trời, thời điểm phá án đã đến.

Các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Công an các tỉnh Kon Tum, Bình Dương, Bình Định, Ninh Thuận, Cao Bằng, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng và Vụ 4, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao... phối hợp, đồng loạt tấn công.

Gần 100 cán bộ chiến sĩ đột kích vào nhà xưởng của Công ty TNHH Xuất, nhập khẩu Đồng An Viên tại khu làng nghề, thị trấn Đắk Hà, huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum, bắt quả tang các đối tượng đang sản xuất ma túy tổng hợp. 7 đối tượng người Trung Quốc bị bắt cùng vật chứng bị thu giữ là các dung dịch, hóa chất, tiền chất... và khoảng 20 tấn máy móc thiết bị phục vụ sản xuất ma túy tổng hợp.

Sau đó, lực lượng phá án phối hợp với nhiều địa phương khác đồng loạt triển khai các tổ công tác ở nhiều địa điểm, tiếp tục thu giữ lượng lớn hóa chất dùng sản xuất ma túy tổng hợp. Trong số 30 tiền chất thu giữ, có tiền chất được các đối tượng nhập về từ Trung Quốc, một số tiền chất khác mua tại Việt Nam.

Sau khi triệt phá đường dây sản xuất ma túy tại Việt Nam, đoàn công tác của Bộ Công an Trung Quốc đã đến Kon Tum phối hợp với công an Việt Nam trao đổi thông tin, tài liệu, củng cố chứng cứ để tiếp tục truy bắt các đối tượng có liên quan hoạt động tại Trung Quốc. Cơ quan CSĐT Bộ Công an Việt Nam đã khởi tố 8 bị can, công an Trung Quốc khởi tố 12 bị can.

Thủ đoạn ngày càng tinh vi, manh động

Việt Nam có đường biên giới trải dài 2.337 km với nước bạn Lào, đường biên giới chung 1.137 km với Campuchia. Với Lào và Campuchia, Việt Nam đều có hệ thống giao thông liên kết bằng đường bộ, đường sông và nhiều đường mòn. Đây là điều kiện thuận lợi để các đối tượng buôn bán, vận chuyển ma túy lợi dụng phạm tội.

Trên các tuyến đường bộ, ma túy thẩm lậu vào Việt Nam với số lượng lớn, qua các đường tiểu mạch, đường mòn, lối mở thuộc các khu vực Tây Bắc, Bắc miền Trung, gần đây có xu hướng dịch chuyển xuống khu vực biên giới Tây Nam. Trên tuyến này tồn tại nhiều điểm nóng về ma túy như: Na Ư (Điện Biên); Mộc Châu, Sông Mã (Sơn La); Mường Lát (Thanh Hóa); cửa khẩu Bờ Y (Kon Tum); Tây Ninh; An Giang.

Tội phạm ma túy hoạt động hết sức manh động, sẵn sàng sử dụng vũ khí nóng tấn công lực lượng chức năng khi bị phát hiện. Đồng thời, phương thức, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, xảo quyệt và thường xuyên thay đổi. Phương tiện liên lạc cũng rất hiện đại, chúng sử dụng các mạng xã hội để liên lạc và thực hiện hành vi phạm tội.

Trong khi đó, hoạt động mua bán, tổ chức sử dụng, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy tại các cơ sở đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự có chiều hướng gia tăng. Số lượng người nghiện ma túy ở Việt Nam vẫn còn cao. Tính đến cuối tháng 4-2019, cả nước có 230.767 người nghiện có hồ sơ quản lý. Đây là nguyên nhân phát sinh các loại tội phạm và làm tăng nguồn “cầu” về ma túy.

Sau hơn 3 tháng (tháng 4 đến 7-2019) triển khai đợt cao điểm tuyên truyền, tấn công, trấn áp tội phạm ma túy tuyến biên giới Việt - Lào, trọng tâm là 3 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và 4 tỉnh giáp biên giới Lào, lực lượng chức năng 2 nước đã phát hiện, bắt giữ 1.530 vụ, 2.029 đối tượng (trong đó có 8 đối tượng truy nã về ma túy). Thu giữ 117,82 kg heroin, 1.490.15 kg ma túy tổng hợp cùng nhiều cần sa, thuốc phiện...

Lực lượng Công an thu giữ lượng ma túy tổng hợp lớn, trị giá hàng trăm tỷ đồng.

Tại hội nghị tổng kết đợt cao điểm, Thượng tướng Lê Quý Vương, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, Việt - Lào ở gần khu vực Tam Giác Vàng, là trung tâm sản xuất, mua bán trái phép chất ma túy lớn trên thế giới. Chính vì vậy, hai nước Việt - Lào chịu ảnh hưởng trực tiếp của hoạt động tội phạm ma túy, gây phức tạp an ninh trật tự. Bởi thế, Thứ trưởng nhấn mạnh, quan hệ hợp tác trong phòng, chống tội phạm giữa các nước láng giềng là đòi hỏi thực tế khách quan.

Trên tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, trong 3 tháng cao điểm, lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ 531 vụ, 1.177 đối tượng, thu giữ 48 bánh + 20,723 kg heroin, 112,74 kg và 24.239 viên ma túy tổng hợp, 4,69 kg cần sa, 13 tấn tiền chất... cùng một số tang vật và tài sản liên quan.

Thông qua cơ chế hợp tác về phòng, chống ma túy, lực lượng chức năng 3 nước Việt Nam - Lào - Campuchia đã trao đổi hàng trăm tin phục vụ triệt phá 12 tụ điểm phức tạp; xác lập, tổ chức đấu tranh thành công 128 chuyên án, 70 đường dây phức tạp về ma túy, tổ chức 3 hội nghị, ký kết 2 biên bản ghi nhớ và quy chế phối hợp về phòng, chống ma túy.

Cuộc chiến chống ma túy luôn căng thẳng và khốc liệt, nhất là tại các tuyến biên giới, những nơi nằm trên cung đường vận chuyển ma túy của các nhóm tội phạm xuyên quốc gia. Sự hợp tác quốc tế giữa lực lượng cảnh sát các nước đã thu được nhiều kết quả, ngăn chặn lượng lớn ma túy thẩm lậu qua biên giới, tấn công mạnh vào các đường dây tội phạm định biến Việt Nam thành địa bàn trung chuyển ma túy. Dù vậy, cuộc chiến chống tội phạm ma túy vẫn vô cùng gian nan.

Trong những tháng đầu năm 2019, trên tuyến biên giới giữa Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia, các lực lượng chức năng đã phát hiện, điều tra 3.865 vụ, bắt 6.203 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ 163,734 kg heroin, 18,27 kg thuốc phiện, 7,267 kg cần sa khô, 1.819,083 kg + 407.966 viên ma túy tổng hợp, 44,792 kg ketamine cùng nhiều vật chứng, tang vật, tài sản khác.

Kết quả trên cho thấy, lực lượng phòng, chống ma túy của Việt Nam luôn kiên quyết đấu tranh với tội phạm ma túy, không để các tổ chức tội phạm lợi dụng Việt Nam trở thành địa bàn trung chuyển và tiêu thụ ma túy của khu vực.

Việt Hà - Minh Hiền