Đó là một phần trong số rất nhiều những thông tin bất ngờ được công bố tại hội thảo “Kinh nghiệm thành công quốc tế của điện ảnh Iran” ngày 29-10 tại Hà Nội. Đây là một trong những điểm nhấn của Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội (Haniff)  lần thứ 5 năm 2018.

Hội thảo do ông Philip Cheah, nguyên Giám đốc Liên hoan Phim quốc tế Singapore chủ trì, với sự tham dự của các khách mời gồm Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Cục trưởng Cục Điện ảnh, Phó trưởng Ban chỉ đạo, Trưởng Ban tổ chức Haniff 2018, ông Mohammad Attebbai, nhà phê bình phim Iran, các đạo diễn nổi tiếng như Rouhollah Hejazi,Kazem Mollaie, Shahram Mokri, Nguyễn Hoàng Điệp và Giám đốc điều hành quỹ phim ASEAN, ông Miguel Dela Rosa.

Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Cục trưởng Cục Điện ảnh khẳng định: Đất nước Iran được biết đến với nền điện ảnh được cả thế giới ngưỡng mộ khi chinh phục được Ban giám khảo các Liên hoan phim và giải thưởng điện ảnh danh giá. Các bộ phim Iran vượt biên giới ra nước ngoài không phải nhờ hệ thống phát hành thương mại toàn cầu mà bởi chất lượng nghệ thuật và sự độc đáo. Kinh nghiệm thành công quốc tế của điện ảnh Iran sẽ giúp các nhà làm phim hiểu hơn về bí mật thành công của điện ảnh Iran thông qua các tìm kiếm đề tài, tiếp cận câu chuyện…, từ đó học hỏi, rút ra những kinh nghiệm quý giá.

Nhà phê bình phim Iran, ông Mohammad Attebbai cho hay, hiện nay, mỗi năm trên thế giới có khoảng 10.500 liên hoan phim. Hầu hết các liên hoan phim quốc tế đều chọn phim Iran để chiếu phục vụ khán giả như một cách để nâng cao uy tín của Liên hoan phim. Với người làm điện ảnh Iran, đặc biệt là người trẻ, việc được chọn chiếu tác phẩm tại các Liên hoan phim quốc tế là cơ hội để quảng bá thương hiệu và tiếp cận với các nguồn vốn, dự án mới.

Tuy nhiên, kinh nghiệm nhiều chục năm đồng hành cùng các nhà làm phim Iran chinh phục các sân chơi điện ảnh lớn trên thế giới cũng cho thấy, hiện nay, khá nhiều các Liên hoan phim quốc tế được lập ra nhưng thực chất chỉ là “cái bẫy” dành cho người làm điện ảnh trẻ. Họ thành lập Liên hoan phim nhưng không tổ chức trình chiếu, không có hội đồng tuyển chọn phim và chỉ thực hiện, duy trì để thu tiền từ đơn vị, người gửi tác phẩm tham dự.

Cũng theo ông Mohammad Attebbai thì tại Iran, hoạt động kiểm duyệt tác phẩm rất gắt gao, đặc biệt là về các nội dung liên quan đến tình dục và bạo lực. Nhưng, các nhà làm phim đã tìm được cách chuyển tải những vấn đề này thành công thông qua cách kể sáng tạo bằng chính những ngôn ngữ của điện ảnh như âm thanh, ánh sáng…

Tất nhiên, để có được những thành công như hôm nay, người làm điện ảnh Iran phải trải qua một quá trình dài nỗ lực tìm lối đi riêng, không trùng lẫn với các nền điện ảnh của Mỹ, của Ấn Độ. Đây thực chất là hành trình duy trì sự độc đáo riêng có của điện ảnh Iran một cách bền bỉ mà ở đó, người làm phim đã rất khó khăn khi đối diện với những mâu thuẫn gay gắt trong các quan điểm làm phim, giữa thị trường và đại chúng, nhất là trong những giai đoạn mà đại chúng đang chiếm ưu thế như hiện nay.

“Quả bóng trắng” - một trong số các tác phẩm của điện ảnh Iran giới thiệu tại Haniff 2018.

Đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh cũng cho biết, những người làm điện ảnh lâu năm của Việt Nam luôn ngưỡng mộ điện ảnh Iran. Từ những năm 1980, ông đã có dịp xem và vô cùng ngưỡng mộ các tác phẩm điện ảnh của nước bạn. Thành công của điện ảnh Iran với thế giới, Việt Nam cần học tập, nhất là trong cách kể về câu chuyện, tác động vào tâm khảm của mỗi con người mà không cần đến nguồn kinh phí lớn, kỹ thuật, kỹ xảo hoành tráng. Những tác phẩm này không chỉ kể câu chuyện riêng của một cá nhân mà của đất nước, con người và ai cũng có thể thấy được mình trong đó.

Đánh giá của NSND Đặng Nhật Minh cũng là quan điểm của đạo diễn trẻ tài năng Nguyễn Hoàng Điệp. Nữ đạo diễn cho hay, ngay từ trên ghế nhà trường, người học điện ảnh Việt Nam đã được tìm hiểu về điện ảnh Iran. Những thành tựu của điện ảnh Iran là mơ ước của bất kỳ nền điện ảnh nào trên thế giới. Nhìn vào kết quả của nước bạn, người làm điện ảnh Việt như chị thấy bình tĩnh, tự tin hơn trong sáng tạo và tin tưởng rằng, phim hay sẽ có công chúng xứng đáng.

N.Hoa