Do báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) và Quỹ Bùi Xuân Phái tổ chức lần đầu tiên vào tháng 8-2008, nhân kỷ niệm 85 năm ngày sinh của danh họa Bùi Xuân Phái, Giải thưởng là hoạt động nhằm tìm tòi, phát hiện và tôn vinh những tác giả, tác phẩm, việc làm, ý tưởng “có hàm lượng nghệ thuật và khoa học cao, gắn bó với các mặt của đời sống Hà Nội và thấm đượm một tình yêu Hà Nội”.

Ban tổ chức trao giấy chứng nhận cho đại diện 12 đề cử Giải thưởng năm 2018

Tổng kết về Giải thưởng  năm 2018, nhà thơ Bằng Việt, Chủ tịch Hội đồng giám khảo chia sẻ, những tác giả, tác phẩm, ý tưởng, việc làm được chọn đề cử năm nay, chúng ta cũng từng được nghe nhắc đến đây đó trong dư luận. Nhưng khi được soi chiếu dưới góc độ “Vì tình yêu Hà Nội” đúng như tiêu chí của Giải thưởng, thì vẻ đẹp bất ngờ của chúng lại hiện lên, khiến chúng ta càng thêm cảm phục, trân trọng. 

Cụ ông Nguyễn Bá Đạm nhân Giải thưởng Lớn - hạng mục quan trọng nhất của Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2018

Có thể nói, mỗi mùa Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lại “chạm” vào tận sâu thẳm con tim của những người yêu Hà Nội, mà trong cuộc sống đời thường, cảm xúc ấy có thể bị phân tán đi. Thật khó khăn cho Hội đồng Giám khảo phải “cân đong đo đếm” những giá trị vô hình trong tình yêu ấy để đưa vào danh mục đề cử hay đưa vào giải thưởng”.

Ông Lê Xuân Thành, TBT báo Thể thao và Văn hóa, Trưởng Ban tổ chức cũng cho biết, trong thời gian gần  1 năm, từ tháng 8-2017 đến tháng 7-2018, Ban sơ khảo đã chọn ra hơn  40 tác giả, tác phẩm, ý tưởng, việc làm thỏa mãn các tiêu chí chung của Giải thưởng Bùi Xuân Phái –Vì tình yêu Hà Nội, tiến hành thu thập tư liệu, lập hồ sơ bước đầu để trình lên Hội đồng giám khảo.

Các đại diện của công trình phố bích họa Phùng Hưng nhận giải thưởng hạng mục Việc làm 

Sau 2 vòng chấm, Hội đồng giám khảo đã có sự đồng thuận cao trong việc chứng nhận 12 đề cử chính thức. Hội đồng giám khảo Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội đã bình xét giải thưởng qua 2 vòng chung khảo, chọn 1 Giải thưởng Lớn, 1 giải Ý tưởng. Hạng mục giải Tác phẩm và hạng mục giải Việc làm có 2 giải đồng hạng cho mỗi hạng mục, tăng 2 giải so với thông lệ.

Tại buổi lễ, ban tổ chức đã trao tặng Giải thưởng Lớn – Vì tình yêu Hà Nội cho ông Nguyễn Bá Đạm với những cống hiến thầm lặng suốt đời cho văn hóa, lối sống Hà Nội. Sinh năm 1922 ở Làng Mọc, Giáp Nhất (Hà Nội), ông Đạm được coi là người bạn tri kỷ tri âm của họa sĩ Bùi Xuân Phái và là bạn tâm giao của 3 danh họa khác trong bộ tứ huyền thoại này, là các họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, kết giao như anh em với nhà văn Nguyễn Tuân... 

"Kỳ nhân tiền cổ Hà thành" - cụ Nguyễn Bá Đạm tại buổi lễ trao giải 

Ông còn là "người mẫu" cho 242 ký họa chân dung của danh họa Bùi Xuân Phái và là người đam mê sưu tầm kỷ vật về các văn nghệ sĩ, sưu tầm cổ vật, được mệnh danh là “kỳ nhân tiền cổ Hà thành”. 2 cuốn sách của ông gồm “Thuở ấy Hà Nội”, “Hà Nội những câu chuyện kể từ cuối TK19-20”, được bạn đọc và giới nghiên cứu về Hà Nội thích thú vì lối viết giản dị, ngắn gọn nhưng chứa đựng rất nhiều chuyện về Thủ đô ít người được biết. 

Hiện tại, ông Đạm đang gấp rút hoàn thiện bản thảo sách “Hà Nội xưa kia” và “Những chuyện chưa kể về các danh họa Hà Nội”, trong đó tập trung bút lực cho bộ tứ huyền thoại Nghiêm, Liên, Sáng, Phái...

Đại diện đạo diễn phim "Hà Nội của tôi" nhận giải Tác phẩm

2 giải Tác phẩm – Vì tình yêu Hà Nội được dành cho tập thơ “Ta còn em” của nhà thơ Phan Vũ  và phim Mon Hanoi (Hà Nội của tôi) của cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam Jean Noel Poirier. Giải Ý tưởng được trao tặng PGS Nguyễn Văn Huy và các nhà khoa học với Đề xuất bảo tồn và phát huy di chỉ Vườn Chuối. 

2 giải Việc làm – Vì tình yêu Hà Nội được trao cho UBND quận Hoàn Kiếm, Korea Foundation, UN-Habitat với việc xây dựng “phố bích họa” Phùng Hưng thuộc dự án hợp tác chung Việt Nam - Hàn Quốc mang tên "Nghệ thuật cho một không gian sống tốt đẹp hơn"  và việc hiến tặng cho Hà Nội 2 mỏ neo cổ nhiều giá trị của ông Quách Văn Địch.


Hoa Nguyễn