Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ IX (2015-2020) trước Đại hội, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khẳng định: 5 năm qua, nền văn học Việt Nam tiếp tục phát triển, đạt được những thành quả nổi bật trên cả 4 phương diện: đẩy mạnh sáng tác, xây dựng đội ngũ, quảng bá tác phẩm và hội nhập quốc tế.

Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ IX đã có nhiều biện pháp động viên các nhà văn bám sát đời sống, đi vào những vấn đề trọng tâm của đất nước, không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả sáng tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng văn hóa, xây dựng con người. Tiếp tục thành tựu và xu hướng phát triển 35 năm Đổi mới, dòng chủ lưu của văn học Việt Nam hiện nay là đề cao lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, dân chủ, nhân văn và hội nhâp tích cực. 

Tư duy văn học, đề tài, chủ đề, phương pháp sáng tác tiếp tục được đổi mới, đem đến một diện mạo văn học đa dạng, phong phú, chấp nhận và khuyến khích nhiều cá tính sáng tạo, nhiều tìm tòi thể nghiệm cái mới… Ban Chấp hành đã tổ chức hiệu quả nhiều chuyến đi thực tế cho các nhà văn, tổ chức 15 trại sáng tác với gần 200 nhà văn đến làm việc.

Ngoài ra, Hội Nhà văn Việt Nam còn phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Bộ Công an, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Tư lệnh Hải quân tổ chức các cuộc thi văn học theo từng đề tài, từ đó tôn vinh các tác giả có tác phẩm xuất sắc.

Khai mạc Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ X, giai đoạn 2020-2025.

Báo cáo cũng chỉ rõ, trong 5 năm qua, văn học Việt Nam đặc biệt nở rộ về đề tài lịch sử. Với độ lùi về thời gian và nguồn sử liệu phong phú, nhiều tác phẩm công phu, bề thế và sâu sắc lấp một khoảng trống trong các giai đoạn lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc. Nhiều tác phẩm tiếp tục lấy cảm hứng sáng tác về 2 cuộc kháng chiến vĩ đại trong thời đại Hồ Chí Minh. 

Lực lượng hùng hậu nhất của văn học Việt Nam đã được huy động vào nhiệm vụ trung tâm là đấu tranh xây dựng môi trường văn hóa, xây dựng con người, trong đó, vấn đề đạo đức xã hội là vấn đề nóng bỏng nhất. Các nhà văn không ngừng đổi mới tư duy sáng tạo, năng nổ tìm tòi, khám phá những hình thức biểu đạt mới, mạnh dạn thể hiện những phương pháp mới bắt kịp với mạch cảm nghĩ mới của con người Việt Nam hiện đại. Nhiều tác phẩm, công trình công phu của các nhà văn trong cuộc vận động, học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được giải cao của Ban Tuyên giáo Trung ương…

Công tác lý luận phê bình đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đời sống văn học. Đội ngũ lý luận phê bình đã có nhiều cố gắng nắm bắt và cổ vũ những cái mới trong văn học. Nhiều công trình lý luận, phê bình có ý nghĩa tổng kết đã được xuất bản, đạt giải cao của Hội Nhà văn Việt Nam và các tổ chức phối hợp. Nhiều cây bút lý luận phê bình trẻ đã được kết nạp vào Hội. Các hoạt động quảng bá tác phẩm, xây dựng Hội và hội nhập quốc tế đều đạt nhiều thành tựu. Trong 5 năm qua, Hội Nhà văn Việt Nam đã kết nạp thêm 185 hội viên mới, phần đông là các cây bút trẻ, sung sức, nâng tổng số hội viên lên 1092 người.

Tại Đại hội, các đại biểu cũng đã thảo luận về những kết quả tích cực, những điểm còn hạn chế trong hoạt động của Hội nhiệm kỳ IX, thống nhất phương hướng, nhiệm vụ phát triển văn học nhiệm kỳ 2020 – 2025. Đại hội xác định, trong nhiệm kỳ X, Hội tập trung thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị khóa X, Nghị quyết 33 của Trung ương khóa XI, Kết luận số 76 của Bộ Chính trị về “xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước. Hoạt động phát triển văn học tập trung theo phương hướng “Tiếp tục đổi mới tư duy văn học, mở rộng đề tài, chủ đề, phương pháp sáng tác nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả văn học, góp phần xây dựng văn hóa, con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước”.

Theo kế hoạch dự kiến, Đại hội diễn ra từ 23 đến 25/11. Các đại biểu cùng đề cử và bầu ra Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ X, giai đoạn 2020-2015. Kết quả sẽ được công bố tại bế mạc Đại hội vào chiều 25/11. 

N.Hoa