II - Phát triển khoa học quân sự chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới

Nền quốc phòng toàn dân là nền quốc phòng của dân, do dân và vì dân, đó là nền quốc phòng mang tính chất hòa bình, tự vệ, được xây dựng toàn diện cả tiềm lực vật chất và con người. Thế trận quốc phòng toàn dân đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, do nhân dân làm chủ. Đó là nền quốc phòng phát huy được cao nhất các giá trị truyền thống, cốt cách văn hóa Việt Nam, sức mạnh mọi mặt của Việt Nam về chính trị, kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và sức mạnh thời đại. 

Cùng với nền an ninh nhân dân giữ cho đất nước ổn định và phát triển, kịp thời phát hiện và triệt tiêu các nguy cơ từ bên trong có thể gây đột biến. Đấu tranh có hiệu quả với các âm mưu và hành động phá hoại của các thế lực thù địch nước ngoài theo quan điểm giải quyết tranh chấp, bất đồng bằng phương pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế. Nền quốc phòng toàn dân không ngừng hiện đại với sức mạnh quân sự nhà nước ngày càng lớn mạnh, sức mạnh quân đội là nòng cốt, đủ sức răn đe và đánh thắng ngay từ thời bình. 

Như vậy, chỉ có xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân vững chắc từ thời bình mới có điều kiện ngăn chặn và đẩy lùi nguy cơ chiến tranh, kể cả chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao. 

Trong trường hợp bắt buộc phải chiến tranh để tự vệ, chúng ta vẫn tiến hành theo đường lối chiến tranh nhân dân. Đó là cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện, dựa trên sức mạnh của cả đất nước để đánh giặc, toàn dân là binh, đánh giặc với các loại vũ khí đa dạng: đơn giản, thô sơ, hiện đại. Tác chiến với các cách đánh rất linh hoạt: du kích, chính quy, quy mô nhỏ, vừa, lớn, rộng khắp, đánh bên sườn, đánh phía sau, đánh sâu, đánh hiểm... với nhiều hình thức, phương pháp thích hợp. 

Chiến tranh như thế hoàn toàn có thể chế ngự được ưu thế của vũ khí công nghệ cao nhưng nó chỉ phát huy được hiệu quả dựa trên nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân được xây dựng vững chắc và không ngừng hiện đại từ thời bình. 

Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững chắc là sự chuẩn bị tốt nhất về lực lượng, phương tiện, cơ sở vật chất, kỹ thuật, tiềm lực và thế trận cho chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc nếu xảy ra, đảm bảo điều kiện để đánh thắng trong điều kiện chiến tranh có sử dụng vũ khí công nghệ cao. 

Đặc tính cơ bản của chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao là tính chính xác cao nhưng nhiều loại vũ khí công nghệ cao hoạt động theo quy luật nhất định, dựa vào nhận dạng địa hình, mục tiêu... Bằng tác chiến của chiến tranh nhân dân, chúng ta làm thay đổi quy luật, biến dạng địa hình, di chuyển, dịch chuyển, làm mục tiêu giả, tổ chức hệ thống phòng không nhân dân rộng khắp, có thể hạn chế được hiệu quả của vũ khí công nghệ cao, tiêu diệt được các loại máy bay và tên lửa hành trình của địch. Giả sử địch có tác chiến điện tử mạnh, ta vẫn có thể áp chế điện tử được hiệu quả trinh sát của chúng. Nếu chỉ huy, hiệp đồng bị gián đoạn, ta vẫn có thể tiến hành chiến tranh nhân dân để chiến đấu.

Vũ khí công nghệ cao uy lực mạnh nhưng chắc chắn kẻ địch không thể tiến công, phá hủy, xâm chiếm tất cả mọi mục tiêu. Hơn nữa, với nền quốc phòng hiện đại, chúng ta hoàn toàn có thể tiêu diệt được bộ phận lực lượng và phương tiện công nghệ cao của địch (năm 1972, ta từng bắn hạ nhiều máy bay B52 của địch, là loại máy bay hiện đại khi đó). 

Coi trọng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân nhưng không có nghĩa chúng ta chỉ dựa vào yếu tố truyền thống, vũ khí, phương tiện thô sơ. Trong điều kiện có thể, chúng ta vẫn có thể trang bị, mua sắm những phương tiện, vũ khí cần thiết, có tính hiện đại, đảm bảo tính tự vệ, phòng ngừa từ xa; có thể trang bị vũ khí công nghệ cao để áp chế, chống lại vũ khí công nghệ cao của đối phương. 

Nhưng điều quan trọng hơn, bằng thế trận chiến tranh nhân dân, chúng ta có điều kiện để bảo toàn lực lượng, tồn tại và tiếp tục tiến công sau các đòn tiến công hỏa lực mạnh bằng vũ khí công nghệ cao của địch. Chưa kể, nếu chỉ tiến hành chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao thì chưa thể khuất phục được ý chí chiến đấu của ta, còn khi kẻ địch tiến công trên bộ thì đó là lúc chiến tranh nhân dân phát huy hiệu quả cao nhất. 

Với điều kiện và hoàn cảnh của Việt Nam, nếu buộc phải tiến hành chiến tranh để tự vệ, bảo vệ Tổ quốc thì đường lối duy nhất, căn bản nhất vẫn là tiến hành chiến tranh nhân dân. Một cuộc chiến tranh nhân dân đúng nghĩa thì không thế lực nào có thể đánh bại được, cho dù kẻ địch sử dụng vũ khí công nghệ cao. Nhưng điều kiện tiên quyết để tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân được thắng lợi, đó là phải chuẩn bị dựa trên kết quả xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững chắc ngay từ thời bình. 

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn nói trên, vấn đề đặt ra trong giai đoạn hiện nay là cần tuyên truyền, giải thích cho lực lượng vũ trang và nhân dân hiểu rõ về vũ khí công nghệ cao và cách phòng, chống. Đấu tranh phê phán các quan điểm đề cao vũ khí công nghệ cao, tuyệt đối hóa loại vũ khí này dẫn tới tâm lý lo lắng, sợ sệt, bi quan, cho rằng nếu địch sử dụng vũ khí công nghệ cao để xâm lược thì ta không thể nào đánh nổi. Giáo dục cho lực lượng vũ trang và nhân dân nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong thời bình cũng như trong điều kiện chiến tranh nếu xảy ra. Từ đó xây dựng niềm tin vào đường lối quân sự, an ninh, khả năng hạn chế và chiến thắng vũ khí công nghệ cao bằng việc củng cố, xây dựng vững chắc nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân ngay từ thời bình.

Đồng thời, cần đầu tư nghiên cứu, phát triển lý luận về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân trong điều kiện mới, đột phá tư duy truyền thống: Không phải cứ nói đến quốc phòng toàn dân là nói đến nền quốc phòng đơn giản, thô sơ, chỉ dựa vào dân mà coi nhẹ yếu tố hiện đại vũ khí, phương tiện quốc phòng. Do đó, cần đầu tư nghiên cứu phát triển khoa học quân sự chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới, trong đó tập trung nghiên cứu các giải pháp phòng chống vũ khí công nghệ cao. 

Nghiên cứu phát triển khoa học nghệ thuật quân sự trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, nhất là các loại hình tác chiến  mới, phương pháp tác chiến mới trong điều kiện chiến tranh vũ khí công nghệ cao. Đầu tư, cải tiến để hiện đại hóa, sản xuất và mua sẵn một số vũ khí hiện đại, nhất là vũ khí chiến lược có tầm bắn xa, uy lực lớn, có khả năng răn đe hiệu quả ngay trong thời bình, phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biển đảo. 

Rõ ràng, chúng ta không bảo thủ đến mức cố tình bảo vệ những điều không còn phù hợp với thực tiễn thời đại, song sự thực, đường lối xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân không hề lạc hậu, nó vẫn giữ nguyên vai trò, vị trí trong điều kiện ngày nay. Đó là đường lối sáng suốt trong điều kiện, hoàn cảnh của Việt Nam. Nếu từ bỏ xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân mà chỉ tập trung tăng cường mua sắm, trang bị vũ khí công nghệ cao để chống lại vũ khí công nghệ cao của địch là cách nhìn phiến diện. 

Nhân dân Việt Nam yêu chuộng hòa bình nhưng để gìn giữ hòa bình, tránh chiến tranh và cả trong điều kiện nếu buộc phải kháng chiến để tự vệ, để bảo vệ Tổ quốc thì chúng ta phải xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh ngay từ thời bình. Vì vậy, trong xây dựng nền quốc phòng, an ninh, trong đường lối bảo vệ Tổ quốc, chúng ta cần có cách nhìn nhận khách quan, đúng đắn, phù hợp điều kiện thực tiễn ở Việt Nam, bác bỏ quan điểm cho rằng trong điều kiện tác chiến bằng vũ khí hiện đại, công nghệ cao, đường lối xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân là “lạc hậu, sai lầm”.

Trung tướng Trần Thái Bình - Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng