Ông Gerald Butts, cố vấn hàng đầu của Thủ tướng Canada Justin Trudeau, ngày 19-2 đã bất ngờ thông báo từ chức trong bối cảnh xuất hiện hoài nghi về việc văn phòng thủ tướng đã gây áp lực cho cựu bộ trưởng tư pháp nước này để giúp công ty xây dựng SNC-Lavalin tránh bị truy tố hình sự. 

Trong đơn từ chức, người bạn thân nhất từ thời sinh viên của Thủ tướng Trudeau cho biết lý do ông rời nhiệm sở là để tránh gây rắc rối cho chính phủ vốn đang gặp khó khăn trước cuộc tranh cử vào tháng 10 tới. 

Thông qua tài khoản Twitter chính thức của mình, Thủ tướng Canada đã chấp nhận đơn từ chức của ông Butts và cho rằng ông đã phục vụ chính phủ và đất nước bằng sự liêm chính, những ý kiến cố vấn khôn ngoan và sự tận tâm. “Tôi muốn cảm ơn ông ấy vì sự phục vụ đất nước và duy trì tình bạn”, Thủ tướng Trudeau viết.

Thủ tướng Canada Justin Trudeau và cố vấn Gerald Butts trong một cuộc họp tại Thủ đô Ottawa hồi tháng 4-2017. Ảnh: Reuters

Thủ tướng Trudeau hiện đang vấp phải những lời chỉ trích kể từ sau khi Bộ trưởng phụ trách Các vấn đề về cựu chiến binh của Canada, bà Jody Wilson-Raybould, rời khỏi nội các ngày 12-2 vừa qua. 

Sự việc càng khiến chính trường Canada “dậy sóng” sau khi tờ Globe and Mail đưa tin bà Wilson-Raybould từ thời còn đảm nhận vị trí Bộ trưởng Tư pháp đã phải chịu sức ép từ phía các quan chức trong văn phòng Thủ tướng nhằm thúc giục bà cho phép công ty xây dựng SNC-Lavalin tránh phiên tòa xét xử tham nhũng với cáo buộc hối lộ các quan chức Libya và nộp phạt để thoát tội. 

Nói về vấn đề này trong đơn từ chức của mình, ông Butts nhấn mạnh bất kỳ lời cáo buộc nào cho rằng ông hoặc các nhân viên văn phòng thủ tướng gây áp lực lên cựu Bộ trưởng Tư pháp là không đúng sự thật. 

Ông nói thêm rằng cáo buộc này đã làm xao lãng "công việc quan trọng" mà Thủ tướng Trudeau đang thực hiện và việc ông từ chức là giải pháp tốt nhất cho văn phòng Thủ tướng trong thời điểm hiện tại. 

Trong bối cảnh chỉ còn tám tháng nữa là diễn ra cuộc tổng tuyển cử ở Canada, việc ra đi lần lượt của bà Wilson-Raybould và ông Geraild Butts đã để lại một khoảng trống đáng kể trong đội ngũ lãnh đạo của Thủ tướng Trudeau. 

Trước đó, Thủ tướng Canada đã tiến hành một đợt cải tổ chính phủ sâu rộng, động thái được cho là mở đường và tạo “cú huých” cho đảng Tự do cầm quyền, vào thời điểm kết quả thăm dò dư luận gần đây cho thấy đảng các đối thủ đang rượt đuổi sát lập. 

Thủ tướng Trudeau, đồng thời là Chủ tịch đảng Tự do, cũng tuyên bố sẽ tái tranh cử trong cuộc tổng tuyển cử trên.

Các chuyên gia nhận định rằng, văn phòng Thủ tướng đã “xử lý sai” vụ việc và có sự can thiệp chính trị không đúng đắn vào vụ kiện pháp lý kể trên. 

"Tôi cho rằng chính phủ đã thất bại ngay từ lúc Wilson-Raybould từ chức, họ nên đưa ra lý do kinh tế và kinh doanh hợp lý cho việc sử dụng biện pháp khắc phục trong vụ án công ty xây dựng SNC-Lavalin", ông Nelson Wiseman, Giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Toronto nói. 

Về phần mình, lãnh đạo đảng Bảo thủ đối lập Andrew Scheer nhận định việc cố vấn Gerald Butts từ chức cho thấy một chính phủ đang trở nên “hỗn loạn” khi ông Trudeau cố gắng tìm cách che đậy vụ bê bối này. 

"Người Canada rất quan tâm đến những cáo buộc can thiệp chính trị vào một vụ truy tố hình sự. Ông Trudeau cần phải dừng việc trốn đằng sau những người khác và đứng ra giải quyết vụ việc này một cách minh bạch", ông Scheer bày tỏ quan điểm trên trang Twitter.

Có thể nói, để mất một cánh tay phải đắc lực như Gerald Butts là một tổn thất to lớn đối với ông Trudeau trong thời điểm hiện tại và sẽ là một bài toán khó đối với Thủ tướng Canada từ giờ cho tới khi cuộc tổng tuyển cử diễn ra. 

Trong một bài phỏng vấn vào năm ngoái, Thủ tướng Trudeau bày tỏ tin tưởng rằng cách duy nhất để xây dựng một đất nước và một thế giới vững mạnh hơn là duy trì thái độ tích cực, đoàn kết người dân, tìm cách nêu bật sự tương đồng và các giá trị chung giữa những khác biệt.

Cao Trung