Hôm 5-7, Nhà Trắng và Điện Kremlin đã cùng công khai bức thư mà Tổng thống Nga Vladimir Putin gửi tới người đồng cấp Mỹ Barack Obama. Nội dung chính của bức thư là kêu gọi hai nước cải thiện quan hệ, tiếp tục duy trì mối quan hệ tích cực.

Hãng CNN dẫn thông báo của Nhà Trắng cho biết, đây là thư riêng giữa hai cá nhân nhà lãnh đạo chứ không phải thư về công việc. Nhà Trắng đã từ chối bình luận về thông điệp này của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia phân tích chính trị của hãng CNN, chính quyền Washington đã khá bất ngờ trước động thái này của người đứng đầu Điện Kremlin. Hiện tại, Tổng thống Barack Obama đang bận rộn với lịch trình vận động tranh cử cho cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton nên chưa có hồi đáp. Song, các chuyên gia này vẫn khẳng định, ông Barack Obama sẽ có kiểu trả lời theo đúng chất Mỹ.

Trong khi đó, hãng Itar-Tass đã dẫn nguồn tin từ Điện Kremlin cho hay, trong bức thư gửi Tổng thống Mỹ, ông Vladimir Putin đã nhắc lại lịch sử quan hệ Nga-Mỹ, có những thời điểm mà hai cường quốc này từng “bắt tay” giải quyết những vấn đề quốc tế cực kỳ khó khăn vì lợi ích của cả hai bên và toàn nhân loại.

Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Tổng thống Mỹ Barack Obama trong cuộc gặp hồi tháng 9 năm 2013, bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 ở St.Petersburg, Nga. Ảnh: Reuters

Bức thư có đoạn viết: “Lịch sử của quan hệ Nga-Mỹ cho thấy khi chúng ta là những đối tác bình đẳng và tôn trọng lợi ích hợp pháp của nhau, chúng ta có thể giải quyết thành công các vấn đề quốc tế phức tạp nhất vì lợi ích của nhân dân hai nước và toàn thể nhân loại”. 

Điện Kremlin cho biết, Tổng thống Vladimir Putin cho rằng, các hợp tác trước đây giữa hai nước sẽ “giúp đưa các cuộc đối thoại giữa Nga-Mỹ trở lại con đường mang tính xây dựng”, để giải quyết những mối quan tâm toàn cầu, để trở lại hợp tác và cùng phát triển.

Thông điệp gửi tới Tổng thống Mỹ của Tổng thống Nga được đưa ra trong bối cảnh quan hệ hai nước đang trải qua giai đoạn căng thẳng liên quan tới những mâu thuẫn trong lợi ích chiến lược của mỗi bên. Song nó cũng cho thấy một dấu hiệu tích cực để hai nhà lãnh đạo có thể xích lại gần nhau. 

Giới quan sát nhận định, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã rất khôn khéo khi lựa chọn thời điểm là kỷ niệm 240 năm Ngày Quốc khánh Mỹ. Trước khi Tổng thống Nga gửi thư cho Tổng thống Mỹ thì phía Washington cũng đã có bước tiến mới trong quan hệ với Moscow khi đề nghị nước này cùng tham gia lập một liên minh mới ở Syria để chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). 

Chưa hết, dù có căng thẳng ngoại giao song hai bên bắt đầu có động thái xích lại gần nhau mà cụ thể nhất là việc Nga-Mỹ tổ chức vòng tham vấn song phương về thực thi thỏa thuận năm 1972 về quy định việc ngăn ngừa các sự cố hàng hải và hàng không ở vùng biển quốc tế.

Trong vấn đề Syria, Israel-Palestine, hai quốc gia cũng bắt đầu hiểu nhau hơn và tránh đối đầu. Chuyên gia về Nga và Á-Âu Samuel Sherep thuộc Trung tâm vì Lợi ích quốc gia của Mỹ cho rằng, quá trình phát triển mối quan hệ giữa hai nước đang thực sự tác động mạnh đến cục diện chính trị thế giới.

Ông Samuel Sherep đánh giá rằng, chắc chắn, trong tương lai gần, với tình hình thế giới hiện nay, sự đối đầu giữa Nga và Mỹ sẽ giảm nhưng không thể nói rằng các vấn đề nghiêm trọng trong lĩnh vực bảo đảm sự ổn định chiến lược giữa hai nước sẽ không biến mất. Cụ thể đó là vấn đề Ukraine là hệ thống phòng thủ tên lửa ở Đông Âu.

Về góc độ cá nhân, nhà báo Jeffrey Goldberg của tờ The Atlantic cho rằng, Tổng thống Mỹ Barack Obama có thiện cảm đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin và thậm chí còn mô tả người đồng cấp Nga là lúc nào cũng lịch sự trong các cuộc trò chuyện. Vì thế, nhà báo Jeffrey Goldberg cũng nhận định có thể trong những tháng cuối cùng của nhiệm kỳ II làm Tổng thống, ông Barack Obama sẽ gỡ nút thắt căng thẳng giữa hai nước song việc duy trì mối quan hệ này như thế nào lại phụ thuộc vào vị Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ.

Sông Thương