Sức sống vững bền của cộng đồng ASEAN tự cường, năng động

Trong hơn 50 năm hình thành và phát triển của ASEAN, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 là một sự kiện rất đặc biệt, bởi đây là lần đầu tiên một Hội nghị Cấp cao chính thức của khối được tổ chức theo hình thức trực tuyến; và kết quả Hội nghị đã góp phần nâng cao tính hợp tác, chủ động của ASEAN trước các thách thức khu vực và toàn cầu hiện nay.

Tổng Thư ký ASEAN Lim Jock Hoi khẳng định, diễn ra trong bối cảnh đại dịch COVID-19, Hội nghị lần này là minh chứng cụ thể cho tình đoàn kết và vai trò của ASEAN được thể hiện qua hợp tác khu vực mạnh mẽ.

Và Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh rằng, Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 và các hội nghị liên quan thành công tốt đẹp, vừa khẳng định tinh thần của ASEAN là “gắn kết và chủ động thích ứng”, vừa cho thấy đại dịch COVID-19 không ngăn cản được quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc, mong muốn hợp tác giữa các quốc gia trong Cộng đồng ASEAN anh em.

Việt Nam bắt đầu nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN từ tháng 1-2020, đúng thời điểm dịch COVID-19 bùng phát, lan rộng ra cả thế giới. Khu vực Đông Nam Á cũng bị ảnh hưởng nặng, các quốc gia đều phải đóng cửa biên giới, thực hiện giãn cách xã hội, mọi giao dịch thông thường đều bị ngừng trệ. Đây là điều chưa từng có với khu vực và thế giới.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch ASEAN 2020 tại Lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36.

Trong bối cảnh tưởng chừng bất khả thi cho mọi chương trình, kế hoạch, vậy mà phát huy vai trò, trách nhiệm, Việt Nam đã chủ động, kịp thời và sáng tạo để bảo đảm các hoạt động của ASEAN liên tục, thông suốt. Trong tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, Việt Nam đã kịp thời chuyển sang hình thức họp trực tuyến để có thể bảo đảm duy trì kênh chia sẻ thông tin và phối hợp giữa các quốc gia ASEAN được diễn ra một cách trôi chảy.

Điều này không chỉ giúp ASEAN duy trì thông tin, tăng cường phối hợp, mà còn đưa ra nhiều quyết sách quan trọng với khu vực, cả về hợp tác chung và phòng, chống dịch COVID-19 nói riêng. Việt Nam không chỉ xử lý tốt việc phòng, chống dịch trong nước, mà còn là “tấm gương”, như các nước đánh giá, về tinh thần hợp tác quốc tế và giúp đỡ lẫn nhau trong những lúc khẩn cấp và khó khăn nhất.

Tại phiên họp toàn thể, các nước đánh giá cao vai trò Chủ tịch ASEAN của Việt Nam, cùng những kết quả ban đầu đáng khích lệ trong cuộc chiến chống dịch COVID-19 và các sáng kiến như: lập Quỹ ứng phó COVID-19, lập kho y tế dự phòng, quy trình chuẩn về ứng phó dịch bệnh, xây dựng kế hoạch phục hồi toàn diện sau dịch bệnh… ASEAN đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về một tổ chức khu vực gắn kết, chủ động và đóng vai trò hạt nhân trong các tiến trình khu vực.

Tiến sĩ Balaz Szanto, thuộc Bộ môn Quan hệ quốc tế,  Đại học Webster Thailand nhấn mạnh rằng, Việt Nam là thành viên quan trọng, là quốc gia có vai trò chủ yếu trong ASEAN. Vai trò lãnh đạo ASEAN của Việt Nam sẽ có những ảnh hưởng riêng biệt đến các vấn đề quan trọng, trong đó có việc thúc đẩy giải quyết các tranh chấp lãnh thổ trên biển, cũng như các vấn đề khác trong chương trình nghị sự của ASEAN.

Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, việc tổ chức phiên thảo luận về tăng quyền năng cho phụ nữ trong kỷ nguyên số, cho thấy Việt Nam vừa xử lý vấn đề cấp bách, vừa có thể duy trì được các chương trình, hoạt động đã đề ra cho năm 2020. Đây là sáng kiến do Việt Nam đề xuất và lần đầu tiên một hoạt động về chủ đề tăng quyền năng cho phụ nữ được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN.

Chia sẻ quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng SOM ASEAN của Lào, ông Thongphane Savanphet, đánh giá Việt Nam đang làm tốt vai trò của mình trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, đặc biệt là trong việc dẫn dắt ASEAN vượt qua những khó khăn, thách thức của đại dịch COVID-19. Việt Nam đã nhanh chóng điều chỉnh kế hoạch tổ chức các cuộc họp theo hình thức trực tuyến nếu phù hợp hoặc lùi lịch tổ chức các cuộc họp trực tiếp sang giai đoạn cuối năm.

Thực tế cho thấy biện pháp mà Việt Nam thực hiện là rất tốt. Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 với nhiều nội dung quan trọng, đã thể hiện đúng tinh thần chủ đề năm 2020 “Gắn kết và chủ động thích ứng”, trong điều kiện và hoàn cảnh mới.

Và sự đánh giá cao của truyền thông quốc tế

Trong bài viết mang tựa đề “Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 đi vào lịch sử trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19”, hãng thông tấn Bernama của Malaysia nêu rõ, bất chấp việc lãnh đạo các nước ASEAN không thể gặp gỡ trực tiếp nhau tại Việt Nam lần này, không thể thực hiện nghi thức bắt tay chéo nhau như thường lệ, song các hội nghị và tương tác vẫn diễn ra gần như bình thường và đầy hào hứng.

Bài viết nhấn mạnh, dưới sự chủ trì của Việt Nam, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 với chủ đề “ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng” đã chứng kiến các nhà lãnh đạo thảo luận hàng loạt vấn đề mà khu vực quan tâm, trong đó trọng tâm là yêu cầu phải có một kế hoạch hồi phục toàn diện giai đoạn hậu đại dịch cho cả khối.

Bernama cũng đánh giá rất cao bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc với tư cách người chủ trì Hội nghị. Bài báo cũng đánh giá cao việc lần đầu tiên các nhà lãnh đạo ASEAN tham dự một phiên họp đặc biệt về việc tăng quyền cho phụ nữ trong thời đại kỹ thuật số. Điều này thể hiện cam kết của các nhà lãnh đạo khu vực về việc thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao vai trò của phụ nữ trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Trong khi đó, tờ The Strait Times của Singapore trích dẫn bài phát biểu khai mạc của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch luân phiên của ASEAN 2020 chỉ ra rằng, chưa khi nào, ASEAN lại phải đối phó với những nguy cơ lớn như hiện nay. Tờ Nikkei Review của Nhật Bản cũng có bài viết với tiêu đề “Việt Nam đang chỉ ra những giá trị lãnh đạo mới của ASEAN”, đề cập đến vai trò mới nổi của Việt Nam.

Bài báo viết: “Việt Nam là một trong những thành viên đến sau trong ASEAN nhưng đã thể hiện rõ vai trò tích cực, đi đầu trong các nỗ lực giải quyết thách thức của khối. Bài báo chỉ ra sáng kiến gần đây nhất của Việt Nam là tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh trực tuyến đặc biệt của ASEAN về COVID-19 nhằm tìm ra hướng giải quyết thách thức của khu vực. Bài báo cũng nhấn mạnh đến sự tăng trưởng kinh tế vượt bậc của Việt Nam và cách Việt Nam đối phó với đại dịch COVID-19 hiệu quả nhất, với dự đoán GDP vẫn tăng trưởng cao nhất khu vực châu Á.

Việt Nam cũng đang trở thành “người dẫn đường” để đưa ra thảo luận những vấn đề nóng của khu vực như các tranh chấp trên Biển Đông, hay những tranh chấp thương mại giữa các nước lớn có tác động đến khu vực.

Hãng tin Tân Hoa của Trung Quốc cũng có bài viết về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 được nhiều báo chí Trung Quốc đăng tải lại. Trong đó, bài báo khẳng định, trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với suy thoái nghiêm trọng do đại dịch COVID-19, nhưng ASEAN có thể là khu vực tăng trưởng trở lại mạnh mẽ nhất. Bằng chứng là nhiều nước ASEAN đã sớm có các biện pháp ngăn chặn dịch bệnh hữu hiệu như Việt Nam, Singapore, Thái Lan, Malaysia…

Các nước ASEAN sẽ thông qua các kế hoạch phục hồi dài hạn để giúp kinh tế tăng trưởng. Chanel News Asia cũng đăng tải bài viết đánh giá cao việc Việt Nam đã nỗ lực tổ chức Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 36 trong bối cảnh dịch bệnh vẫn đang diễn biến phức tạp, có nguy cơ tái bùng phát. Bài báo khẳng định, Việt Nam là một điểm sáng trong phòng và chống COVID-19, đồng thời cũng là một trong những nước có sáng kiến dẫn dắt khu vực đối phó với dịch bệnh.

Bài báo chỉ ra việc Việt Nam tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao ASEAN đặc biệt hồi tháng 4 là một minh chứng rõ nét. Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 cũng một lần nữa cho thấy Việt Nam đang cùng với các nước ASEAN chủ động thích ứng trong mọi hoàn cảnh.

Khổng Hà (tổng hợp)