Tại hội đàm, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đánh giá cao vai trò quan trọng của Trung Quốc trong các nỗ lực phi hạt nhân hóa và thiết lập hòa bình trên bán đảo Triều Tiên. Phát biểu trước báo giới tại Đại lễ đường Nhân Dân, ông Moon Jae-in nhấn mạnh rằng tình hình hiện nay, khi đối thoại Mỹ-Triều bị đình trệ và căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đang gia tăng, không có lợi đối với Hàn Quốc, Trung Quốc và đối với cả Triều Tiên. 

Tổng thống Hàn Quốc cũng hy vọng rằng hai nước sẽ cùng hợp tác chặt chẽ để dù là một cơ hội mỏng manh cũng sẽ mang lại kết quả tốt. Tổng thống Moon Jae-in nêu rõ, Hàn Quốc hy vọng duy trì hợp tác chặt chẽ, đặc biệt với Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản và Nga nhằm thúc đẩy đối thoại và khôi phục tiến trình hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Về phần mình, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết, Trung Quốc ủng hộ các nỗ lực của Hàn Quốc trong việc cải thiện quan hệ với Triều Tiên và thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình. Ông Tập Cận Bình cũng khẳng định, Trung Quốc và Hàn Quốc là những nước có ảnh hưởng không chỉ ở châu Á mà còn trên thế giới, có sự hiểu biết chung trên nhiều lĩnh vực, và cần củng cố quan hệ đối tác hợp tác chiến lược. Trung Quốc và Hàn Quốc đều ủng hộ rằng vấn đề trên bán đảo Triều Tiên cần được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn. 

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in trong cuộc gặp tháng 5-2019 tại Tokyo. Ảnh Getty Images.

Ông Tập Cận Bình cũng khẳng định, hai nước là “lực lượng vững chắc để duy trì sự ổn định và thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình”. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cho biết ông sẽ đóng vai trò tiên phong cùng với Tổng thống Moon Ja-in đưa quan hệ song phương lên một tầm mới cao hơn.

Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên trong vòng nửa năm qua giữa hai nhà lãnh đạo Hàn-Trung, sau cuộc gặp bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Osaka, Nhật Bản. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Triều Tiên gần đây được cho là gia tăng các hoạt động tại bãi phóng tên lửa tầm xa của nước này, đồng thời yêu cầu đến cuối năm nay Mỹ phải đưa ra một đề xuất mới để thúc đẩy đàm phán phi hạt nhân hóa. Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã đưa ra hạn chót là cuối năm nay để Mỹ thay đổi cái mà Bình Nhưỡng gọi là chính sách thù địch trong bối cảnh nỗ lực tiến tới một cam kết chấm dứt chương trình hạt nhân của Triều Tiên và thiết lập hòa bình lâu dài. 

Nhà lãnh đạo Triều Tiên và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gặp nhau đến ba lần từ tháng 6-2018, tuy nhiên, chưa có tiến triển đáng kể nào trong các cuộc đối thoại. Ngày 21-12, truyền thông nhà nước Triều Tiên đưa tin Mỹ sẽ “trả giá đắt” nếu vẫn khoét sâu vào vấn đề nhân quyền ở Triều Tiên và cho biết những “lời nói độc hại” của Washington chỉ làm gia tăng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. Ngày 22-12, Triều Tiên thông báo nước này đã quyết định tăng cường năng lực quân sự tại cuộc họp Quân Ủy trung ương của đảng Lao động Triều Tiên do nhà lãnh đạo Kim Jong-un chủ trì.

Cuộc hội đàm thượng đỉnh trên diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Moon Jae-in để dự hội nghị thượng đỉnh ba bên Nhật - Trung - Hàn sẽ diễn ra tại thành phố Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên (Tây Nam Trung Quốc). Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cũng có cuộc gặp ông Tập Cận Bình chiều cùng ngày trước khi đến Thành Đô. 

Cuộc gặp thượng đỉnh ba bên ngày 24-12 sẽ do Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường chủ trì, là hội nghị ba bên đầu tiên kể từ sau cuộc gặp ở Tokyo tháng 5-2018. Ngoài các vấn đề về kinh tế cũng như căng thẳng giữa Seoul và Tokyo đang rất nhức nhối hiện nay, vấn đề Triều Tiên dự kiến sẽ phủ bóng nghị trình.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc và Hàn Quốc trước đó cũng xác nhận, tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên hiện cũng là mối quan tâm lớn của ba nước Nhật - Trung - Hàn hiện nay. Đặc biệt, nó diễn ra trong bối cảnh, Triều Tiên sẽ sớm cho thử nghiệm một tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) trong thời gian tới. Giới chuyên gia lo ngại rằng, những hành động chưa thể đoán định của Triều Tiên được cho là “món quà Giáng sinh” gửi đến Mỹ sẽ trở thành một hành động khiêu khích, gây tổn hại, thậm chí có thể đặt dấu chấm hết cho tiến trình đàm phán hạt nhân Mỹ - Triều, vốn đang gặp bế tắc. 

Thông qua cuộc gặp thượng đỉnh ba bên Nhật - Trung - Hàn,  Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đang muốn Trung Quốc thể hiện nhiều vai trò tích cực hơn trong việc thúc đẩy tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo. 

Ngoài ra, một số nguồn tin ngoại giao hôm qua tiết lộ thêm, sau cuộc gặp Thượng đỉnh Nhật - Trung - Hàn, Ngoại trưởng hai nước Nhật - Hàn dự kiến sẽ tới Mỹ để bàn với người đồng cấp Mỹ Mike Pompeo về vấn đề Triều Tiên. Dự kiến, cuộc gặp sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 1-2020, nhằm đảm bảo các bên có thể đưa ra phản ứng nhanh với những hành động bất ngờ từ phía Bình Nhưỡng.

Duy Tiến (tổng hợp)