Theo cáo trạng, GPBank tiền thân là Ngân hàng cổ phần nông thôn Ninh Bình, vốn điều lệ tại thời điểm năm 2014 là 3.018 tỷ đồng.

Các bị cáo tại phiên xử.

Trong đó, Tạ Bá Long (62 tuổi, cựu Chủ tịch HĐQT GPBank) và nhóm liên quan sở hữu gần 35% vốn, ứng với hơn 1.056 tỷ đồng. Bị cáo Đoàn Văn An (SN 1958, cựu Phó Chủ tịch GPBank) và nhóm liên quan sở hữu hơn 55% vốn, ứng với gần 1.670 tỷ đồng.

Long cùng vợ, con gái và con rể là Hoàng Công Hợp lập ra Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng và Phát triển Thành Trung (viết tắt là Công ty Thành Trung), vốn điều lệ hơn 202 tỷ đồng. Công ty Thành Trung là cổ đông góp hơn 58% cổ phần tại Công ty Thủ Đô-đơn vị sở hữu tòa nhà Capital Tower (số 109, Trần Hưng Đạo, Hà Nội).

Bị cáo Đoàn Văn An và em vợ sở hữu 75% cổ phần tại Công ty Sao Bắc. Ngoài ra, bị cáo An còn sở hữu Công ty cổ phần Sân golf Ngôi sao Chí Linh và là Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Đại Lải.

Từ năm 2009 đến 2010, để có tiền tăng vốn điều lệ GPBank và chi cá nhân, Long và An đã dùng Công ty Thành Trung, Công ty TNHH Đại Lải và Công ty cổ phần Sân gôn Ngôi sao Chí Linh phát hành 3.380 trái phiếu, bán cho Công ty Tài chính cổ phần Điện lực (EVNFinance) được 3.380 tỷ đồng.

Số tiền trên, Long và An dùng 2.611 tỷ đồng mua cổ phần tăng vốn điều lệ GPBank lên 3.018 tỷ đồng; chi 512 tỷ đồng trả lãi trái phiếu và phí tư vấn phát hành trái phiếu và chi 255 tỷ đồng cho hoạt động của ba công ty: Thành Trung, Đại Lải và Chí Linh. Sau đó, do không có tiền trả cho EVNFinance nên Long và An đã thống nhất rút tiền của GPBank để trả nợ trái phiếu.

Thực hiện tội phạm, năm 2011, Long ký hợp đồng với con rể là Hoàng Công Hợp thỏa thuận GPBank mua 58% diện tích tại tòa nhà Capital Tower từ Công ty Thành Trung với giá 2.200 tỷ đồng. Hành vi này là trái quy định bởi Công ty Thành Trung chưa được Công ty Thủ Đô (chủ sở hữu tòa nhà Capital Tower) chia cho diện tích sử dụng ứng với 58% cổ phần. Năm 2016, Hợp được Viện Pháp y Tâm thần Trung ương xác định mắc bệnh nên Viện KSND tối cao ra quyết định áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.

Tiếp đó, Long ký hợp đồng với Nguyễn Ngọc Nam, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Sao Bắc xây dựng kinh doanh dự án Trung tâm Thương mại, văn phòng và Nhà ở An Khánh Sao Bắc (GPBank).

Phạm Quyết Thắng, cựu Tổng Giám đốc GPBank đã ký ủy nhiệm chi và lệnh chuyển số tiền 1.700 tỷ đồng cho Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Sao Bắc. Từ hai hợp đồng trên, GPBank đã chuyển 3.900 tỷ đồng cho Long và An. Hai bị cáo này đã dùng 3.793 tỷ đồng để mua lại 3.380 trái phiếu trước hạn và trả lãi số trái phiếu này. Công ty Thành Trung sử dụng gần 3 tỷ đồng. An chi dùng cá nhân hơn 103 tỷ đồng.

Tính đến thời điểm khởi tố vụ án (ngày 13-7-2015), Công ty Thành Trung và Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Sao Bắc nợ GPBank gần 3.900 tỷ đồng tiền gốc và 858 tỷ đồng tiền lãi, không có khả năng thanh toán.  

Trước khi phiên toà diễn ra, gia đình Long đã khắc phục được cho GPBank số tiền hơn 864 tỷ đồng trong số 1.389 tỷ đồng bị cáo phải chịu trách nhiệm. Gia đình An khắc phục được gần 84 tỷ đồng trong số 2.510 tỷ đồng An gây thất thoát. Ngoài ra, theo kết luận giám định, hai bị cáo Long và An phải liên đới trả cho GPBank 858 tỷ đồng tiền lãi.

Liên quan đến vụ án này còn có các bị cáo: Phạm Quyết Thắng (44 tuổi, cựu Tổng Giám đốc GPBank). Nghiêm Tiến Sỹ (44 tuổi, cựu Phó Tổng Giám đốc GPBank) và Nguyễn Anh Dung (39 tuổi, cựu Kế toán trưởng GPBank).

Quá trình xét xử vụ án này, một số luật sư bào chữa cho bị cáo Nguyễn Anh Dung đề nghị hoãn phiên tòa để có thời gian nghiên cứu kỹ hồ sơ. Về phía Công ty cổ phần Sân golf Ngôi sao Chí Linh và bị cáo Đoàn Văn An cũng xin hoãn tòa nhằm có thời gian thu xếp khắc phục hậu quả cho GPBank.

Sau khi hội ý, HĐXX quyết định hoãn phiên tòa theo đề nghị trên. Ngoài ra, HĐXX cũng yêu cầu triệu tập một số người được cơ quan tố tụng xác định có quyền và nghĩa vụ liên quan đến vụ án này tới tham dự phiên toà.

Nguyễn Hưng