Trước đó, ngày 12- 8- 2015, Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) phối hợp với lực lượng Công an vàđơn vị hữu quan kiểm tra hành lý của Phạm Văn Luật và Vũ Thanh Hưng (32 tuổi, trú tại xã Tùng Ánh, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) được vận chuyển trên chuyến bay mang số hiệu KE479 từ Incheon của Hàn Quốc về Sân bay quốc tế Nội Bài.Qua kiểm tra, đã phát hiện trong hành lý của Hưng và Luật có ngà voi, sừng tê giác.

Quá trình điều tra xác định, năm 2012, Luật đi xuất khẩu lao động tại Angola. Tại đây, Luật mở quán photocopy. Thời gian này, Luật quen biết một người tên Quang (chưa rõ nhân thân) và được Quang nhờ chuyển ngà voi về Việt Nam với tiền công là 200 USD.

Ngày 11-8-2015, một nam thanh niên Angola đưa đến cho Luật hai valy bên trong chứa ngà voi, 200 USD tiền công và vé máy bay. Trưa 12- 8- 2015, Luật và Hưng nhập cảnh vào Việt Nam theo cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài thì bị cơ quan chức năng phát hiện. Cơ quan điều tra xác định, số ngà voi mà Luật vận chuyển trái phép hơn 50kg.

Theo lời khai của Luật, anh ta đã 15 lần vận chuyển ngà voi về Việt Nam giúp Quang. Mỗi lần vận chuyển được trả 200 USD tiền công.Sau khi vụ việc bị phát hiện, Hưng và Luật đã bỏ trốn. Nhưng sau đó, Hưng bị cơ quan Công an bắt giữ theo lệnh truy nã. Còn Luật bỏ trốn đến ngày 22- 12- 2016 thì ra đầu thú.

Bị cáo Luật tại phiên xử.

Năm2013, Hưng đi xuất khẩu lao động tại nước Cộng hòa Angola làm thợ cơ khí và thợ xây. Tại đây, Hưng được Tống Sơn Giang (là người quen của Hưng ở tỉnh Ninh Bình) đang sinh sống tại Angola đề nghị Hưng đứng tên làm thủ tục vận chuyển cho Giang ngà voi và sừng tê giác để trong 2 vali từ Angola về Việt Nam với giá thuê vận chuyển là 1.300USD.Giang thỏa thuận, khi hàng về tới Việt Nam sẽ có người làm thủ tục nhận 2 vali đó, Hưng không có trách nhiệm phải nhận và giao hàng cho người khác. Vé máy bay từ Angola về Việt Nam sẽ do Giang chi trả.

Sáng 10- 8- 2015, Hưng bắt đầu lên máy bay từ Angola về Việt Nam và bay quá cảnh qua Hàn Quốc. Trưa 12- 8- 2015, Hưng nhập cảnh vào Việt Nam qua cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài và bỏ về luôn, không làm thủ tục khai báo với Hải quan về số ngà voi và sừng tê giác, cũng không làm thủ tục nhận 2 vali theo yêu cầu của Giang.

Cơ quan điều tra xác định, Hưng có hành vi nhận 1.300USD để vận chuyển 44,94kg ngà voi loài voi Loxodonta africana châu Phi và 4,76kg sừng tê giác của loài tê giác trắng, có tên khoa học là Ceratotherium simum.Hai loài này có tên trong phụ lục I của danh mục các loài động vật hoang dã quy định tại các phụ lục của công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Liên quan đến vụ án này còn hai đối tượng là Tống Sơn Giang, người thuê Hưng vận chuyển ngà voi và sừng tê giác từ Angola về Việt Nam và Quang, người thuê Luật vận chuyển ngà voi từ Angola về Việt Nam, do chưa xác định được lai lịch, địa chỉ cụ thể nên cơ quan điều tra đã ra quyết định tách phần tài liệu liên quan đến hai đối tượng này để tiếp tục điều tra làm rõ và xử lý sau.

HĐXX xác định, hành vi vận chuyển trái phép ngà voi của bị cáo Luật đã phạm vào tội vận chuyển hàng cấm, quy định tại Điều 155- BLHS. Với tội danh này, Luật bị tuyên phạt 12 tháng tù. Trước khi phiên toà này diễn ra, tháng 10-2016, TAND TP Hà Nội cũng đã tuyên phạt bị cáo Hưng 9 tháng tù về tội vận chuyển hàng cấm. 

Nguyễn Hưng