Ngày 14-5, phiên toà xét xử vụ án “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”, “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đại Tín (tiền thân của Ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam - VNCB, hiện nay là Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây dựng Việt Nam - CB) đối với bà Hứa Thị Phấn (71 tuổi, nguyên cố vấn cao cấp HĐQT Ngân hàng Đại Tín, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty CP đầu tư phát triển Phú Mỹ) và 27 đồng phạm bắt đầu chuyển sang xét hỏi hành vi “cố ý làm trái...”, gây thiệt hại 5.256 tỷ đồng cho ngân hàng Đại Tín.

Hồ sơ thể hiện, lợi dụng là cổ đông lớn của ngân hàng, bà Phấn đã chỉ đạo lãnh đạo và các cán bộ, nhân viên thực hiện các hành vi trái pháp luật trong việc lập và hạch toán chứng từ thu, chi khống không sử dụng tiền mặt, thực hiện giao dịch, hạch toán khống trên hệ thống smartbank, sau đó mới lấy chữ ký khách hàng để hoàn thiện thủ tục... để bà Phấn lấy được tiền và sử dụng bất hợp pháp số tiền 5.256 tỷ đồng.

Sau đó, lợi dụng Công ty Cổ phần đầu tư Phương Trang (gọi tắt là Công ty Phương Trang) là doanh nghiệp có nhiều bất động sản (BĐS) dùng làm tài sản đảm bảo, muốn vay tiền mở rộng kinh doanh, bà Phấn đã chỉ đạo buộc Công ty Phương Trang ký trước hồ sơ vay và giải ngân không thông báo cho Công ty Phương Trang.

Các bị cáo tại phiên tòa.

Quá trình giải ngân cho vay, bà Phấn đã không giải ngân hoặc giải ngân không đủ tiền vay cho Công ty này, lấy tiền sử dụng, sau đó lập các chứng từ chi khống để cấn trừ với các chứng từ thu khống để không làm chênh lệch tồn quỹ tiền mặt thực tế so với số liệu tiền mặt trên sổ sách hạch toán, che giấu hành vi phạm tội, đẩy dư nợ khống cho Công ty Phương Trang thông qua các khoản vay với tổng số tiền 5.256 tỷ đồng.

Quá trình điều tra xác định, Công ty Phương Trang chỉ thực nhận hơn 3.936 tỷ đồng. Số tiền gốc còn lại (5.465 tỷ đồng), ngân hàng hạch toán là khoản dư nợ vay của Công ty Phương Trang đến nay không thu hồi được.

Tại toà, đại diện uỷ quyền cho Công ty Phương Trang, xác định: trong tổng số 16.486 tỷ đồng Ngân hàng Đại Tín đã giải ngân trên sổ sách của 82 khoản vay, 1 khoản nhận nợ bắt buộc 35 tỷ đồng và 1 khoản phát hành trái phiếu doanh nghiệp, từ trước đến nay Công ty Phương Trang chỉ thực nhận gần 3.937 tỷ đồng trong tổng số 9.436 tỷ đồng dư nợ gốc tại Ngân hàng Đại Tín.

Từ năm 2012 đến nay, Công ty Phương Trang đã tố cáo bà Phấn và Ngân hàng Đại Tín lợi dụng việc công ty có nhiều bất động sản, có nhu cần vay tiền để đầu tư kinh doanh nên đã bị buộc ký trước hồ sơ vay, chứng từ giải ngân và chứng từ nhận tiền mặt, lợi dụng các hồ sơ vay đã ký trước chưa giải ngân hoặc mới giải ngân một phần đã rút tiền của ngân hàng ra sử dụng, đẩy nợ cho Công ty Phương Trang.

Trả lời câu hỏi của toà về cách thức nhận tiền giải ngân, đại diện Công ty Phương Trang cho biết nhận tại phòng làm việc của bà Phấn tại lầu 6 chi nhánh Lam Giang - ngân hàng Đại Tín.

Tiếp lời, vị chủ tọa hỏi: “Vì sao tiền vay ngân hàng nhưng lại nhận tiền tại phòng làm việc của bà Phấn?”, đại diện Công ty Phương Trang cho biết  công ty nhận thức rất rõ là vay tiền ngân hàng và rất tin tưởng ngân hàng. Công ty nhận tiền đúng nơi ngân hàng chỉ định (?).

Liên quan đến mối quan hệ giữa bà Phấn và Công ty Phương Trang, từ năm 2013 đến nay, bà Phấn đã có rất nhiều đơn tố cáo ông Nguyễn Hữu Luận (Chủ tịch), Phạm Đăng Quan (Tổng giám đốc Công ty Phương Trang) và nhóm Phương Trang với nội dung: vào năm 2009, qua giới thiệu của ông Trịnh Thanh Cao, bà Phấn quen biết với ông Luận, ông Quan. Tin tưởng vào quy mô, tầm cỡ hoạt động lớn của Công ty Phương Trang và mối quan hệ trên, đặc biệt khi bà phải đi lại bằng xe lăn, ông Luận có đưa chiếc xe ôtô Maybach cho bà sử dụng để đi lại cho thuận tiện.

Đáp lại, bà Phấn đã giao căn hộ Penthouse tại khu Sài Gòn Pearl trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, có giá trị cao hơn chiếc xe và làm thủ tục sang tên cho ông Luận nhưng đến nay ông Luận vẫn không sang tên chiếc ôtô trên cho bà Phấn. 

Sau khi lấy được tình cảm, ông Luận, ông Quan và Công ty Phương Trang thường xuyên đến trao đổi và mượn bà Phấn rất nhiều khoản tiền từ vài tỷ đến vài trăm tỷ đồng, hàng ngàn tỷ đồng.

Việc vay mượn được thực hiện theo hình thức vay - trả - xoá nợ trong một thời gian dài, giấy mượn nợ được huỷ ngay sau khi thanh toán đầy đủ. 

Mục đích vay là để giải chấp tài sản tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn và các ngân hàng khác đem thế chấp vay tiền tại Ngân hàng Đại Tín, tiền vay được tại Ngân hàng Đại Tín một phần trả nợ cho nhóm Phú Mỹ (chính là số tiền 4.944 tỷ đồng bà Phấn bị khởi tố) và phần còn lại Công ty Phương Trang sử dụng. Đến nay, ông Luận, ông Quan vẫn còn chiếm đoạt của bà Phấn tổng số tiền 1.062 tỷ đồng và 400.000 USD.

Tuy nhiên, liên quan đến việc bà Phấn tố cáo trên, ngoài 8 giấy biên nhận tiền bản photo gồm 6 giấy nhận tiền 748 tỷ đồng từ Bùi Kim Loan và 2 giấy nhận 400.000 USD từ bà Phấn, bà Phấn không cung cấp được gì thêm chứng minh ông Luận, ông Quan và Công ty Phương Trang vay tiền của bà Phấn như trên.

Xung quanh nội dung tố cáo của bà Phấn, bước đầu tại toà đại diện Công ty Phương Trang, ông Nguyễn Hữu Luận và Phạm Đăng Quan khẳng định: chiếc xe Maybach là của Công ty Thiên Tân (một trong 18 công ty của Công ty Phương Trang) và có cho bà Phấn mượn cho tiện việc di chuyển. Về căn hộ Penthouse tại khu Sài Gòn Pearl trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, từ trước đến nay bà Phấn không chứng minh được đây là tài sản của mình và cho ông Luận căn nhà này.

Trước đó vào buổi sáng, HĐXX đã thẩm vấn nhóm bị cáo liên quan đến hành vi giúp sức cho bà Phấn chiếm đoạt ngân hàng số tiền trên.

A.Huy