Ngày 22/6, TAND cấp cao tại TP HCM đã mở phiên xét xử phúc thẩm vụ án “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” giai đoạn 2, liên quan đến Hứa Thị Phấn - nguyên cố vấn cao cấp HĐQT Đại Tín (Trustbank), nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Phú Mỹ, cùng các đồng phạm.

Đây là lần thứ 5 “đại gia” Hứa Thị Phấn phải ra tòa với tư cách bị cáo. Lần gần nhất tháng 11-2019, bị cáo Phấn bị tuyên án 20 năm tù. Tại phiên phúc thẩm này, bị cáo Hứa Thị Phấn vắng mặt vì lý do sức khỏe. 

Theo đó, sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, Viện KSND TP HCM đã kháng nghị phúc thẩm về phần dân sự. Viện KSND TP HCM đề nghị cấp phúc thẩm không tuyên buộc ông Phạm Công Danh và Tập đoàn Thiên Thanh phải bồi hoàn lại cho Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB) 901 tỉ đồng trong hành vi sai phạm của Hứa Thị Phấn khi đầu tư vào 4 dự án; đề nghị công nhận toàn bộ 114 bất động sản liên quan đến 29 khoản vay cho Tập đoàn Thiên Thanh (án sơ thẩm tuyên giao 17 bất động sản trong số 114 bất động sản này cho Công ty Tân Đông Hiệp).

Đây cũng là nội dung kháng cáo của ông Phạm Công Danh và Tập đoàn Thiên Thanh. Ngoài ra, ông Danh và Tập đoàn Thiên Thanh còn đề nghị được nhận lại 6 bất động sản (khoảng 20.000m²) đất ở quận 2, TP HCM là phần nằm trong phần chuyển giao của bị cáo Phấn khi bán ngân hàng lại cho ông Danh. 

Bên cạnh đó Tập đoàn Thiên Thanh còn đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại số tiền lãi (lãi chồng lên lãi) mà bản án sơ thẩm buộc pháp nhân này phải trả tương đương 756 tỉ đồng.

Ngoài kháng nghị của VKSND TP HCM và kháng cáo của ông Phạm Công Danh, Tập đoàn Thiên Thanh, các bị cáo Hứa Thị Phấn, Bùi Thị Kim Loan, Huỳnh Thị Xuân Dung cũng làm đơn kháng án xin giảm nhẹ hình phạt.

Bị cáo Hứa Thị Phấn xuất hiện tại phiên sơ thẩm đầu tiên.

Bên cạnh đó, bị cáo Phấn xin xét cho Công ty TNHH đầu tư địa ốc Phúc Nguyễn được thanh lý hợp đồng căn nhà số 10 Lý Tự Trọng, quận 1, TP HCM với VNCB và được bán tài sản này để khắc phục hậu quả vụ án. Bị cáo Phấn đề nghị HĐXX cấp phúc thẩm buộc bị án Phạm Công Danh phải hoàn trả số tiền được coi là vật chứng vụ án đã được tuyên thu hồi trong các vụ án trước để khắc phục hậu quả.

Vụ việc xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đại Tín sau này là Ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam – VNCB. Theo nội dung bản án, bà Phấn lợi dụng việc nắm giữ 84,92% cổ phần Trustbank, là cố vấn cao cấp HĐQT, thâu tóm, lũng đoạn hoạt động của Trustbank, gây thiệt hại cho Trustbank hơn 1.338 tỉ đồng. Bà Hứa Thị Phấn cũng chỉ đạo Trustbank đầu tư trái pháp luật vào 4 bất động sản do 3 công ty của bà Hứa Thị Phấn làm chủ đầu tư, chiếm đoạt và sử dụng 1.037 tỉ đồng.

Cáo trạng còn nêu rõ những thiệt hại nêu trên cũng chính là nguyên nhân dẫn đến thực trạng yếu kém của Trustbank năm 2011 và 2012 rất xấu và bị Ngân hàng Nhà nước xếp ngân hàng loại D (loại yếu kém). 

Đây cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của VNCB sau này, khi nhóm cổ đông Phạm Công Danh và Tập đoàn Thiên Thanh nhận chuyển giao quyền và nghĩa vụ liên quan đến Trustbank từ nhóm cổ đông Hứa Thị Phấn, thực hiện tái cơ cấu dẫn đến Ngân hàng Nhà nước phải mua lại giá 0 đồng để gánh toàn bộ hậu quả nêu trên.

Cáo trạng xác định trong vụ án này, bị cáo Bùi Thị Kim Loan đã có hành vi giúp sức cho bà Hứa Thị Phấn chiếm đoạt 60 tỉ đồng, thông qua việc thực hiện chỉ đạo của Hứa Thị Phấn làm các thủ tục để Phạm Hồng Hảo và Lâm Hứa Quỳnh Trinh thực hiện mua căn nhà số 422B Nguyễn Thị Minh Khai, quận 3 và số 409 Sư Vạn Hạnh, quận 10, TP HCM. Sau đó làm thủ tục bán 2 căn nhà này cho Ngân hàng Đại Tín.

Được xét hỏi đầu tiên, Bùi Thị Kim Loan (nguyên kế toán Công ty Phú Mỹ, thư ký của bà Hứa Thị Phấn) cho rằng, bản thân mình chỉ là người làm công ăn lương, chỉ đưa các chứng từ cho các bị cáo khác ký theo chỉ đạo của bà Phấn. Bị cáo không biết và không được hưởng lợi gì từ hành vi này.

Trong tất cả giai đoạn của “đại án”, bị cáo Phấn bị cáo buộc chiếm đoạt tổng cộng 12.000 tỉ đồng của Trustbank. Cuối tháng 5-2018, xét xử giai đoạn 1, bà Phấn bị TAND TP HCM tuyên phạt 20 năm tù về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản; 20 năm tù về tội cố ý làm trái quy định của nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Tổng hợp với bản án 17 năm tù do TAND cấp cao tại Hà Nội tuyên trước đó, bà Phấn phải chấp hành 30 năm tù (mức án cao nhất của hình phạt có thời hạn).

Bị cáo Loan đã chỉ đạo việc rút tiền và chuyển tiền chiếm đoạt được cho bà Phấn sử dụng, gây thiệt hại cho Ngân hàng Đại Tín 60 tỉ đồng. Do đó, bị cáo Loan phải chịu trách nhiệm hình sự cùng với bà Phấn số tiền này. Trong giai đoạn 1 của vụ án, bị cáo Loan đã bị xử phạt 28 năm tù. Còn trong vụ án này, bị cáo Loan bị tuyên phạt mức án 7 năm tù, hiện đang được hoãn thi hành án do đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi.

Bùi Thanh