Đây là vụ án cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, xảy ra trong quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng Dự án thủy điện Sơn La do 17 bị cáo nguyên là lãnh đạo một số sở, lãnh đạo huyện và lãnh đạo một số phòng, ban chuyên môn ở Sơn La gây ra.

Theo bản án sơ thẩm, quá trình điều tra và thẩm vấn công khai tại phiên toà có đủ cơ sở xác định, đầu năm 2000, tỉnh Sơn La đã phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tiến hành khảo sát, đánh giá tại khu vực mặt bằng công trường tại huyện Mường La và xã Tân Lập (huyện Mộc Châu). 

Từ đó tổ chức lập phương án bồi thường, hỗ trợ đất đai, cây cối, hoa màu, tài sản trên đất đối với các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức bị thu hồi đất phục vụ xây dựng Nhà máy Thuỷ điện Sơn La và di chuyển dân ra khỏi mặt bằng công trường.

Các bị cáo nghe tuyên  án.

Ngày 22-10-2003, UBND tỉnh Sơn La có Quyết định số 3708/QĐ-UB về việc thu hồi 2.070ha đất tại một số xã của huyện Mường La và xã Liệp Tè (huyện Thuận Châu) tạm giao cho Ban Quản lý dự án Nhà máy Thuỷ điện Sơn La để xây dựng tổng mặt bằng thi công công trình thuỷ điện Sơn La, đồng thời triển khai phương án bồi thường, hỗ trợ theo cơ chế, chính sách hiện hành. Khi trả tiền bồi thường, nhiều hộ dân có đất thu hồi tại khu vực Nhà máy Thủy điện Sơn La không đồng ý vì cho rằng còn thiếu nhiều diện tích chưa được hỗ trợ.

Năm 2014, ông Trương Tuấn Dũng (thời điểm này là Phó Chủ tịch UBND huyện Mường La, kiêm Chủ tịch Hội đồng bồi thường, hỗ trợ tái định cư huyện Mường La) trực tiếp chỉ đạo công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính phục vụ bồi thường, hỗ trợ đất nông nghiệp cho các hộ thuộc khu vực trong và ngoài công trường Nhà máy Thuỷ điện Sơn La.

Quá trình chỉ đạo tổ chức thực hiện, ông Dũng ký ban hành Kế hoạch số 41 của UBND huyện Mường La không đúng với các văn bản hướng dẫn của UBND tỉnh Sơn La, Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong đó nghiêm trọng nhất là việc ông Dũng đã cho phép đơn vị tư vấn đo đạc, lập bản đồ địa chính khi không có các thủ tục pháp lý, dẫn tới việc thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ sai cho hộ dân Đèo Văn Ban (63 tuổi, trú tại xã Mường Chùm, huyện Mường La, là Phó Bí thư Chi bộ và cũng là bị cáo trong vụ án này) số tiền gần 1,2 tỷ đồng.

Ông Phan Tiến Diện thời điểm phạm tội là Phó Chủ tịch UBND huyện Mường La (sau khi kiện toàn là Chủ tịch Hội đồng bồi thường, hỗ trợ tái định cư huyện Mường La thay ông Dũng) tiếp tục chỉ đạo công tác thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ cho các hộ dân.

Ông Diện biết Kế hoạch số 41 do ông Dũng ký ban hành có nội dung không đúng các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của cấp trên nhưng vẫn ký các quyết định phương án thu hồi đất, phương án bồi thường hỗ trợ, dẫn đến việc bồi thường hỗ trợ sai cho các hộ dân, trong đó có hộ ông Đèo Văn Ban.

Với chức vụ Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Sơn La, ông Triệu Ngọc Hoan có thẩm quyền ký ban hành bản đồ địa chính do đơn vị chuyên môn và Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện nhưng đã không thực hiện đúng quy trình, quy định, không kiểm tra tài liệu, không nắm được bản đồ địa chính do Văn phòng đăng ký đất đai lập có đúng hay không, nhưng vẫn ký xác nhận hỗ trợ cho các hộ dân.

Các bị cáo khác dù biết Kế hoạch số 41 của UBND huyện Mường La trái với văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Sơn La cũng như Bộ TN&MT, nhưng vẫn thực hiện dẫn đến việc thất thoát ngân sách Nhà nước số tiền lớn. Vì vậy, cáo trạng truy tố 13/17 bị cáo về tội cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng là đúng người, đúng tội.

HĐXX cũng xác định, 4 bị cáo còn lại bị truy tố về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng là đúng pháp luật. “Các bị cáo trong thời điểm giữ chức vụ lãnh đạo một số sở, ngành và lãnh đạo huyện dù biết Kế hoạch số 41 của UBND huyện Mường La không đúng với các văn bản hướng dẫn của UBND tỉnh Sơn La và quy định Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhưng vẫn làm theo Kế hoạch số 41 hoặc thiếu kiểm tra, giám sát để hậu quả xảy ra”, HĐXX khẳng định.

Sau khi phân tích, đánh giá vai trò, trách nhiệm và hành vi phạm tội của từng bị cáo, HĐXX tuyên phạt: bị cáo Trương Tuấn Dũng (cựu Phó Chủ tịch UBND huyện Mường La) 6 năm 6 tháng tù. Phan Tiến Diện (cựu Phó Chủ tịch UBND huyện Mường La) 6 năm 6 tháng tù. Phan Đức Chính (cựu Trưởng phòng TN&MT huyện Mường La) 6 năm 6 tháng tù. Tòng Văn Thành (cựu Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Hoa) 5 năm 6 tháng tù. Trần Mạnh Trì (cựu Phó trưởng Ban Quản lý dự án di dân huyện Mường La) 5 năm tù. Lê Quang Duy (cựu cán bộ Phòng TN&MT huyện Mường La) 4 năm tù. Nguyễn Văn Thanh (cựu Phó trưởng Phòng kỹ thuật, Trung tâm Kỹ thuật TN&MT Sơn La 4 năm tù. Đèo Văn Ban (trú tại xã Mường Chùm, huyện Mường La) 4 năm tù cùng về tội cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Các bị cáo khác gồm: Triệu Ngọc Hoan (nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Sơn La), Sòi Ngọc Hùng (nguyên Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Sơn La), Cà Văn Tỉnh (nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự xã Tạ Bú, huyện Mường La) và Đỗ Tiến Đồng (nguyên Giám đốc Trung tâm kỹ thuật tỉnh Sơn La)... bị xử phạt 36 tháng tù (án treo) về tội cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và thiếu trách nhiệm về quản lý gây hậu quả nghiêm trọng.

Nguyễn Hưng