Theo đó, cơ quan CSĐT, Công an TP Hà Nội đề nghị truy tố hai bị can Trần Tiến Tuân, 33 tuổi, quê ở huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hoá và Bùi Quốc Tùng, 32 tuổi, ở quận Tây Hồ, TP Hà Nội là nhà thầu thi công công trình phá dỡ, đào móng số nhà 41 Cửa Bắc về hành vi vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo kết luận điều tra của Công an TP Hà Nội, ngôi nhà số 41 Cửa Bắc thuộc sở hữu của ông Đỗ Văn Chiu và bà Ngô Thị Đồi, cả hai ông bà đã chết và không để lại di chúc. Bà Nguyễn Thị Vân (84 tuổi, trú 41 Cửa Bắc) là người thuê lại từ năm 1956 đến nay. Do nhà xuống cấp, không đảm bảo an toàn nên bà Vân có đơn xin cải tạo, sửa chữa lại. 

Lực lượng cứu hộ đang tiến hành đưa nạn nhân ra khỏi hiện trường vụ sập nhà 43 Cửa Bắc.

Sau khi được UBND quận Ba Đình chấp thuận, bà Vân ký hợp đồng phá dỡ nhà cũ và đào móng với Trần Tiến Tuân trị giá 16 triệu đồng. Tuân thuê lại Bùi Quốc Tùng và Tùng đã gọi Trần Văn Minh (39 tuổi, quê ở huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc) lái máy xúc thực hiện đào móng. Do biện pháp thi công không đảm bảo kỹ thuật khiến nhà liền kề đổ sập, hậu quả làm 2 người tử vong và 3 người bị thương.

Kết quả giám định của Viện Khoa học Công nghệ và Kinh tế xây dựng Hà Nội – Sở Xây dựng Hà Nội xác định nguyên nhân chủ yếu và trực tiếp dẫn đến đổ sập số nhà 43 Cửa Bắc là do biện pháp thi công xây dựng số nhà 41 liền kề không hợp lý. 

Cụ thể, việc thi công đào móng với hố đào rộng theo kiểu dùng cho móng nhà, với độ sâu lớn hơn đáy móng chung mà không thực hiện biện pháp thích hợp để bảo vệ móng với nền đất dưới móng của nhà số 43. Ngoài ra, việc đào hố móng số nhà 41 bằng cơ giới gây rung động, việc vỡ đường ống cấp nước trong quá trình đào móng góp phần làm nhão, thay đổi trạng thái của đất nền dưới móng, làm suy giảm khả năng chịu tải đất nền dưới móng.

Số nhà 43 từng cơi nới nâng tầng nhưng không gia cường mở rộng móng trong khi thân nhà này có sơ đồ kết cấu kém ổn định cho nên đã sập đổ đột ngột khi có tác động bất ngờ của tải trọng ngang do việc đào móng số nhà 41 gây ra. 

Căn cứ điều tra bổ sung, cơ quan CSĐT xác định, Trần Tiến Tuân và Bùi Quốc Tùng là nhà thầu thi công phá dỡ, đào móng nhà số 41 Cửa Bắc nhưng không có bằng cấp chứng chỉ về xây dựng, bản thân chưa được đào tạo qua trường lớp.

Trong quá trình thi công, không thực hiện đúng các biện pháp thi công theo hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt, không thực hiện các biện pháp an toàn đối với các công trình xung quanh. Cụ thể nhà số 43 Cửa Bắc, vi phạm Luật Xây dựng làm sập nhà số 43 Cửa Bắc khiến 2 người chết, 3 người bị thương, thiệt hại tài sản 144 triệu đồng. Hành vi của Trần Tiến Tuân và Bùi Quốc Tùng đã phạm tội “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại điều 229 Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999.

Mới đây, tại bản kết luận điều tra bổ sung, cùng với việc xác định nguyên nhân dẫn đến sập nhà, cơ quan điều tra đã xác định vai trò, trách nhiệm của Trần Văn Minh – người lái máy xúc làm vỡ đường ống cấp nước trong quá trình thi công đào móng số nhà 41 Cửa Bắc là một nguyên nhân gây sập đổ nhà liền kề (nhà 43 Cửa Bắc) gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản.

Theo cơ quan điều tra, mặc dù ông Trần Văn Minh là người lái máy xúc đào móng làm vỡ đường ống cấp nước, nhưng hành vi của ông Minh không vi phạm các quy định cụ thể nào về xây dựng trong các lĩnh vực khảo sát, thiết kế thi công, sử dụng nguyên liệu, vật liệu, máy móc… 

Ông Minh chỉ là người làm thuê, thực hiện chỉ đạo thi công của Trần Tiến Tuân và Bùi Quốc Tùng. Hơn nữa nguyên nhân chủ yếu và trực tiếp dẫn đến đổ sập đột ngột căn nhà 43 Cửa Bắc là do biện pháp thi công xây dựng nhà số 41 không hợp lý, biện pháp thi công thuộc trách nhiệm của nhà thầu và chủ đầu tư. Do đó, hành vi của ông Minh không phạm tội.

Cơ quan điều tra xác định, bà Nguyễn Thị Vân là chủ đầu tư xây dựng công trình 41 Cửa Bắc đã lựa chọn nhà thầu thi công không đủ năng lực thi công công trình khi thuê Trần Tiến Tuân và Bùi Quốc Tùng, không kiểm tra biện pháp thi công, biện pháp an toàn vệ sinh môi trường. 

Hành vi của bà Vân bị Cơ quan CSĐT xác định đã cấu thành tội “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại Điều 229 BLHS năm 1999. 

Tuy nhiên, hiện nay bà Vân đã 83 tuổi, sau khi xảy ra vụ án bà Vẫn cùng gia đình tích cực khắc phục hậu quả, nên Cơ quan CSĐT, Công an TP Hà Nội miễn truy cứu trách nhiệm hình sự. Về mặt dân sự, các bên đã tự hoà giải, bồi thường vật chất cho nhau.

Đào Minh Khoa