Chiều 2/11, HĐXX sơ thẩm TAND TP Hà Nội đã ra phán quyết đối với 12 bị cáo trong vụ án “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng” và “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Công ty cổ phần Chăn nuôi Bình Hà (viết tắt là Công ty Bình Bà), Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Trung Dũng (viết tắt là Công ty Trung Dũng) gây thất thoát 1.664 tỷ đồng.

HĐXX nhận định, căn cứ tài liệu, hồ sơ, chứng cứ và tranh tụng công khai tại tòa có đủ kết luận, trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến 2016, lợi dụng chức trách được giao, ông Trần Bắc Hà (cố Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV) đã chỉ đạo cấp dưới tại BIDV Hội sở, BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh và BIDV Chi nhánh Hà Thành cho Công ty Bình Hà và Công ty Trung Dũng vay tiền trái quy định, gây thất thoát của BIDV số tiền 1.664 tỷ đồng. 

HĐXX khẳng định, hành vi của các bị cáo gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm tới trật tự quản lý kinh tế của nhà nước. Do đó, tám bị cáo là cựu cán bộ, nhân viên BIDV đã phạm vào tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Bốn bị cáo cáo còn lại tham gia vào công ty “sân sau” của ông Trần Bắc Hà đã phạm vào tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

Các bị cáo nghe tuyên án chiều 2/11.

Khi phân tích hành vi phạm tội của các bị cáo trong và ngoài BIDV, HĐXX cũng xem xét tới việc các bị cáo phải chịu áp lực từ ông Trần Bắc Hà. Chủ tọa phiên toà khẳng định, trong vụ án này, các bị cáo đồng phạm ở vai trò thứ yếu, không biết Công ty Bình Hà là “sân sau” của ông Trần Bắc Hà. “Các bị cáo đều mong muốn dự án đạt hiệu quả. Trong quá trình điều ra và tại tòa đều thành khẩn khai báo, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra”, Chủ tọa phiên toà nhấn mạnh. 

Theo HĐXX, đến nay dự án của Công ty Bình Hà đã có một số doanh nghiệp tham gia, hứa cùng trả nợ nên có thể xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.Ngoài ra, bị cáo Trần Lục Lang (cựu Phó Tổng Giám đốc BIDV) được cấp uỷ, chính quyền địa phương các định là gia đình bị cáo có công với cách mạng.Bị cáo Trần Lục Lang đã có nhiều năm liền được nhận được bằng khen, giấy khen, quá trình làm việc ở BIDV có nhiều thành tích xuất sắc, hai lần được Chủ tịch Nước Lào tặng huân chương, quá trình điều tra bị cáo có khai ra các tài sản của ông Hà. Bị cáo Đoàn Anh Sáng (cựu Phó Tổng Giám đốc BIDV) cũng có nhiều đóng góp cho ngân hàng, được ngân hàng nhà nước tặng nhiều Bằng khen, Giấy khen, được Quốc vương Campuchia tặng Huân chương…

Đối với bị cáo Lê thị Vân Anh (cựu Trưởng phòng ân Anh Khách hàng doanh nghiệp BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh), HĐXX nhận định, bị cáo đồng phạm giữ vai trò giúp sức thứ yếu. Gia đình bị cáo Vân Anh có công với cách mạng, quá trình công tác, bị cáo Vân Anh có nhiều thành tích. 

Ngoài ra, trong quá trình điều tra, bị cáo Vân Anh còn tích cực chủ động phối hợp với cơ quan điều tra, đôn đốc thu hồi nợ số tiền hơn 200 tỷ đồng. Hiện tại, bị cáo Vân Anh cũng tích cực phối hợp với Cơ quan điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh làm rõ bản chất vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Công ty Bình Hà mà Cơ quan điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đang thụ lý điều tra…

Đối với các bị cáo khác có hành vi chiếm đoạt tài sản của BIDV, HĐXX nhận định, các bị cáo là người đứng đầu tổ chức kinh tế, có quan hệ vay vốn với BIDV nhưng đã lợi dụng sơ hở trong quản lý để chiếm đoạt tài sản của BIDV. Hành vi của các bị cáo này cần có hình phạt nghiêm khắc, cần cách ly cách bị cáo ra khỏi xã hội một thời gian mới đủ sức răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung trong xã hội.

HĐXX xác định, Công ty Bình Hà là công ty của ông Trần Bắc Hà với mục đích làm dự án chăn nuôi bò ở Hà Tĩnh, vay vốn của BIDV. Công ty Bình Hà do ba cổ đông góp vốn, nhưng thực chất do Trần Duy Tùng (con trai ông Trần Bắc Hà đang bỏ trốn và bị truy nã) trực tiếp điều hành. 

Công ty Bình Hà không đủ điều kiện để được cấp tín dụng nhưng quá trình thực hiện hợp đồng và giải ngân, BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh dưới sự chỉ đạo của ông Trần Bắc Hà, đã 8 lần sửa đổi điều kiện cấp tín dụng theo hướng bỏ qua một số quy định hoặc nới lỏng điều kiện. Từ năm 2015 đến tháng 11/ 2018, BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh đã giải ngân cho Công ty Bình Hà vay hơn 2.600 tỷ đồng, nhưng không kiểm soát được dòng tiền. Từ đó các cổ đông của Công ty Bình Hà đã sử dụng vốn vay không đúng mục đích, thông qua các nhà thầu chiếm đoạt và chiếm dụng tiền giải ngân. 

Theo hợp đồng vay vốn, tiền bán bò của Công ty Bình Hà phải chuyển về tài khoản mở tại BIDV để từ nợ. Nhưng theo chỉ đạo của Trần Duy Tùng, các bị cáo Đinh Văn Dũng, Trần Anh Quang, Thái Thành Vinh (giúp việc cho Trần Duy Tùng) đã yêu cầu bên mua chuyển vào tài khoản của mình rồi chiếm đoạt hơn 149 tỷ đồng của BIDV, hiện mới khắc phục được 128 tỷ đồng.

Đối với khoản vay của Công ty Trung Dũng, HĐXX xác định, doanh nghiệp này rất khó khăn, không đủ tài sản đảm bảo nhưng theo chỉ đạo của ông Trần Bắc Hà, các bị cáo thuộc BIDV Chi nhánh Hà Thành vẫn đề xuất cho doanh nghiệp này vay tiền. Sau đó, nhóm cán bộ ngân hàng không kiểm soát tiền cho vay và hàng hóa là phôi thép được mua từ tiền vay ngân hàng. 

Qua đây, BIDV không thể thu hồi được khoản nợ hơn 864 tỷ đồng. Về trách nhiệm dân sự, HĐXX tuyên, buộc Công ty Trung Dũng trả toàn bộ tiền vay BIDV. Dư nợ thuộc Công ty Bình Hà thuộc trách nhiệm của ông Trần Bắc Hà nên tiếp tục kê biên tài sản của vị cố Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV và những người liên quan để xử lý. Về mức hình phạt, HĐXX tuyên:

Đối với nhóm 8 bị cáo bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng:

  1. Bị cáo Trần Lục Lang (cựu Phó Tổng Giám đốc BIDV) 8 năm tù.
  2. Bị cáo Đoàn Ánh Sáng (cựu Phó Tổng Giám đốc BIDV) 6 năm 6 tháng tù.
  3. Bị cáo Kiều Đình Hòa (cựu Giám đốc BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh) 5 năm tù.
  4.  Bị cáo Lê Thị Vân Anh (cựu Trưởng phòng Khách hàng doanh nghiệp BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh) 36 tháng tù, cho hưởng án treo.
  5. Bị cáo Ngô Duy Chính (cựu Giám đốc BIDV Chi nhánh Hà Thành) 7 năm tù.
  6. Bị cáo Nguyễn Xuân Giáp (cựu Phó Giám đốc BIDV Chi nhánh Hà Thành) 6 năm tù.
  7. Bị cáo Phạm Hồng Quang (cựu Trưởng phòng Quan hệ khách hàng 1, BIDV Chi nhánh Hà Thành) 4 năm tù.
  8. Bị cáo Đặng Thanh Nam (cựu cán bộ quản lý khách hàng BIDV Chi nhánh Hà Thành) 3 năm 6 tháng tù.

Đối với nhóm 4 bị cáo bị truy tố về tội “Lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản”

1. Bị cáo Đoàn Hồng Dũng (cựu Giám đốc Công ty Trung Dũng) 18 năm tù.

2. Bị cáo Trần Anh Quang (cựu Tổng Giám đốc Công ty Bình Hà) 13 năm tù.

3. Bị cáo Đinh Văn Dũng (cựu Tổng Giám đốc Công ty Bình Hà) 12năm tù.

4. Bị cáo Nguyễn Thị Thanh Sơn (cựu Giám đốc Công ty Hà Nam) 3 năm tù.

Ngoài hình phạt tù, HĐXX còn tuyên phạt 8 bị cáo là cựu cán bộ Ngân hàng BIDV cấm hành nghề liên quan đến các hoạt động tín dụng trong thời hạn từ 2- 3 năm, kể từ khi chấp hành xong án phạt tù. HĐXX tuyên tiếp tục kê biên tài sản của ông Trần Bắc Hà và con trai ông Hà là Trần Duy Tùng để đảm bảo thi hành án.

Nguyễn Hưng