Vụ án có 5 cái nhất ở Phú Yên

07:14 23/08/2021

Buổi sáng đầu thu, Thượng tá Trà Trọng Phú – Phó Thủ trưởng thường trực Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Yên cùng đồng nghiệp chia sẻ những chuyện bên lề khám phá vụ án có 5 cái nhất sau 32 năm tái lập tỉnh.

Đó là vụ phá rừng có tổ chức quy mô lớn nhất, hậu quả thiệt hại nghiêm trọng nhất, bị can cùng tội danh nhiều nhất, khám nghiệm hiện trường nhiều nhất và là cuộc điều tra truy xét vất vả nhất...         

1. Khởi đầu từ nguồn tin báo chí về vụ phá rừng ở địa phận tiếp giáp hai huyện Tây Hòa – Sông Hinh vào đầu tháng 5/2020, cũng là lúc Hạt Kiểm lâm và Ban Quản lý rừng phòng hộ hai huyện đến nơi lập biên bản ghi nhận hiện trường.

a6.jpg -0

Trung tá Nguyễn Duy Toàn trao đổi nghiệp vụ với đồng đội trong tổ điều tra. 

Theo chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh Phú Yên, Thượng tá Trà Trọng Phú - Phó Thủ trưởng thường trực Cơ quan CSĐT phân công Trung tá Nguyễn Duy Toàn – Đội trưởng Đội kiểm tra pháp luật đảm nhiệm tổ xác minh, điều tra gồm 5 điều tra viên.

Trung tá Toàn nhớ lại: “Sau khi tiếp nhận, nghiên cứu hồ sơ từ Chi cục Kiểm lâm Phú Yên, với tư cách tổ trưởng, tôi cùng đồng đội phối hợp với Công an huyện Tây Hòa, Sông Hinh khẩn trương xác minh, thu thập thêm chứng cứ rồi đề xuất khởi tố vụ án: “Vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” vào ngày 12/5/2020. Ngoài tổ điều tra ban đầu, Ban chuyên án trưng tập thêm trinh sát, kết hợp sự hỗ trợ của một số đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Phú Yên và Công an TP Tuy Hòa, huyện Tây Hòa…”.

Hơn 1 năm kể từ khi khởi tố vụ án đến khi kết thúc điều tra đã phải 5 lần tổ chức khám nghiệm hiện trường thu thập chứng cứ. Mỗi lần huy động 30-70 người từ các cơ quan điều tra, kiểm sát, kiểm lâm, tài nguyên – môi trường, chính quyền địa phương, đối tượng liên quan…

Ngoài ra, tổ điều tra 5 lần ngược lên hiện trường để khảo sát, kiểm tra, ghi hình, đánh giá chứng cứ, kiểm chứng lời khai của các bị can...

Trung tá Toàn chia sẻ : “Từ TP Tuy Hòa đi ôtô lên tới cửa rừng đã đủ mệt, từ cửa rừng đi xe máy gần 1 giờ rồi xắn quần đi bộ qua nhiều chặng đường gập ghềnh đá sỏi, triền dốc chênh vênh gần 2 giờ nữa mới đến hiện trường. Mấy lần mưa rừng bất chợt ập đến, mọi người tản ra chui vào những lùm cây trú ẩn, lấy túi nilon bảo hộ điện thoại, máy ảnh, camera. Đường trơn khiến cho nhiều người trượt ngã xây xát, trong đó có kiểm lâm viên chấn thương nặng, nứt vỡ xương hàm…

a11.jpg -0
 Hiện trường vụ phá rừng.

Khi đến hiện trường lần đầu, chúng tôi thật sự bất ngờ trước cảnh hàng trăm cây rừng có đường kính lớn tại tiểu khu 358 ở xã Sơn Thành Tây, huyện Tây Hòa và tiểu khu 312 ở xã Sông Hinh, huyện Sông Hinh đã bị đốn hạ với vết cắt bằng cưa máy. Rải rác nhiều nơi ngổn ngang cây gỗ lâm tặc chưa kịp cẩu kéo và dấu tích xẻ gỗ hộp ở một vài nơi cùng với những con đường do lâm tặc khai phá, san ủi để cẩu kéo, vận chuyển gỗ rừng. Hiện trường cho thấy vụ phá rừng này có ít nhất hai nhóm hoạt động có tổ chức, huy động nhiều người cùng xe cơ giới, máy cưa…”.

Ngoài những dấu tích và cây gỗ còn sót lại, các cuộc khám nghiệm không thu được dấu vết để truy nguyên do hiện trường bị thay đổi bởi tác động của con người và thời tiết, vật chứng khác không có, nhân chứng cũng không, vì bốn bên đều là rừng, khối lượng lớn cây gỗ đã tiêu thụ không truy thu được để xác định danh mộc, chiều cao, khối lượng để trưng cầu giám định, định giá.      

Các trinh sát, điều tra viên phải mất nhiều ngày đêm để triển khai các biện pháp nghiệp vụ, kiên trì rà soát, sàng lọc hơn 100 đối tượng chuyên nghề đốn hạ, cưa xẻ, vận chuyển, mua bán gỗ lậu ở các huyện Tây Hòa, Sông Hinh, Phú Hòa và thị xã Đông Hòa, kết hợp xác minh, thu thập chứng cứ từ nhiều nguồn mới lần lượt xác định hàng chục đối tượng “lâm tặc” phá rừng.

2.Trong những lần lên rừng, tổ điều tra được người dân rất nhiệt tình cung cấp thêm nước uống, cho mượn xe máy, dẫn đường đến hiện trường… nhưng khi dò hỏi nghi can thì họ im lặng, lắc đầu. Phá án một thời gian mới biết được những động thái đó đều có lý do. Những kẻ cầm đầu các nhóm “lâm tặc” là Hà Lưu Đạt, Nguyễn Hoài Linh, Trần Văn Tấn, Nguyễn Rạng, Trần Văn Hưng đều có “máu mặt” ở địa phương, quan hệ thân thiết với một số cán bộ xã và kiểm lâm nên người dân lo sợ bị trả thù.

Thậm chí khi cơ quan điều tra vào cuộc, bọn chúng được một số cán bộ hướng dẫn đối phó, tiêu hủy chứng cứ, bàn bạc thống nhất “không nghe, không thấy, không biết”, sau đó các đối tượng chủ chốt dặn dò, đe dọa những người đi đốn gỗ thuê. Nghiêm trọng hơn nữa là cán bộ xã và kiểm lâm có liên quan cố tình che giấu một số nơi “lâm tặc” xâm nhập đốn hạ cây gỗ, đốt cây gỗ để tiêu hủy chứng cứ, làm giảm hậu quả thiệt hại…

“Khi đấu tranh nghi can vận chuyển gỗ cho “lâm tặc”, tôi phát hiện lời khai trái ngược về đường đi vào rừng, vị trí khai thác. Nghi ngờ vẫn còn vị trí phá rừng chưa phát hiện nên tôi đề xuất kiểm tra, mở rộng hiện trường và đã tìm thấy dấu tích đốn hạ 4 khoảnh rừng tại tiểu khu 358 ở xã Sơn Thành Tây với khối lượng gỗ đốn hạ nhiều hơn các khoảnh đã khám nghiệm. Bất ngờ hơn nữa là Dương Tấn Định – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Tây Hòa đã chỉ đạo các cộng sự không được hé lộ cho ai biết, kể cả Chi cục Kiểm lâm tỉnh Phú Yên” – Trung tá Toàn chia sẻ.

Đúng như dự báo, các bị can vào trại tạm giam vẫn cố tình quanh co chối tội, lắm lúc im lặng lầm lì. Cùng với việc vận dụng linh hoạt các chiến thuật hỏi cung từng bị can trong từng thời điểm, điều tra viên kiên trì cảm hóa, tinh tế từ việc lý giải trách nhiệm hình sự, các tình tiết giảm nhẹ hình phạt, cho đến tình cảm, trách nhiệm đối với cha mẹ, vợ con…

Những ngày nghỉ cuối tuần, các điều tra viên gác lại việc riêng, ngược lên những nơi “lâm tặc” đang cư trú, tiếp cận người dân khai thác thông tin, kết hợp vận động tố giác tội phạm... Lần lượt những bị can chủ chốt khai nhận hành vi phạm tội, tiết lộ một số thông tin để mở rộng điều tra làm rõ tội danh khác của cán bộ xã và kiểm lâm viên...

Theo kết luận điều tra, vụ phá rừng, san ủi 3 con đường có tổng chiều dài hơn 2.300m tại hai tiểu khu 312 và 358 để đốn hạ 373 cây gỗ với tổng khối lượng hơn 330 m3, gây thiệt hại gần 1,2 tỷ đồng về lâm sản và môi trường.

Trong số 35 bị can vào vòng tố tụng hình sự có 25 người dân và 10 cán bộ, công chức, viên chức là Hạt trưởng, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Hòa, Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thành Tây cùng công chức, viên chức các tổ chức nêu trên.

Theo đó 25 bị can bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản”, 2 bị can về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và 2 bị can về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Ngoài ra còn có 1 đối tượng trong nhóm người dân vướng thêm tội danh “Hủy hoại rừng”.

Ngày 23/7/2021, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cao Thị Hòa An đã trao thư khen cho Công an tỉnh Phú Yên về thành tích đấu tranh, khám phá chuyên án nêu trên. Trong thư khen nêu rõ: “Ban Thường vụ Tỉnh ủy biểu dương, khen ngợi chiến công xuất sắc của Công an tỉnh Phú Yên, đặc biệt là Ban chuyên án và CBCS Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Yên... đã góp phần tích cực trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng CAND”.

Phan Thế Hữu Toàn