Nam Phi:

Các băng đảng thanh toán nhau khiến gần 60 người chết/ ngày

11:13 27/08/2019
Theo thống kê của tờ Guardian (Anh quốc), hơn 20.000 người dân Nam Phi đã thiệt mạng trong khoảng thời gian từ tháng 4-2017 đến tháng 3-2018, tăng hơn 7% so với cùng kỳ trước đó.


Bạo lực - một vấn đề tồn tại từ lâu trong xã hội Nam Phi vẫn tiếp tục khiến giới chức nước này đau đầu tìm giải pháp. Trung bình 57 người Nam Phi bị giết hại mỗi ngày.

Quân đội cũng phải tham gia chống tội phạm

Hôm 23-8, giới chức Nam Phi đã bày tỏ nghi ngờ về hiệu quả của các chiến dịch trấn áp tội phạm tại thành phố du lịch Cape Town trong bối cảnh số người bị giết hại tại đây vẫn rất cao, bất chấp việc Chính phủ triển khai quân đội một tháng trước đó nhằm tăng cường sức mạnh cho lực lượng cảnh sát địa phương. Thống kê mới nhất cho thấy, riêng trong hai ngày 17,18-8  đã có tổng cộng 34 vụ giết người xảy ra tại khu vực trung tâm thành phố Cape Town.

Trước đó, Quân đội Nam Phi chuẩn bị triển khai một tiểu đoàn đến thành phố Cape Town nhằm giúp lực lượng cảnh sát địa phương ngăn chặn tình trạng tội phạm đang ngày càng gia tăng về mặt số lượng và mức độ bạo lực tại đây.

Theo số liệu từ cảnh sát, kể từ tháng 1 vừa qua, gần 2.000 người đã bị sát hại bởi các băng đảng tại thành phố mang tính biểu tượng về du lịch toàn cầu này. Trong một thông báo ngày 12-7, Bộ Quốc phòng Nam Phi cho biết đang hoàn tất những khâu cuối cùng để triển khai một tiểu đoàn lính tinh nhuệ cùng trang thiết bị đến Cape Town trong một chiến dịch mang tên PROSPER. 

Theo đó, sẽ điều hàng trăm binh lính chốt tại các điểm nóng về tội phạm trong thời gian tới. Theo kế hoạch, lực lượng liên ngành bao gồm cảnh sát địa phương và quân đội sẽ tập trung vào Cape Flats - khu vực nóng nhất về tình trạng tội phạm với hàng chục băng đảng cùng hàng ngàn thành viên đang hoạt động. Đây cũng là một khu vực có tỷ lệ thất nghiệp và nghèo đói cao nhất Nam Phi.

Đề cập tới tình trạng này, Albert Fritz, quan chức địa phương phụ trách về vấn đề an ninh công cộng cho biết con số 1.875 người bị sát hại trong 6 tháng qua đã biến Cape Flats thành khu vực đang trong tình trạng chiến tranh. 

Bộ trưởng Cảnh sát Nam Phi Bheki Cele vừa đích thân đến khu vực này và sau đó đưa ra quyết định đề nghị Bộ Quốc phòng hỗ trợ. Tuy nhiên, các chuyên gia về an ninh cho rằng việc triển khai quân đội để hỗ trợ cảnh sát trong việc ngăn chặn tội phạm tương tự như những dịp lễ tết chỉ là giải pháp mang tính tình thế.

Cảnh sát Nam Phi truy bắt tội phạm.

Không khí của chiến tranh

Bản báo cáo cũng cho thấy sự gia tăng đáng kể tội phạm tình dục với 50.108 vụ (so với 49.660 vụ trong giai đoạn 2016 - 2017). Phần lớn các tội phạm tình dục được ghi nhận là hiếp dâm. Tuy nhiên, số vụ trộm cắp từ các khu dân cư đã giảm đáng kể.  

"Những con số mới công bố cho thấy, số lượng người chết mỗi ngày như thời chiến, trong khi chúng ta đang sống trong hòa bình. Đó không phải là tình trạng "không luật pháp" nhưng rõ ràng, đã báo động về vấn đề bạo lực ở Nam Phi hiện nay. Chính phủ cần có giải pháp mạnh mẽ để giải quyết vấn đề bạo lực leo thang ở Nam Phi", Bheki Cele nói.

Các chuyên gia nhận định, sự gia tăng bạo lực trong thời gian gần đây là sự gia tăng lớn nhất kể từ khi kết thúc chế độ phân biệt chủng tộc cách đây 24 năm. 

Bản báo cáo đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến những nỗ lực của Tổng thống Cyril Ramaphosa trong việc thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy phát triển du lịch Nam Phi. Với tình trạng bạo lực như hiện nay, các nhà đầu tư nước ngoài sẽ có tâm lý e ngại khi quyết định đầu tư vào Nam Phi. 

Bên cạnh đó, hình ảnh đất nước ngày một xấu đi, khó thu hút khách du lịch. Bất bình đẳng là một trong những nguyên nhân làm phát sinh tội phạm Gareth Newham, một chuyên gia nghiên cứu về tội phạm tại Viện nghiên cứu an ninh ở Pretoria cho biết, tỷ lệ số vụ giết người được coi là chỉ số cơ bản nhất để đánh giá mức độ bạo lực ở Nam Phi. 

Sự gia tăng số vụ giết người ở Nam Phi được đề cập trong bản báo cáo là "hồi chuông báo động" cho các nhà lãnh đạo đất nước trong việc tìm giải pháp ngăn chặn bạo lực.

Nguyên nhân của tình trạng bạo lực leo thang ở Nam Phi bắt nguồn từ nhiều yếu tố, bao gồm nạn tham nhũng trong lực lượng cảnh sát và sự suy thoái của nền kinh tế. Nhiều chuyên gia cho rằng, Nam Phi đang trong tình trạng suy thoái kinh tế. Đồng tiền quốc gia mất giá và chỉ số cạnh tranh quốc gia của Nam Phi bị đánh giá rất thấp. Dự báo tăng trưởng kinh tế thực tế của Nam Phi chỉ đạt mức dưới 1% trong năm nay.

Nạn thất nghiệp cao và có chiều hướng tiếp tục gia tăng. Tình trạng lạm phát đang tác động trực tiếp đến cuộc sống của những người nghèo khổ. Bất bình đẳng là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh tội phạm ở Nam Phi. "Nam Phi không thể giải quyết bài toán bạo lực nếu không có được nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm là, không ít quốc gia có nền kinh tế kém phát triển hơn Nam Phi nhưng họ không xảy ra tình trạng bạo lực tồi tệ như vậy. Rõ ràng, ngoài câu chuyện về phát triển kinh tế, rất nhiều vấn đề trong xã hội Nam Phi cần được giải quyết", chuyên gia Newham nói.

Nguyễn Hưng