Từ khi khởi phát ở Trung Quốc tháng 12 năm ngoái, dịch COVID-19 đến ngày 31/3 có mặt ở 199 quốc gia và vùng lãnh thổ với 786.211 ca nhiễm. USA Today dẫn kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học cho biết virus này có 8 biến chủng khác nhau có thể lây nhiễm vào cơ thể người, xuất hiện trên toàn thế giới.

Hình ảnh của virus SARS-CoV-2 dưới kính hiển vi điện tử. Ảnh: AP

Bằng cách giải trình tự gen của các virus thu thập được, các nhà khoa học nhận ra rằng các biến chủng của SARS-CoV-2 không có quá nhiều khác biệt về di truyền học. Độ nguy hiểm của virus cũng ít thay đổi, dù nó đã gây ra cái chết cho 37.830 người

"Virus biến đổi tương đối chậm. Chậm đến mức mà các biến chủng của nó về cơ bản rất giống nhau", Charles Chiu, giáo sư y học và bệnh truyền nhiễm tại Đại học California và Đại học Y khoa San Francisco cho biết.

Ông Chiu nói gằng bộ gen của SARS-CoV-2 được hình thành từ 30.000 phân tử cặp bazơ (thành phần tạo ra những khối cấu trúc của đường xoắn kép ADN). Để so sánh, con người có tới 3 tỷ cặp. Đối với SARS-CoV-2, các nhà khoa học chỉ thấy 11 cặp bazơ thay đổi trong các biến chủng của chúng.

"Điều đó giúp con người dễ dàng phát hiện ra chủng mới của SARS-CoV-2 trong trường hợp chúng có thay đổi", Chiu nói. "Các ổ dịch có thể theo dõi được. Chúng tôi có khả năng thực hiện giải trình tự bộ gen gần như theo thời gian thực để xem những chủng virus nào đang hoành hành".

Việc nghiên cứu biến chủng mới và những thay đổi của virus giúp ích lớn cho việc phát triển thuốc và vaccine chống lại nó. Công tác này cũng giúp các nhà khoa học truy lùng nguồn gốc lây bệnh của các vùng lãnh thổ khác nhau.

Mô hình lây lan của các biến chủng SARS-CoV-2. Đồ họa: nextstrains.org 

Dẫu vậy, theo tiến sĩ Kristian Andersen, phó giáo sư ngành miễn dịch học và vi trùng học tại Viện nghiên cứu Scripps Research, tuy SARS-CoV-2 chưa có dấu hiệu biến chủng thành một dạng nguy hiểm hơn nữa cho con người, song virus "rất giỏi trong việc lây lan giữa các vật chủ là con người với nhau".

Guardian dẫn kết quả nghiên cứu tại Đại học Minnesota, Mỹ cho biết các nhà khoa học đã tạo ra bản đồ 3D các protein hình gai của SARS-CoV-2 được sử dụng để bám vào các tế bào trong cơ thể người và nhận ra nhóm protein này mạnh hơn gấp 4 lần với chủng virus gây ra dịch SARS năm 2002-2003.

Các nhà khoa học tin rằng các giọt bắn chứa SARS-CoV-2 được con người hít qua mũi hoặc miệng có thể gắn vào các tế bào ở phần trên của khí quản, và chỉ cần lượng virus tương đối nhỏ cũng đủ để lây nhiễm – lý giải một phần nguyên nhân dịch COVID-19 lây lan nhanh.

Thiện Nhân