2 tháng gần đây, bệnh nhân Phạm Lan Anh (38 tuổi) có dấu hiệu ho, khó thở tăng dần. Khi đi khám ở bệnh viện tuyến tỉnh, bệnh nhân được chẩn đoán viêm phổi, có cho dùng kháng sinh nhưng không đỡ. Sau đó, do tình trạng khó thở ngày càng tăng, chị Lan Anh đến Bệnh viện Phổi Trung ương để khám. Kết quả chụp chiếu cho thấy, bệnh nhân có khối u trung thất chèn ép vào phế khí quản gây hẹp hoàn toàn phế quản gốc trái.

Theo TS.BS. Đinh Văn Lượng, Trưởng khoa Phẫu thuật lồng ngực (Bệnh viện Phổi Trung ương), khối u trung thất của nữ bệnh nhân được coi là bệnh lý bẩm sinh, là một kén phế quản ở trung thất, đã phát triển và gây ra các triệu chứng điển hình như ho, khó thở… 

Ca mổ diễn ra thành công tại Bệnh viện Phổi Trung ương.

Mặc dù đây không phải bệnh lý đặc biệt nhưng với trường hợp nữ bệnh nhân này, khối u nằm ở vị trí phức tạp về giải phẫu khi xuất hiện ở vị trí trung tâm, chèn ép bên trái, sát tâm nhĩ trái, đặc biệt, khối u được bao bọc bởi các động mạch lớn của lồng ngực như động mạch chủ, động mạch phổi và thực quản. Vì thế, để mổ được thì buộc phải sử dụng hệ thống tim phổi nhân tạo.

GS.TS. Lê Ngọc Thành, Giám đốc Bệnh viện E chia sẻ, điểm đặc biệt của ca mổ này là bệnh nhân có một khối u ở phía sau tim (tâm thất giữa) nếu mổ bình thường rất nguy hiểm. Trong quá trình mổ dẫn đến thay đổi nhịp đập của tim, có thể gây ra tai biến phức tạp. 

Với ca khó như thế thì sự hỗ trợ máy tim phổi nhân tạo là rất cần thiết, làm thay chức năng cho tim, tim ngừng đập nhưng phổi vẫn hoạt động bình thường. Máy này đều đã được sử dụng trên cả nước, đặc biệt là các cơ sở điều trị về tim, trong các ca mổ tim mở. Nhưng đây là lần đầu áp dụng trong mổ phổi. Phương pháp này sẽ mở ra thời kỳ mới để Bệnh viện Phổi Trung ương chuẩn bị cho ghép phổi sau này. 

Ths. Nguyễn Viết Nghĩa, Phó trưởng Khoa Gây mê hồi sức (Bệnh viện Phổi Trung ương) cho biết, việc bóc tách khối u sẽ phải dùng hệ thống tim - phổi máy hỗ trợ trong trường hợp bệnh nhân ngừng hô hấp, tim mạch ngừng hoạt động. Hệ thống này tương tự tim, phổi của người bình thường, có vai trò đưa hệ thống tuần hoàn máu ra ngoài cơ thể cũng như hệ thống hô hấp tương tự 2 lá phổi của con người. 

Với phương pháp này, trong quá trình mổ, các mạch máu lớn ở trong lồng ngực sẽ kiểm soát, chủ động được. Chưa kể, nếu không mổ mở, với vị trí khối u sẽ không có con đường nào để đưa vào cắt bỏ khối u. Vì thế, đây là ca mổ đặc biệt, kỹ thuật mổ thực hiện lần đầu tiên tại Việt Nam, mổ ngực khó bắt buộc phải có tim phổi nhân tạo. 

Đây cũng là phương pháp tiếp cận với ghép phổi và phẫu thuật lồng ngực khó để Việt Nam có thể hội nhập các nước trên thế giới. Đến chiều 16-8, sau một tuần phẫu thuật, bệnh nhân đã hoàn toàn khỏe mạnh, ho rất ít, không còn khó thở, không đau tức ngực và dự kiến sẽ được ra viện trong 3-5 ngày nữa.

Thanh Hằng