Bệnh tấn công người tiểu đường, đề kháng kèm

Nữ bệnh nhân(75 tuổi, Hà Nội) có tiền sử điều trị tiểu đường nhiều năm, ung thư vú trái đã mổ. Bà có biểu hiện sưng tấy đau lưng 2 tuần nhưng do tâm lý sợ đến bệnh viện nên tự điều trị, tổn thương lan rộng đau nhức nhiều mới đến khám. Bác sĩ khoa Phẫu thuật nhiễm khuẩn – đơn vị chăm sóc vết thương của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã điều trị cho người bệnh ổn định và tiến hành phẫu thuật ngày 19/5. Xét nghiệm vi khuẩn là Staphylococcus Aureus. Hiện vết thương của bà đã ổn định nhưng do tổn thương rộng nhiều khả năng phải vá da.

Theo các bác sĩ của Khoa Phẫu thuật Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, trong số các ca bệnh được chẩn đoán “hậu bối” mới đây vào nhập viện đều có đặc điểm chung là bệnh lý nền (tiểu đường) với tổn thương điển hình là một vùng viêm tấy đỏ, đau nằm vùng gáy, lưng. 

Sau vài ngày diễn biến xuất hiện vỡ mủ nhưng thành nhiều nốt nhỏ trông giống tổ ong hoặc gương sen, đau nhức. Có một số trường hợp do điều trị không đúng hoặc tự ý đắp lá sẽ gây tổn thương lan rộng, hoặc biến chứng như nhiễm khuẩn huyết có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh nhân nữ bị tổn thương vùng gáy do bệnh than

Điển hình là nam bệnh nhân quốc tịch Sri Lanka. Vốn là một nhân viên tàu viễn dương, mang trong mình bệnh tiểu đường mạn tính, trong những tháng ngày lênh đênh trên biển ông không may xuất hiện các cụm nhọt nhiễm trùng vùng lưng. Vì điều kiện thiếu thốn thuốc men trang thiết bị, tổn thương nhanh chóng lan rộng và tạo thành ổ mủ dọc suốt chiều dài từ lưng xuống tận hông 2 bên. 

Cũng đúng thời điểm đại dịch COVID-19 đang bao trùm và ảnh hưởng lên cả thế giới, ông và các thủy thủ phải mất 40 ngày mới cập được cảng Quảng Ninh, Việt Nam. Ngay khi đặt chân lên bờ ông đã được đưa đến cơ sở y tế địa phương hội chẩn và sau đó chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức điều trị trong tình trạng nhiễm trùng dai dẳng, đường huyết dao động.

Ngày 14/5,  bệnh nhân được được tiến hành hội chẩn và phẫu thuật rạch tháo mủ, cắt lọc làm sạch các ổ nhiễm trùng vùng lưng, đùi cùng với việc kiểm soát đường huyết. Vi khuẩn xét nghiệm là tụ cầu vàng (Staphylococcus Aureus)

Chỉ sau 1 tuần các vết thương của ông đã tiến triển rất tốt, các bác sỹ đã có thể chuyển sang thì 2 tạo hình vết thương và khép lại vết mổ.

Chia sẻ với các bác sỹ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, người bệnh cho biết “ Phải nói là rất may mắn khi tôi được đặt chân lên đất nước Việt Nam, nơi các bác sỹ tận tụy nhiệt tình, chuyên môn tốt đã giải phóng cho tôi khỏi đau đớn và chảy mủ kéo dài suốt hơn 1 tháng, đồng thời việc chống dịch COVID- 19 của các bạn đã làm rất tốt nên các cơ sở y tế đã có thể tiếp nhận các người bệnh ngoại quốc như tôi đến điều trị”.

Gần đây nhất ngày 23/5, các bác sĩ trong tua trực cấp cứu đã tiến hành phẫu thuật cho người bệnh nữ 56 tuổi đến từ Lạc Thủy, Hòa Bình với tổn thương vùng gáy gần 2 tuần. 

Tổn thương là những ổ áp xe nhỏ nhiều vách và ngóc ngách, tổ chức dưới da hoại tử và mủ trắng. Người bệnh đã được cắt lọc, làm sạch và để da hở. Xét nghiệm mủ cũng là Staphylococcus Aureus

Tự chữa có thể nhiễm trùng huyết gây tử vong

PGS TS Nguyễn Đức Chính, người trực tiếp phẫu thuật cho bệnh nhân cho biết “Hậu bối” trước đây hay được dùng với thuật ngữ là Anthrax – bệnh than hoặc tiếng anh là Carbuncle  được định nghĩa là cụm nhọt, bao gồm nhiều các nhọt nhỏ do viêm lỗ chân lông tập trung thành đám tạo nên và có quá trình hoại tử phần mềm tổ chức dưới da.  Ở Việt Nam bệnh còn được gọi là “cụm nhọt tổ ong” hay “nhọt gương sen” do hình ảnh tổn thương khi vỡ mủ lỗ chỗ giống như tổ ong hoặc như gương sen đã lấy hết hạt.

Tác nhân gây bệnh chủ yếu là do tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Nếu không được xử lý, nhiễm trùng có thể lan tỏa đến các phần khác của cơ thể. Hậu bối hay mọc ở gáy, lưng,  ở những người có sức đề kháng kém, người cao tuổi, người mắc bệnh đái tháo đường... Hậu bối xuất hiện ban đầu là một đám mảng đỏ có đường kính rất khác nhau, có thể từ 5-10-20cm kèm theo biểu hiện viêm đỏ, sưng tấy, gồ cao, đau, có nhiều ngòi, tiến triển hoại tử tổ chức dưới da, tổn thương lõm sâu khoảng 0,5-1cm.

Bệnh nhân người Sri Lanka được các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cứu sống

Hậu bối không tự khỏi theo cách thay băng thông thường hoặc tự uống thuốc mà cần sự can thiệp của các bác sỹ. Hơn nữa, khác với nhọt bọc là tổn thương rất nông và thường là một khối mủ có thể trích đơn giản, hậu bối bắt buộc phải phẫu thuật mở rộng và lấy tổ chức hoại tử bên dưới mới khỏi được. 

Do đó khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên của bệnh, đặc biệt là người đề kháng kém hay có bệnh chuyển hóa như đái tháo đường…cần đến ngay các cơ sở y tế khám và điều trị, tránh những diễn biến nặng của bệnh có thể gây ra hậu quả đáng tiếc, thậm chí biến chứng nhiễm khuẩn huyết còn có thể gây tử vong.


Trần Hằng