Chào bạn!      
Văn hoá 
Về Phủ Giầy xem hầu đồng: Tín ngưỡng hay mê tín?
19:45:00 24/02/2013
Ở Việt Nam, hầu đồng là nghi thức không thể thiếu trong các thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ, tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần. Nam Định nổi tiếng về một địa danh gắn với tín ngưỡng đặc biệt, đó là đạo Mẫu, thờ bà Chúa Liễu Hạnh và tam phủ công đồng.

Phủ Giầy là trung tâm của quần thể di tích thờ Mẫu, gắn với cuộc đời ba lần sinh hóa của bà Liễu Hạnh. Một năm 2 đợt bắt đầu từ tháng Giêng và tháng 10, Phủ Giầy (Nam Định) lại tấp nập "con nhang, đệ tử" lui tới.

Đến Phủ Giầy những ngày đầu xuân này, quả không sai khi người ta nói rằng ở miền Bắc, Phủ Giầy là nơi nổi tiếng về hầu đồng. Ban nào trong phủ cũng đang làm vấn hầu đồng, phải có đến 3, 4 tốp khác nhau. Kẻ hầu, người xem chen chúc, nhiều đám còn quay phim, chụp ảnh.

Người ta như lạc vào một thế giới âm nhạc rộn ràng, nỉ non nào trống, nào phách. Không gian nghi ngút khói hương, ngùn ngụt những đàn đại mã bị khoá kiếp. Tiền lẻ bay rải rác. Các thầy đồng trong những bộ áo lụa màu sắc say sưa, lắc lư theo những điệu múa cờ, múa kiếm, long đao, múa quạt, múa mồi, múa hoa, múa khăn lụa, múa đàn, múa hèo...

Trang phục, đồ lễ, những điệu múa của các thầy đồng thay đổi khi họ vào vai những vị Thánh, vị quan trong mỗi giá khác nhau (tối đa mỗi buổi hầu đồng có 36 giá). Nếu không tận mắt chứng kiến một buổi hầu đồng thì không ai có thể tưởng tượng hay tin được rằng: để có được một buổi hầu đồng hoàn hảo thì khổ chủ phải bỏ ra bao nhiêu tiền mua mã, sắm lễ, trang bị quần áo, thuê phường hát văn. Nhẹ nhàng cũng phải đôi ba chục triệu, nhiều thì lên đến cả trăm triệu chứ chẳng chơi.

Một vấn hầu đồng tại Phủ Giầy - Nam Định.

Chuyện có thế giới siêu nhiên, thế giới đồng cốt nào đó nhập vào người hay không thì chẳng biết nhưng rõ ràng những người đi hầu hay tham dự vấn hầu ở đây đều có cảm giác hưng phấn chung, dễ quên đi mọi thứ. Bản thân những nhạc cụ, âm nhạc hát văn với tiết tấu nhịp 7, nhịp 3 sôi nổi, nhanh cũng đủ tạo hưng phấn.

Phần cao trào nhất và cũng là quan trọng nhất trong mỗi buổi hầu đồng là khi thầy đồng trùm khăn phủ diện, hai tay chắp dâng nén hương, đầu và thân lắc lư cho tới khi nào Thánh giáng (nhập) thì buông các nén hương, rùng mình, tay ra hiệu Thánh thuộc hàng thứ bậc nào đã giáng, đã nhập vào thân xác ông đồng, bà đồng.

Các "con nhang đệ tử" xì xụp khấn vái, chờ Thánh phán. Họ tin rằng thần linh nhập vào đồng thì lúc đó các ông đồng, bà đồng không còn là mình nữa mà là hiện thân của vị thần nhập vào họ, nhằm phán truyền, diệt trừ tà ma, chữa bệnh, ban phúc, ban lộc cho các "con nhang, đệ tử". Tuy nhiên, Thánh nhập thì rất ít, mà diễn là chính. Chả thế đã từng có những cuộc thi lên đồng.

Lên đồng hay còn gọi là hầu đồng, hầu bóng, đồng bóng là một nghi thức trong hoạt động tín ngưỡng thờ Mẫu của nhiều dân tộc, trong đó có Việt Nam. Từ xa xưa, người ta quan niệm có bốn thế giới tồn tại: trên trời; dưới đất; dưới nước; trên rừng. Mỗi thế giới đều do một người đàn bà cai quản gọi là các Mẫu, dưới các Mẫu có các Chầu, các quan, các ông, các cô, cậu bé, cô bé, mỗi người chuyên trách một công việc.

Người ta hầu đồng là để tưởng nhớ đến công lao của các Mẫu, các vị Thánh (như Mẫu Liễu Hạnh, Đức Thánh Trần) nhưng không ít người nhầm tưởng rằng muốn xin điều gì, phải dâng lễ và xin lộc ở giá đó. Nhiều người buôn bán, thậm chí có cả dân trí thức cũng tin và răm rắp làm theo mọi điều Thánh phán. Từ đây mà nảy sinh biết bao hành vi mê tín, dị đoan, có người bỏ nhà bỏ cửa, tiền mất tật mang.

Vậy là hoạt động văn hóa tín ngưỡng cổ truyền mang nhiều ý nghĩa này đã bị biến tướng, trở thành công cụ trục lợi. Cần có một tiếng nói đồng thuận về nghiên cứu và quản lý. Cần thừa nhận và quản lý nó, công nhận hầu đồng là nghi lễ tín ngưỡng không thể tách rời đạo Mẫu để phát huy mặt tích cực


Bích Diệp

Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email:
Tiêu đề:  
Tắt bộ gõ Tự động Telex VNI VIQR
 

Xem tiếp 
Các bài mới:
     Hải Phòng: Kỷ niệm 25 năm Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn - Di sản phi vật thể quốc gia (03/09)
     25 hành trình kỷ lục kết nối các giá trị Việt Nam (03/09)
     Khách tấp nập đổ lên Đà Lạt nghỉ lễ (03/09)
     Lịch phát sóng ANTV ngày 3/9 (03/09)
     Sáng tác điêu khắc đá “Thành cổ Quảng Trị - Bất tử và hồi sinh” (02/09)
     Triển lãm 99 tác phẩm ảnh “Vì nhân dân quên mình” (02/09)
     Chuẩn bị kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đại tướng Lê Trọng Tấn (02/09)
Các bài đã đăng:
     Hào hứng đêm thơ Nguyên tiêu “giao lưu SV – HS Huế” (24/02)
     Gặp mặt đội ngũ trí thức, báo chí, văn nghệ sĩ tiêu biểu đầu Xuân (24/02)
     Diễu hành xe hoa nghệ thuật mừng Đêm hội Nguyên tiêu (24/02)
     Đẩy mạnh công tác tuyên truyền biển, đảo trong năm 2013 (24/02)
     Ngày Thơ Việt Nam 2013: Tưng bừng từ trước ngày khai mạc (24/02)
     Lễ Khai ấn Ðền Trần và phát lương Ðền Trần Thương (24/02)
     Lịch phát sóng ANTV ngày 24/2/2013 (23/02)

 

1. [CẬP NHẬT] “Đưa” xe khách gặp nạn ở Lào Cai lên khỏi vực sâu
2. EVN Hà Nội cáo lỗi về sự cố gây mất điện
3. Tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật được hỗ trợ những gì?
4. Đẩy mạnh tuyên truyền đảm bảo ATGT năm học mới
5. Trường THPT Cao Phong xứng danh được mang bút hiệu GS Vũ Khiêu
6. Cần xử lý nghiêm đối tượng nhận tiền “chạy án”
7. Tổ chức lễ dâng hương, báo công lên Bác
8. Thêm một chiến sĩ trong vụ tai nạn máy bay ở Thạch Thất hy sinh khi đang điều trị
9. Bất chấp khó khăn, Liên hợp quốc nỗ lực chống khủng bố
10. Bàn giao thiết bị y tế cho Trung tâm chăm sóc người cao tuổi Tuyết Thái
TIÊU ĐIỂM
Lợi ích từ việc khai thác lễ hội phục vụ du lịch: Được hay mất nhờ tâm, tài của người quản lý?
Theo thống kê được công bố, hằng năm có khoảng 8.000 lễ hội được tổ chức trên khắp mọi miền đất nước.
Lợi ích từ việc khai thác lễ hội phục vụ du lịch: Được hay mất nhờ tâm, tài của người quản lý?
“Trong mưa giông thấy nắng”: Câu chuyện nhân văn, đầy cảm xúc về người chiến sĩ Công an
Vở diễn “Trong mưa giông thấy nắng” (kịch bản: Lê Chí Trung, đạo diễn: NSƯT Anh Tú) của Nhà hát Kịch Việt Nam ra mắt khán giả Thủ đô đêm 23/8 đã thu hút đông đảo khán giả. Đây là một trong rất ít tác phẩm sân khấu về đề tài người chiến sĩ Công an lay động được trái tim người xem qua câu chuyện thấm đẫm tính nhân văn và nóng hổi tính thời sự. Vở diễn được dàn dựng để tham dự Liên hoan Sân khấu “Hình tượng người chiến sĩ CAND” lần thứ III năm 2015.
“Trong mưa giông thấy nắng”: Câu chuyện nhân văn, đầy cảm xúc về người chiến sĩ Công an
Văn nghệ sĩ cả nước tập trung tại TP HCM tiễn đưa Nhà văn Anh Đức về nơi an nghỉ
Ngày 23/8, trụ sở Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật TP HCM (81 Trần Quốc Thảo, quận 3, TP HCM) trở thành điểm đến của đông đảo các văn nghệ sĩ cả nước khi địa chỉ này được TP HCM chọn làm nơi tổ chức lễ tang cho tác giả của "Hòn đất" - Nhà văn Anh Đức.
>> Tác giả "Hòn Đất" về cõi vĩnh hằng: Giới văn chương tiếc thương "hòn ngọc" Nam Bộ
Văn nghệ sĩ cả nước tập trung tại TP HCM tiễn đưa Nhà văn Anh Đức về nơi an nghỉ
Vị tướng Công an mang nặng hồn thơ - tình người
Tập thơ “Tình nghĩa cuộc đời” do NXB CAND ấn hành năm 2014 của Thiếu tướng Lê Văn Khiêu (1928-2002) mang đến cho tôi bức chân dung một nhân cách, một bản lĩnh của người chỉ huy Công an nhân dân, một con người bình dị an nhiên giữa đời thường.
Vị tướng Công an mang nặng hồn thơ - tình người
Đánh thức một thời lịch sử
Tối qua, 16/8, tại Nhà hát Lớn Hà Nội đã diễn ra chương trình nghệ thuật “CAND vì nước quên thân, vì dân phục vụ - Bản hùng ca thầm lặng”, nhân dịp kỷ niệm 69 năm Ngày Truyền thống CAND (19/8/1945 - 19/8/2014), 9 năm ngày Hội toàn dân bảo vệ ANTQ và sơ kết 2 năm Cuộc vận động “Sưu tầm và Tuyên truyền kỷ vật lịch sử CAND”.
Đánh thức một thời lịch sử
Cục Xuất bản kêu khó, in lậu ai dẹp?

Cuốn tiểu thuyết “Búp sen xanh” bị vi phạm bản quyền 3 lần liên tiếp chỉ từ cuối 2013 đến nay đang khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Vì đây là cuốn sách viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh và được đích thân Thủ tướng Phạm Văn Đồng viết lời tựa. Đây cũng là cuốn sách được NXB Kim Đồng ký bản quyền với tác giả để xuất bản tại Việt Nam, với hình thức độc quyền khai thác, đã được tái bản hàng chục lần trong hơn 20 năm qua và nằm trong tủ sách “Tác phẩm chọn lọc dành cho thiếu nhi”.

Cục Xuất bản kêu khó, in lậu ai dẹp?
Khi "một bàn tay" thách thức "một bầu trời"
Một chuyện ngoài lề diễn ra trong trận Hà Nội (HN).T&T - Hoàng Anh Gia Lai trên sân Hàng Đẫy ở vòng 22 V.League tuần rồi, đó là khi chiếc loa phát thanh trên sân thông báo ở sân Tam Kỳ, Quảng Nam đã có bàn gỡ 1-1 vào lưới Bình Dương thì cả sân vỗ tay rào rào. Và từ hàng ghế khán giả, một CĐV buột miệng: "Chắc ông ấy vung tiền hạ lệnh cho Quảng Nam đá chết bỏ Bình Dương. Đá vì người anh em HN.T&T của mình!". Người còn lại đáp ngay: "Công nhận ông ấy giỏi thật". Ông ấy là ai thế?
Khi "một bàn tay" thách thức "một bầu trời"
“Giá như đừng cho nó đi đá bóng”
Hãy khoan nói về nỗi đau và bi kịch của nền bóng đá này khi một vụ tiêu cực, dàn xếp tỉ số quy mô lớn nữa lại bị phanh phui bởi bóng đá Việt Nam đã quá quen với nỗi đau bị phản bội. Hãy nhìn vào bi kịch của những gia đình, của những người làm cha làm mẹ khi có những đứa con vào tù sau khi chơi bóng. Trong suy nghĩ của gia đình, bố mẹ, vợ con và thậm chí là bạn bè các cầu thủ nhúng chàm, chính nền bóng đá này đã làm tha hoá, đã huỷ hoại tương lai và sự nghiệp của các cầu thủ. Nếu không chơi bóng, có lẽ họ vẫn được sống một cuộc sống bình thường và không phải mang một nỗi hổ thẹn, nhục nhã khó gột rửa.
>> Lời tuyên thệ xấu xí...
“Giá như đừng cho nó đi đá bóng”
Ra mắt tổng tập “Hành trình về Phương Đông” của Baird T. Spalding
Lần đầu tiên, “Hành trình về Phương Đông” (trọn bộ 6 phần) của tác giả Baird T. Spalding, ấn bản đặc biệt - phiên bản đầy đủ nhất lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam.
Ra mắt tổng tập “Hành trình về Phương Đông” của Baird T. Spalding
Công bố kỷ lục ‘Cụ bà cao tuổi nhất Việt Nam’
Ngày 22/7, Tổ chức kỷ lục Việt Nam cho biết, sau 3 năm thực hiện Hành trình Bách niên trường thọ S100 - chương trình tìm kiếm, chọn lọc, giới thiệu và tôn vinh tất cả các cụ ông, cụ bà sống 100 tuổi còn khỏe mạnh, minh mẫn ở khắp mọi miền đất nước, ban tổ chức đã xác minh cụ bà cao tuổi nhất Việt Nam.
Công bố kỷ lục ‘Cụ bà cao tuổi nhất Việt Nam’
Vấn đề của Arsenal: Đi tìm hình bóng Vieira
Thông tin Arsenal theo đuổi tiền vệ Khedira đang là thông tin gây sốt trên mặt báo Anh. Không chỉ vì Khedira là cầu thủ của ĐTQG Đức vừa vô địch World Cup, và thêm "một nhà vô địch" trong cái tập hợp vốn bị đánh giá là thiếu bản lĩnh, Arsenal càng có thêm cơ sở để hy vọng, mà quan trọng là vì Khedira chính là hình bóng rõ ràng nhất của cựu thủ lĩnh Vieira - người gắn liền với giai đoạn đỉnh cao "Pháo thủ".
Vấn đề của Arsenal: Đi tìm hình bóng Vieira
Quang Lê chờ mong được "Gõ cửa trái tim"
Nam ca sĩ Quang Lê sở hữu giọng hát trữ tình từng song ca với  nhiều nữ ca sĩ trên sân khấu ca nhạc ở trong nước và hải ngoại. Tuy nhiên chàng ca sĩ gốc Huế khẳng định rằng, luôn cảm thấy ăn ý và tự tin nhất khi được hát cùng với Lệ Quyên!
Quang Lê chờ mong được "Gõ cửa trái tim"
Tác phẩm đầu tay viết về người anh hùng đầu tiên của lực lượng Công an
Nhà văn Trần Hữu Tòng là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1981, thuộc Chi hội Nhà văn Công an. Một đời viết văn, ông đã có gần 30 đầu sách. Những cảm xúc tươi mới của thuở đầu đến với văn chương dường như vẫn ám ảnh ông, để rồi, sau gần một nửa thế kỷ sáng tác, hầu hết tác phẩm của ông vẫn chung thủy với đề tài mà tác phẩm đầu tay ông đã chọn. Ông đã được nhận giải Nhất cuộc thi truyện ngắn do Hội Nhà văn Việt Nam và Bộ GD-ĐT tổ chức với tác phẩm “Mùa chim cu làm tổ”; 2 lần giải Nhất cuộc thi do Hội Nhà văn Việt Nam và Bộ Tư lệnh Biên phòng tổ chức với tác phẩm “Rừng thông” và “Cây kim giao nơi đầu gió”… và nhiều giải thưởng khác.
Tác phẩm đầu tay viết về người anh hùng đầu tiên của lực lượng Công an
‘Cá sấu chúa’ Quỳnh Nga công khai tình mới và bí quyết thành công
Các mối quan hệ sẽ không thể tồn tại lâu bền nếu được xây dựng bởi những lời hứa vu vơ. Không phải bỗng dưng nhiều người phụ nữ trách cánh mày râu “hứa thật nhiều, thất hứa cũng thật nhiều” trong tình yêu.
‘Cá sấu chúa’ Quỳnh Nga công khai tình mới và bí quyết thành công
Chuyện về một làng rối nước “hút” khách quốc tế
Múa rối nước là sản phẩm nghệ thuật độc đáo của người dân vùng châu thổ sông Hồng. Những năm gần đây, một số phường rối đã bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống qua các sản phẩm du lịch góp phần đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với du khách gần xa. Trong đó, phường nghệ thuật múa rối nước Hồng Phong (xã Hồng Phong, Ninh Giang, Hải Dương) là một điển hình...
Chuyện về một làng rối nước “hút” khách quốc tế
Xung quanh bộ phim dán mác 18+ đầu tiên của Việt Nam: Phản cảm nhưng không dễ xử lý
Hơn một tuần nay, các trang mạng, dư luận xã hội xôn xao bàn tán về bộ phim sitcom (phim hài hước) gắn mác 18+ (dành cho đối tượng người xem trên 18 tuổi) có tên “Căn hộ số 69”. Bộ phim dự kiến dài 25 tập, được một nhóm các bạn trẻ tự sản xuất và cho đăng tải trên Youtube. Chỉ trong một thời gian ngắn, bộ phim đã thu hút được hơn 2 triệu lượt xem. Điều đáng nói, đây là một bộ phim đầu tiên tại Việt Nam được sản xuất, gắn mác 18+ và công khai đăng tải trên Youtube. Vậy, với những hành vi được cho là phản cảm và dung tục, bộ phim sẽ đi về đâu?
Xung quanh bộ phim dán mác 18+ đầu tiên của Việt Nam: Phản cảm nhưng không dễ xử lý
Chuyện chưa kể về những người làm Tin nhanh World Cup 2014 Báo CAND
Trong cuộc họp giao ban như thường lệ ngày hôm ấy, khi Thiếu tướng, Tổng Biên tập Phạm Văn Miên thông báo quyết định của Ban Biên tập về kế hoạch xuất bản tờ Tin nhanh World Cup 2014 (TNWC 2014), cũng có những ý kiến nghi ngại. Có người băn khoăn vì công việc hiện tại của tờ nhật báo Công an nhân dân và các ấn phẩm chuyên đề đã “ngốn” trọn thời gian của mỗi bộ phận; đây là lần đầu tiên Báo CAND ra một phụ trương chuyên về thể thao nên khó tránh được những bỡ ngỡ, thiếu sót,... Tất cả những lo lắng đó đã được xóa tan ngay lập tức khi tờ TNWC 2014 số đầu tiên trình làng dưới sự đón nhận nồng nhiệt của độc giả khắp cả nước.
Chuyện chưa kể về những người làm Tin nhanh World Cup 2014 Báo CAND
Những khoảnh khắc làm nên giấc mộng Decima của Real
Giấc mộng lên ngôi vương Châu Âu lần thứ 10 của Real đã trở thành hiện thực sau 120 phút tại Lisbon, Bồ Đào Nha với chiến thắng 4-1 trước đối thủ cùng thành phố.
Những khoảnh khắc làm nên giấc mộng Decima của Real
Mong là may mắn sẽ thuộc về ta
Thầy trò ĐT nữ Việt Nam đã có 90 phút ngồi trên sân Bình Dương "nội soi" Thái Lan - Myanmar quyết đấu. Và người ta tin rằng, 90 phút ấy sẽ giúp HLV trưởng Trần Vân Phát tìm ra cách đả bại Thái Lan.
Mong là may mắn sẽ thuộc về ta
“Cộng sổ” xem đã chi bao nhiêu tiền cho Festival Đờn ca tài tử Quốc gia lần thứ I
Lãnh đạo UBND tỉnh Bạc Liêu cho biết, hiện tỉnh tuy chưa tiến hành lễ tổng kết việc tổ chức sự kiện Festival nhưng quan điểm chung là nếu báo chí, nhân dân góp ý đúng, tỉnh sẽ rút kinh nghiệm, nếu có điều kiện sẽ khắc phục, sửa chữa ngay…
“Cộng sổ” xem đã chi bao nhiêu tiền cho Festival Đờn ca tài tử Quốc gia lần thứ I
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
©2007. Báo Công an nhân dân điện tử - CAND Online. All rights reserved.
Không sao chép thông tin từ website này khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công an nhân dân.