Sự tích bắt nguồn từ việc An Dương Vương xây thành Cổ Loa. Các tiên nữ đêm đêm xuống trần gánh đất đắp hộ nhưng bị con ma gà trắng (Bạch Kê Tinh) tác yêu giả tiếng gà gáy sáng làm các tiên cô bỏ cuộc bay về trời nên đắp mãi không được.
Nhờ thần Huyền Thiên Trấn Vũ ra tay diệt Bạch Kê Tinh núp ở Thất Diệu Sơn nên An Dương Vương mới xây xong thành. Từ đó, thần Trấn Vũ được thờ trên đền Sái – ngôi đền nằm trên đỉnh Thất Diệu Sơn. Vua, chúa nhiều đời sau từng về đây bái yết, nhưng thấy việc đi lại làm hao phí tiền bạc, công sức của nhân dân nên vua ban chiếu cho dân làng làm nghi lễ rước vua giả.
Như mọi năm, “Vua”, “chúa” và các “quan” đều là những cụ cao niên, có đức độ và uy tín trong dân. Năm nay, cụ Ngô Tiên Tương (71 tuổi) là người được chọn đóng làm vua và cụ Nguyễn Văn Tâm (70 tuổi) được chọn đóng Chúa. 
Chuẩn bị cho nghi lễ chính thức, "Vua" phải làm lễ tế tại đền Thượng, còn "Chúa" tế lễ ngay tại đền Sái, sau đó, "Chúa" đi bộ về đền Thượng đón "Vua" và tự tay chém gà trắng rồi chém tiếp ba nhát gươm gỗ vào một hòn đá và đổ bát tiết gà lên đá, tượng trưng cho việc đã trừ xong yêu quái ma gà.
Trong lễ rước, kiệu chúa đi đầu tiên. Đám trai tráng khoảng 15 người vừa khênh vừa tung hô nghiêng ngả. Do vậy, kiệu và người phải được bảo hiểm chặt chẽ tránh sự cố đáng tiếc có thể xảy ra.
Kiệu "Chúa" sẽ được rước đi trước, mở đường cho "Kiệu "Vua" đi phía sau.
Đi sau kiệu vua là quan Tán lý, một trong 4 vị "quan" ngồi võng tham gia lễ rước. Người đóng vai này phải có gia cảnh hạnh phúc, được dân làng tuyển chọn từ cách đây vài tháng.
Lễ rước thu hút hàng nghìn người dân từ các xã lân cận đổ về đón xem.
Đi theo lễ rước còn có đội âm nhạc, dâng lễ, cầm cờ, thổi tù và rộn rã suốt cung đường.
Mỗi khi "vua", "chúa" tung tiền lẻ xuống đường, hàng chục người trong đó có cả trẻ em, thanh niên, phụ nữ thi nhau lao vào bắt với mong muốn được gặp nhiều may mắn trong năm mới.
C.Thắng (Ảnh)