NGƯT-Võ sư Thu Vân đang biểu diễn màn vũ đạo trên sân khấu.

Cứ tưởng bà đã thoát khỏi căn bệnh nan y sau một thời gian cố gắng chống chọi, bạn bè và đồng nghiệp đều gửi lời chúc mừng. Nhưng lần này gặp lại dường như thể trạng bà đang đuối dần, gầy đi và có vẻ gấp gáp, khẩn trương. Bà đưa cho tôi xem bộ 3 đĩa VCD tư liệu liên quan đến hoạt động nghệ thuật và  những công trình nghiên cứu của bà. Bà bảo rằng đang cố gắng hoàn thành tâm nguyện cuối cùng của mình, kẻo không còn kịp. Đó là bộ tư liệu về hội thảo múa năm 2000, trong đó có tham luận của bà về "Đưa võ thuật vào ngành múa Việt Nam" do đích thân bà múa minh họa; Giáo trình múa - trình thức - võ thuật do NSND Tám Danh sáng tác, bà minh họa; hình ảnh bà tham dự Đại hội Võ thuật quốc tế Paris 1992 - 1998… (Bà là người phụ nữ Việt Nam duy nhất được Liên đoàn Võ thuật quốc tế 2 lần mời tham dự Đại hội Võ thuật quốc tế Paris).

Cách đây nhiều năm, khi bà mới chớm bệnh, bà đã tâm sự về ước muốn này của mình nhưng chưa có khả năng thực hiện vì phải lo chữa chạy bệnh cho bà và ông (ông cũng bệnh rất nặng). Nay thì bệnh của cả hai người đều không thuyên giảm, bà phải chọn lấy cách vừa cầm cự với căn bệnh vừa chăm sóc chồng, vừa chạy vạy đi tìm nhà tài trợ để thực hiện bằng được ước muốn. Cuối cùng thì Trung tâm Phát triển khoa học công nghệ (KHCN) Trẻ của Thành Đoàn Tp. Hồ Chí Minh đã "gánh đỡ" bà phần dựng lại tất cả chương trình, tư liệu tâm huyết để lưu lại và phát miễn phí cho các bạn trẻ có nhu cầu học tập, nghiên cứu. Kinh phí thực hiện do một số nghệ sĩ đóng góp và một phần lương tháng của cán bộ, công nhân viên thuộc trung tâm.

Sau nhiều tháng cật lực đi tìm lại tư liệu cũ, soạn giáo trình, biểu diễn minh họa để trung tâm thực hiện ghi hình, dựng phim, 3 đĩa được ra lò và đã có 200 bạn trẻ nhận được món quà này. Kế hoạch còn lại của bà là tiếp tục dựng lại những chuyên đề về các động tác võ thuật trình thức của nghệ nhân, nghệ sĩ nổi tiếng như Bạch Lê, Bạch Long, Ngọc Huyền…; kinh nghiệm diễn vai điên của NSND Ba Vân, Phùng Há, Thanh Nga; kinh nghiệm làm kép độc của Văn Ngà…

Ông Việt Hà, Giám đốc Trung tâm Phát triển KHCN cho biết, tư liệu của bà cung cấp chính là những lý luận, giáo trình nền tảng, cơ bản của nghệ thuật cải lương mà các đoàn nghệ thuật, các cơ sở đào tạo đang mất dần. Trung tâm thực hiện chương trình này xuất phát từ sự cảm phục ý chí và tâm nguyện của bà.

Đó là tâm nguyện của một người đang ở chặng cuối của cuộc đời - một tâm nguyện đẹp của NGƯT - Võ sư Thu Vân. Chỉ có điều xen lẫn trong niềm xúc động trước những điều bà đã làm cho sân khấu, cho lớp trẻ, tôi không khỏi ngạc nhiên rằng - nơi thực hiện, gìn giữ những tư liệu quý này sao không là Hội Sân khấu, các trường đào tạo văn hóa nghệ thuật, bảo tàng nghệ thuật, mà lại là một trung tâm nghiên cứu và phát triển KHCN, một lĩnh vực trái ngược với  lĩnh vực bảo tồn giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống (?)

Hạnh Chi