N.Gogol đã cống hiến cho văn học Nga và thế giới hàng chục tác phẩm kiệt xuất với rất nhiều bí ẩn riêng tư và đầy tính thời đại. “Vượt ra ngoài thế giới Slavơ, Gogol bao phủ quyền lực của ông lên toàn thể nhân loại” - Những lời này vang lên trong dịp khánh thành tượng đài của nhà văn ở Matxcơva nhân dịp 100 năm ngày sinh của ông vẫn còn nguyên giá trị đến ngày hôm nay.

“Ngoái nhìn toàn bộ cuộc sống khổng lồ bề bộn dưới tiếng cười thấu hiểu cả thế giới và những giọt lệ thầm lặng” - chính N.Gogol đã xác định nhiệm vụ nghệ thuật của mình như vậy. Ông đã thực hiện nhiệm vụ đó một cách xuất chúng. “Phong tục Peterburg”, các vở kịch “Đám cưới” và “Quan thanh tra”, tiểu thuyết “Những linh hồn chết” là những kiệt tác văn chương đã được dịch ra hàng chục thứ tiếng, được độc giả khắp thế giới ngưỡng mộ.

Trong bộ Bách khoa Toàn thư xuất bản ở Anh dưới nhan đề “1001 tác phẩm bạn cần đọc trước khi chết” có “Những linh hồn chết” và thêm cả truyện vừa “Cái mũi” của ông.

Ảnh hưởng của N.Gogol đến văn học Nga và thế giới là rất lớn. Người ta có thể thấy lối xây dựng truyện của N.Gogol trong những câu chuyện giả tưởng của F.Kafka. Nhà văn Bồ Đào Nha từng nhận giải Nobel - Jose Saramago, đã tự thừa nhận rằng “Gogol là một sức mạnh nghệ thuật đang hoạt động” đối với ông. Lỗ Tấn - nhà văn lớn người Trung Quốc, cũng rất ưa thích các tác phẩm của Gogol và không ngần ngại mượn tên truyện của ông để đặt cho tác phẩm đầu tay của mình, đó là “Nhật kí người điên”. Đến nay, Gogol vẫn tiếp tục hấp dẫn và lôi cuốn bởi tính chất kỳ bí cả ở con người lẫn trong văn chương.

Nhân dịp 200 năm ngày sinh đại văn hào Gogol 1809-2009, UNESCO đã tôn chọn năm 2009 này là Năm kỷ niệm Gogol.

Đối với người đọc Việt Nam, Gogol còn là một nhà văn thân thiết cùng với nhiều nhà văn khác của nước Nga. Ông là tác giả được dạy ở các khoa văn học trong nhiều trường đại học ở Việt Nam. Một số tác phẩm quan trọng của ông đã được dịch sang tiếng Việt, tất nhiên vẫn chưa phải là nhiều bởi hiểu và dịch Gogol thật không dễ dàng.

Cũng để tôn vinh N.Gogol, Viện Văn học Việt Nam, Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây cùng với Trung tâm Văn hoá & Khoa học Nga kết hợp tổ chức Lễ Kỷ niệm và Hội thảo nhân 200 năm ngày sinh đại văn hào Nga Nicolai Gogol vào 8h30’ ngày 9/4/2009 tại Trung tâm Văn hoá & Khoa học Nga, 501 Kim Mã, Hà Nội.

Lễ kỷ niệm và Hội thảo này nhằm một lần nữa khẳng định những đóng góp của nhà văn thiên tài Gogol, và là sự bày tỏ lòng ngưỡng mộ, yêu mến của người đọc Việt Nam dành cho ông. Cũng tại Trung tâm Văn hoá và Khoa học Nga ngày này các tác phẩm và hình ảnh của Gogol cũng sẽ được trưng bày.

PV