Hội đồng chung khảo giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội năm 2008 đã họp phiên cuối cùng ngày 12/9. Theo quy chế giải thưởng của Hội, mười tác phẩm vào vòng chung khảo đã được lựa chọn từ những tác phẩm xuất bản trong khoảng thời gian từ 1/7/2007 đến 30/6/2008. Các tác phẩm này đều được sàng lọc thông qua sự giới thiệu của hội viên, của các ủy viên hội đồng chuyên ngành, từ thông tin của báo chí và dư luận người đọc.

Kết quả, ba tác phẩm đã nhận đủ số phiếu để đoạt giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội năm 2008: "Thơ Trần Dần", NXB Đà Nẵng và Công ty Nhã Nam, 2008 (giải thành tựu trọn đời về thơ), 9/9 phiếu. "Vệt trăng và cánh cửa", tập thơ của Hoàng Việt Hằng, NXB Phụ nữ, 2008, 6/9 phiếu. "Nửa kia của Hitler", tiểu thuyết của Eric-Emmanuel Schmitt (Pháp), bản dịch của Nguyễn Đình Thành, NXB Hội Nhà văn và Công ty Nhã Nam, 2008, 9/9 phiếu.

Với tập "Thơ Trần Dần", lần đầu tiên nhà thơ cách tân và cách tân có hiệu quả Trần Dần đã đến với độc giả một cách dày dặn, có hệ thống.

Tập thơ "Vệt trăng và cánh cửa" của Hoàng Việt Hằng là một tập hợp những bài thơ mang tính tự sự, tính phóng sự, về những miền đất đã đi qua, những số phận người đã gặp. Tập thơ làm hiện lên bức chân dung của những người lao động bình thường ở các vùng đất, trong đó có cả những vùng sâu, vùng xa mà nhà thơ đã đặt chân đến khi đi làm báo. Nhưng thế sự chỉ là cái cớ để ngay tức khắc nhà thơ hướng vào trong lòng mình, khuấy động và làm thức dậy những trắc ẩn, những tự vấn, những day dứt và cảm thông chân thành.

Mảng thơ bộc lộ một nội tâm đơn độc gánh vác nghĩa vụ gia đình và xã hội, sự gồng mình gắng gỏi, sự pha trộn giữa yếu đuối và rắn rỏi vượt lên đã cho thấy một Hoàng Việt Hằng thật chân thực và khỏe khoắn. Thơ chị thuyết phục được người đọc chính là ở khả năng khuấy động cảm xúc và sự thành thực hết mình như vậy.

Dịch giả Nguyễn Đình Thành, với bản dịch tiểu thuyết "Nửa kia của Hitler", đã có một đóng góp ở phương diện phát hiện ra tác phẩm hay để giới thiệu với độc giả Việt Nam. Cuốn tiểu thuyết của nhà văn Pháp Eric-Emmanuel Schmitt đặt ra một tình huống giả định lý thú: điều gì sẽ xảy ra nếu năm 19 tuổi, Hitler thi đỗ vào Học viện Mỹ thuật ở thành Vienna của nước Áo? Có phải chỉ vì thi trượt, không thể trở thành họa sĩ, mà sau này xuất hiện một Hitler độc tài và thảm họa phát xít?

Tác giả đã tạo ra một nhân vật giả tưởng Adolf H - "Nửa kia của Hitler" thi đỗ, trở thành họa sĩ, yêu đương và vẽ... và quan trọng là trong cuộc đời ấy không có chủ nghĩa phát xít, không có chiến tranh và nhân loại cũng không phải chịu thảm họa phát xít. Một cuốn tiểu thuyết hấp dẫn, dễ đọc, đề xuất một cách suy ngẫm độc đáo về lịch sử, về nhân loại, và cả những vấn đề nghề nghiệp cho người viết tiểu thuyết. Nguyễn Đình Thành đã chứng tỏ sự am hiểu tác phẩm, sự đồng điệu với tác phẩm và chuyển dịch với một ngôn ngữ uyển chuyển và sinh động.

Cả ba cuốn sách dịch được đề cử đều xứng đáng được giải, nhưng Hội Nhà văn Hà Nội đã chọn bản dịch của Nguyễn Đình Thành nhằm khích lệ một dịch giả trẻ với bản dịch đầu tay.

Những cuốn sách thuộc thể loại văn xuôi và lý luận - phê bình văn học được đề cử đều ở mức độ khá, nhưng chưa thực sự thuyết phục được hội đồng chung khảo. Không tác phẩm nào đạt đủ số phiếu để trao giải, vì vậy Hội Nhà văn Hà Nội để trống giải thưởng ở hai thể loại này và mong chờ những thành tựu mới ở năm văn học 2009.

Lễ trao giải thưởng sẽ được tổ chức vào trung tuần tháng 10/2008

H.P.