Số "giời đày" của "anh Chí"

Một buổi sáng đẹp trời giáp Tết Tân Mão. Tôi lục tung cuốn sổ danh bạ điện thoại tìm số "phone" của Chí Phèo - Bùi Cường. Chuông điện thoại reo. Đầu bên kia vang lên giọng trầm ấm và lịch lãm. Đúng là Bùi Cường rồi. Lúc nào ông cũng làm cho người đối diện có cảm giác ấm lòng và tin cậy. Chính vì thế mà từ khi từ anh công nhân ngành Điện rẽ ngang vào điện ảnh thì người bạn đời của anh vẫn luôn nhiệt thành, bươn bả kinh doanh, làm hậu phương vững chắc để anh vô tư bay nhảy.

Tưởng đâu sau những năm tháng thỏa sức phiêu bồng, lang thang đóng phim, xoay trần làm đạo diễn, kiêm luôn cả quay phim, giờ ông đã có thời gian dành cho gia đình, cho bà vợ đảm. Nhưng không. Bùi Cường thẽ thọt thổ lộ: "Tớ đang làm phim ở Long An, có khi phải 30 Tết mới về được Hà Nội". Thế rồi "anh Chí Phèo" gác máy hẹn sẽ trả lời tất cả những câu hỏi phỏng vấn của tôi vào 22h.

Nghệ sĩ Đức Lưu - Bùi Cường hóa thân thành công vai Thị Nở - Chí Phèo trong phim "Làng Vũ Đại ngày ấy".

Tôi bỗng thấy thương cái thân ông già Bùi Cường quá. Đúng là giời đày. Đáng lẽ, ở cái tuổi 62, ông có quyền nghỉ ngơi và chiều đến thảnh thơi thi đá cầu với cánh bạn già và cả đám thanh niên trong công viên Bách Thảo. Bùi Cường ngoài thú diễn xuất, ông còn có cái thú đá cầu thuộc dạng có "số" nổi đình, nổi đám trong nhóm những người mê đá cầu ở Bách Thảo. Đằng này, ông vẫn cứ lăn lóc với từng dự án phim, hết phim truyện nhựa rồi đến phim truyền hình. Nhiều người đã từng nói thẳng với Bùi Cường, ông có vào vai gì đi nữa thì cũng chẳng thể vượt được anh Chí, cố làm gì. Những lúc ấy, Bùi Cường chỉ cười hềnh hệch và chống chế.

Trở lại với dự án làm phim mới toanh của Bùi Cường. Khi mà những ngày này, người người đi sắm Tết, còn ông thì vẫn cắm mặt với sông nước miền Tây. Bộ phim truyền hình dài 30 tập "Vượt qua bóng đêm" đang gấp rút được đoàn làm phim thực hiện để phát trên sóng Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh (HTV9) vào tháng 4-2011.

Bùi Cường đi đến đâu cũng được địa phương tận tình giúp đỡ. Nhưng trước khi nhận lời, thì kiểu gì cũng phải quay anh Chí ra nhậu một trận ra trò. "Giờ có tuổi rồi nhưng vẫn phải cố. Họ nhận ra mình đóng Chí Phèo, phải uống thì mới làm được việc", Bùi Cường lại cười hềnh hệch khiến tôi cũng vui lây với sự hồn nhiên của ông. Và tôi cũng không quên nhắc "anh Chí" lãng du "Tết đến nơi rồi đấy".

"Chị Nở" sợ bị chê xấu

Cuối cuộc trò chuyện chóng vánh với Bùi Cương, tôi cố nhắn cho ông cái tin rằng tôi muốn xin ông số của người bạn diễn Đức Lưu. 5 phút sau, tôi nhận được tin nhắn trả lời của ông "phone của Thị Nở…". Tôi bỗng bật cười vì nhận ra rằng không chỉ khán giả, người hâm mộ quen gọi họ bằng cái tên ấy mà chính hai con người này cũng tự nhận mình là Chí Phèo, Thị Nở.

Cuộc hẹn hò của tôi với cô Thị Nở quả không dễ chút nào nếu như tôi không giới thiệu tôi đã từng viết bài về cô đăng trên tờ Công an nhân dân 6 năm về trước. Kỷ niệm của lần cô đã bật khóc tại phòng làm việc của tôi ở Tòa soạn 66 Thợ Nhuộm khi đọc xong bài báo khiến cô nhận lời ngay.

Không phải cô khó tính hay kênh kiệu gì mà chỉ một lý do duy nhất là cô sợ hình ảnh của mình đã quá cùn mòn rồi, báo chí đã khai thác nhiều. Và điều quan trọng là lúc này, sau những thăng trầm, cô không còn giữ được vẻ đẹp đằm thắm, lịch lãm nữa. Đúng là phụ nữ. Lúc nào cũng sợ xấu. Ngay cả khi cô ấy đã hóa thân vào vai Thị Nở, một người phụ nữ xấu đến mức không thể xấu hơn được nữa, đến nỗi chỉ biết khóc tức tưởi mỗi lần soi gương.

Nghệ sĩ Bùi Cường và Đức Lưu trong phim "Làng Vũ Đại ngày ấy".

Tôi và nghệ sĩ Đức Lưu ngồi trò chuyện ngay một quán cafe bên hồ Thiền Quang, cũng rất gần với nhà cô ở bên hồ Ba Mẫu. Lúc này, cô không hẹn khách vào nhà để giữ yên tĩnh tuyệt đối cho người bạn đời bị đột quỵ, nhồi máu não từ 3 năm nay. Đôi mắt có phần như trũng xuống vì thiếu ngủ nhưng vẫn ánh lên lấp lánh khi cô nhắc đến cảm giác vẫn được chăm chồng, vẫn được ông nắm tay thật chặt và yên tâm ngủ khi có cô bên cạnh.

Mùa xuân này, nghệ sĩ Đức Lưu đã bước sang tuổi 72. Tên tuổi của cô trong thời gian hoạt động nghệ thuật cũng chỉ có vai Thị Nở là có sức nặng nhất. Và cũng thật hiếm vinh dự cho một diễn viên điện ảnh khi chỉ nhờ một vai diễn mà nổi tiếng mãi. Và ngay cả khi học xong khóa đạo diễn đầu tiên của Đại học Sân khấu điện ảnh cùng với những nghệ sĩ nổi tiếng khác như Trà Giang…, rồi đùng một cái Đức Lưu chuyển công tác sang Sở Văn hóa - Thông tin Hà Nội, rồi Mặt trận Tổ quốc, rồi dấn thân vào kinh doanh, thì cái thương hiệu Thị Nở cũng đã giúp cô dễ dàng tiếp cận và đi đến thành công.

 

Nghệ sĩ Bùi Cường và Đức Lưu.

Bây giờ thì mối bận tâm của nghệ sĩ Đức Lưu không còn là chuyện lo làm kinh tế nữa vì mọi thứ đã đi vào quỹ đạo. Câu chuyện của tôi và cô bên hồ Thiền Quang ngày giáp Tết chỉ xoay quanh sự trưởng thành của hai cậu con trai, niềm tự hào và là "của để dành" lớn nhất của hai vợ chồng cô. Một người là GS.TS hóa dầu, một người vừa có tâm hồn nghệ sĩ vừa có đủ tỉnh táo để lăn lộn thương trường, đã khiến con thuyền hạnh phúc của gia đình cô luôn vững vàng tiến về phía trước.

Quả thực không dễ dàng khi nghệ sĩ kinh doanh. Đức Lưu đã phải trả giá rất nhiều để có được những bài học từ thực tế. Vấp ngã bởi sự cả tin và thiếu thông tin rồi cô lại tự mình đứng lên. Là cổ đông tích cực của Trường Đại học tư thục Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, là chủ một doanh nghiệp về tài chính và bất động sản, phải là người nhiều năng lượng lắm mới kham nổi. Đức Lưu đã cần mẫn đọc sách, tìm hiểu thông tin trên mạng để tích cóp và trang bị kiến thức cho công việc kinh doanh cũng như cuộc sống.

Và cả một danh sách dài những công việc tiếp sau những dự án, những bản hợp đồng vẫn đang được người phụ nữ từng góp tên mình vào lịch sử của điện ảnh Việt Nam, lên kế hoạch, mà theo tiết lộ của cô đó là những hoạt động từ thiện, khuyến học hướng đến những người nghèo khổ, kém may mắn.

Mới đây, nghệ sĩ Bùi Cường và Đức Lưu đã trở về thăm lại bối cảnh làm phim "Làng Vũ Đại ngày ấy" ở Hà Đông. Nghệ sĩ Bùi Cường cho biết: "Xúc động đến phát khóc vì căn nhà được chọn là nhà của Bá Kiến, nơi Chí Phèo rạch mặt ăn vạ vẫn còn nguyên khi xung quanh người ta đã qui hoạch xây nhà cao tầng hết cả. Chủ nhà thì khẳng định họ sẽ giữ lại căn nhà cổ này, sẽ không xây mới. Coi như cũng là kỷ niệm với anh Chí".

Thu Uyên - CAND Tết 2011