Thủ lĩnh Nasir al-Wahishi           

Naser al-Wahishi (tên đầy đủ là Nasir Abdel Karim al-Wuhayshi), bí danh Abu Basir, người Yemen, là kẻ có công không nhỏ trong việc thành lập AQAP, thông qua việc sáp nhập 2 nhánh Al Qaeda tại Arab Saudi và Yemen hồi tháng 1/2009. Al-Wahishi từng là trợ lý của Osama bin Laden trong nhiều năm tại Afghanistan.

AQAP được thành lập vào tháng 1/2009 và chỉ 1 năm sau đã bị Washington liệt vào danh sách các tổ chức khủng bố. Tháng 7 vừa qua, AQAP đã công bố kế hoạch thành lập một “Tiểu vương quốc Hồi giáo” tại tỉnh Hadhramaut ở Yemen, nằm trải dài từ vịnh Aden đến biên giới Saudi Arabia.

Trong những năm qua, lực lượng này đã giết hại hàng trăm người trong các cuộc tấn công khủng bố lớn nhằm vào các mục tiêu tại Yemen, lợi ích của Mỹ và các nước khác, trong đó phải kể đến vụ đánh bom cảm tử hồi tháng 5/2012 ở thủ đô Sanaa khiến hơn 100 người thiệt mạng.  

Năm 2001, sau khi rời Afghanistan, al-Wahishi đã bị chính quyền Iran bắt giữ và giam trong 2 năm trước khi trả về Yemen. Do có mối quan hệ thân quen với Bin Laden nên sau khi thủ lĩnh nhóm Al Qaeda tại Yemen bị thiệt mạng trong một cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ hồi năm 2002, al-Wahishi đã được bổ nhiệm vào chức này. Tháng 2/2006, al-Wahishi là một trong 23 tù nhân đã trốn thoát khỏi một nhà tù có mức an ninh tối đa ở Sanaa. Tháng 1/2009, al-Wahishi liên tục xuất hiện cùng 3 người đàn ông khác trong những đoạn video clip được tung lên Internet. Một trong những đoạn clip này, Giáo sĩ của Al Qaeda đã bị giết Ayman Al -Zawahiri đã xác nhận bổ nhiệm al-Wahishi là lãnh đạo của AQAP, từ đó, al-Wahishi trở thành kẻ bị truy lùng của cả Saudi Arabia và Yemen.

Ibrahim al-Asiri – chuyên gia chế tạo bom

Nhắc đến al-Asiri thì phải kể đến loại bom có thể “giấu trong quần lót” và một loại chất nổ mang tên PETN có khả năng “qua mặt” hầu hết máy quét an ninh ở các sân bay. Al-Asiri sinh ngày 18/4/1982 trong một gia đình tôn giáo và quân đội ở Riyadh, Saudi Arabia, có 4 người anh em trai và 3 chị em gái. Theo tờ The Saudi Gazette, thái độ cực đoan của Al- Asiri bắt đầu lộ diện khi xảy ra cuộc chiến ở Iraq. Việc Mỹ xâm lăng Iraq năm 2003 khiến hắn tức giận bỏ học, và có ý định gia nhập lực lượng quân sự đánh Mỹ và bị bắt giam 9 tháng lúc lên đường nhập ngũ. Thời gian ở trong tù càng làm hắn trở nên cực đoan hơn.

Sau khi được thả ra, Ibrahim-Al-Asiri định lập ra tổ kháng chiến riêng nằm lật đổ Hoàng gia Saudi. Cảnh sát bố ráp, tìm cách lùng bắt y một lần vào năm 2006, giết chết 6 người trong nhóm của y, nhưng không bắt được Ibrahim. Tháng 8 năm đó, Ibrahim cùng em trai Abdullah al-Asiri bỏ trốn sang Yemen để gia nhập al-Qaeda và chính hắn sau này đã tuyển dụng em trai mình vào mạng lưới khủng bố này. Tháng 1/2009, AQAP chính thức thành lập thì tới tháng 3/2009, cả hai anh em al-Asiri đều có tên trong danh sách những nghi phạm khủng bố bị truy nã của Saudi Arabia.

Nasir al-Wahishi và Ibrahim al- Asiri.

Mục tiêu đầu tiên mà al-Asiri nhắm vào là Hoàng tử - Bộ trưởng Nội vụ Saudi Arabia Mohammed bin Nayef. Ngày 27/8/2009, al-Asiri đã sử dụng chính em trai thực hiện nhiệm vụ ám sát Hoàng tử Mohammed tại dinh thự riêng của ông. Tuy nhiên, kế hoạch đó của al-Asiri thất bại và em trai của y đã chết khi thực hiện nhiệm vụ, còn Hoàng tử Mohammed chỉ bị thương nhẹ. Đây là phiên bản đầu tiên của loại bom giấu trong quần lót của Al-Qaeda. Khi chế tạo loại bom này, al-Asiri đã không sử dụng nguyên liệu bằng kim khí, nên các thiết bị dò bom đã không phát hiện ra đươc. Chỉ 2 tháng sau, al-Asira đã chế tạo thành công quả bom giấu trong quần lót thứ hai, và mục tiêu lần này của hắn là làm nổ tung một chiếc máy bay tới Detroit vào Giáng sinh năm 2009. Tuy nhiên, âm mưu này đã bị phá tan trước khi nó đe dọa tới Mỹ hoặc các đồng minh.

Trong bản báo cáo được công bố, FBI cho biết, thiết bị này rất giống với IEDs (Thiết bị nổ tự chế) từng được AQAP sử dụng trong các nỗ lực tấn công khủng bố, bao gồm âm mưu nhằm vào máy bay và ám sát có chủ đích. Năm 2010, al-Asiri cùng AQAP đã gửi hai quả bom giấu trong hộp mực máy in trên một máy bay chở hàng đi Chicago. Tuy nhiên, âm mưu này đã bị chặn đứng và hai quả bom được tháo kíp ở Dubai và Anh.

Ngày 24/3/2011, Chính phủ Mỹ liệt al-Asiri vào danh sách những tên khủng bố nguy hiểm nhất thế giới và Interpol đã phát hành “thông báo màu da cam” đối với y. Tới tháng 9/2011, Bộ Quốc phòng Yemen thông báo, al-Asiri cùng Giáo sĩ Hồi giáo cực đoan tại Mỹ Anwar al-Awlaki, có liên hệ với AQAP, đã bị tiêu diệt trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone), nhưng phía AQAP đã xác nhận chỉ có al-Awlaki thiệt mạng. Ngày 13/8/2013, lại tiếp tục có thông tin cho rằng, có thể al-Asiri đã bị thương nặng cũng trong một vụ tấn công bằng drone được tiến hành hồi tháng 10 năm đó, nhưng thông tin này chưa bao giờ được xác nhận. Cuối cùng, trong năm 2014, al-Asiri được cho là đã thiệt mạng trong một trận chiến diễn ra vào ngày 20/4, quân đội Yemen đã thu thập các thi thể để kiểm tra ADN nhưng không thu được kết quả khả quan nào.

Danh sách 10 tên khủng bố bị truy lùng gắt gao nhất:

1. Ayman al-Zawahiri: là một thành viên xuất chúng của tổ chức al-Qaeda, trước đấy là thủ lĩnh Phong trào Chiến tranh Hồi giáo Ai Cập và là một nhà thần học. Ông ta có thể nói tiếng Arab, tiếng Pháp.

2. Nasir al-Wahishi: Thủ lĩnh AQAP.

3. Ibrahim al- Asiri: Chuyên gia chế tạo bom của AQAP.

4. Ahmed Abdi Godane: Thủ lĩnh nhóm Somalia Al-Shabaab từ cuối năm 2008.

5. Moktar Belmoktar: Thủ lĩnh nhóm Hồi giáo có quan hệ với mạng lưới al-Qaeda Bắc Phi (AQIM).

6. Abu Muhammad al Julani: Thủ lĩnh Mặt trận al Nursa, Syria.

7. Abu Bakr al Baghdadi: Thủ lĩnh tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

8. Shirajudin Haqqani: Lãnh đạo cấp cao của tổ chức khủng bố Haqqani.

9. Abubakar Shekau: Thủ lĩnh Boko Haram, Nigeria.

10. Doku Umarov: lãnh đạo của các Tiểu vương quốc Caucasus (CE).

Khổng Hà (tổng hợp)