Ông Đoàn Công Huynh, Vụ trưởng Vụ thông tin cơ sở (Bộ TT&TT) cho biết: đây là lần thứ 22 triển lãm được tổ chức tại các tỉnh, thành trên cả nước và lần đầu tiên tổ chức tại Cần Thơ. Với nhiều tư liệu, văn bản, hiện vật, ấn phẩm và gần 100 bản đồ được trưng bày là tập hợp các nguồn tư liệu đã được công bố từ trước đến nay của các nhà nghiên cứu, học giả trong nước và quốc tế.

Bản đồ và tư liệu trưng bày tại triển lãm là một phần bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên Biển Đông, thể hiện các nhà nước Việt Nam từ thời phong kiến, đến thời kỳ xã hội chủ nghĩa ngày nay đã khai phá, xác lập, thực thi và bảo vệ chủ quyền đối với hai quần đảo này và nhiều vùng biển khác thuộc lãnh thổ Việt Nam. Các châu bản triều Nguyễn (từ triều Gia Long đến triều Bảo Đại) ban hành liên quan trực tiếp đến vấn đề khai thác, quản lý, xác lập và thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa dưới triều Nguyễn (1802 – 1945).

Ông Đoàn Công Huynh – Vụ trưởng vụ thông tin cơ sở phát biểu tại buổi họp báo. 

Đáng chú ý, 4 tập bản đồ (atlas) do nhà Thanh và Chính phủ Trung Hoa dân quốc xuất bản, gồm: Trung Quốc địa đồ (xuất bản năm 1908), Trung Quốc toàn đồ (xuất bản 1917), Trung Hoa bưu chính dư đồ (xuất bản năm 1919) và Trung Hoa bưu chính dư đồ (xuất bản năm 1933). Các atlas này là sản phẩm của chương trình thiết lập bản đồ bưu chính do nhà Thanh vạch ra từ năm 1906, và được Chính phủ Trung Hoa dân quốc kế tục vào các năm sau đó.

Các bản đồ này được lập chi tiết từng tỉnh, thể hiện rõ các con đường vận chuyển thư từ, công văn trong các tỉnh, thành của Trung Quốc. Cương giới cực nam của Trung Quốc trong các atlas chỉ giới hạn đến đảo Hải Nam, chứng tỏ cho tới khi nhà Thanh phát hành các atlas này vào năm 1908 và sau này chính quyền Trung Hoa dân quốc tái bản vào năm 1917, 1919, và 1933 thì hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vẫn nằm ngoài cái gọi là “chủ quyền lịch sử của Trung Quốc” như họ tuyên bố hiện nay.

Ngoài ra, còn có bộ Atlas Universel do Philippe Vandermaelen (1795 - 1869), nhà địa lý học người Bỉ, người sáng lập Viện Địa lý Hoàng gia Bỉ biên soạn, gồm 6 tập: Châu Âu (tập 1), Châu Á (tập 2), Bắc Mỹ (tập 3), Nam Mỹ (tập 4), Châu Phi (tập 5) và Châu Úc (tập 6), xuất bản tại Bruxelles (Bỉ) vào năm 1827. Đây là một tài liệu vô giá, không chỉ về mặt học thuật, mà còn là một tài liệu có giá trị pháp lý góp thêm vào bộ hồ sơ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Triển lãm chính thức khai mạc vào tối 26/3 tại công viên Lưu Hữu Phước và diễn ra đến hết ngày 31/3. Sau Cần Thơ, các điạ phương tiếp theo triển lãm sẽ đi qua lần lượt là đảo Phú Quý (Bình Thuận), Bến Tre, Quân khu III…

Văn Vĩnh