Nhằm giải quyết vấn đề phát triển đô thị của TP HCM, Nghị quyết năm 2002 của Bộ Chính trị đã chỉ đạo việc di dời các cảng biển nằm trên sông Sài Gòn ra khỏi khu vực trung tâm TP.

Chủ trương này cũng là nhằm tạo điều kiện tốt hơn để cảng Sài Gòn, một cảng biển chủ lực của thành phố phát triển. Bởi hiện nay, các khu chính của Cảng Sài Gòn là Cảng Nhà Rồng và Khánh Hội đã không còn đất để mở rộng quy mô trong lúc lượng hàng hóa tập trung về cảng ngày một nhiều.

Mặt khác, luồng tàu biển dẫn vào 2 cảng này chỉ đạt độ sâu -8,5m khiến tàu có trọng tải lớn khó ra, vào; các tuyến vận tải bộ xung quanh khu vực, phục vụ lưu thông hàng hóa cho cảng Sài Gòn là đường Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Hữu Cảnh, Tôn Đức Thắng… cũng đã ở vào tình trạng quá tải.

Trong khi đó, tại khu vực Hiệp Phước, luồng tàu biển trên sông Soài Rạp hiện tại đã được nạo vét sâu tới -9,5m, sắp tới sẽ tiếp tục được nạo vét tới độ sâu -12m là những điều kiện khá tốt để Cảng Sài Gòn mở rộng quy mô…

Vì vậy, sau hơn 130 năm đi vào hoạt động và hơn 3 năm chuẩn bị, sáng 16/5, Cảng Sài Gòn đã chính thức khởi công xây dựng dự án Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước giai đoạn 1 trên diện tích 54ha tại xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè để chuẩn bị di dời Cảng Sài Gòn ra khu vực này.

Phát biểu tại lễ khởi công dự án, ông Hoàng Văn Nhượng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước cho biết: "Dự án Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước giai đoạn 1 với diện tích khu cảng rộng hơn 37ha và 800m cầu cảng có độ sâu trước bến - 14m, có thể tiếp nhận tàu 5 vạn tấn khi đầy tải và tàu 7 vạn tấn khi vơi tải. Tổng sản lượng hàng hóa thông qua cảng khi hoàn thành giai đoạn 1 sẽ đạt 8,7 triệu tấn/năm, gồm 500 ngàn TEU và 3,7 triệu tấn hàng tổng hợp. Mức đầu tư cho giai đoạn này lên tới trên 2.735 tỷ đồng để đạt tiêu chuẩn quốc tế, một cảng biển quy mô, hiện đại nhằm thay thế cho khu cảng Nhà Rồng - Khánh Hội hiện tại".

Theo kế hoạch, giai đoạn 1 của dự án sẽ được hoàn tất vào năm 2014 và cảng Sài Gòn phấn đấu ngay trong năm 2010 sẽ đưa 200m cầu cảng vào khai thác. Trúng thầu việc xây dựng cầu cảng số 3 của dự án Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước giai đoạn 1 với thời gian 12 tháng là một nhà thầu trong nước, có nhiều kinh nghiệm xây dựng các cảng biển lớn trong nước là Tổng Công ty Xây dựng Đường Thủy.

Theo thiết kế, giai đoạn 2 của dự án Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước sẽ được triển khai trên diện tích hơn 40ha; chiều dài cầu tàu đạt 1.000m với trang thiết bị hiện đại, năng lực hàng hóa thông qua cảng đạt 10 triệu tấn/năm, tổng mức đầu tư cho giai đoạn 2 cũng lên đến 3.200 tỷ đồng.

"Sau khi hoàn thành cả 2 giai đoạn, Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước sẽ trở thành một cửa ngõ thông thương hàng hóa xuất nhập khẩu quan trọng của TP Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Dự án này cũng góp phần xây dựng khu Nam TP HCM thành khu đô thị cảng, tạo tiền đề quan trọng để thành phố phát triển theo xu thế hướng ra biển Đông" - ông Lê Công Minh, Chủ tịch HĐTV, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Cảng Sài Gòn khẳng định.

Để đạt được mục tiêu này, lãnh đạo Cảng Sài Gòn cũng đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành và TP HCM tiếp tục hỗ trợ đơn vị nhiều hơn nữa, nhất là trong việc đầu tư mở rộng hệ thống giao thông.

Đến dự và phát biểu chỉ đạo tại lễ khởi công, Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải đã nhấn mạnh: "Đây là một trong những dự án then chốt, có quy mô lớn; Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước sẽ giúp nâng cao tính cạnh tranh về chất lượng dịch vụ với các cảng biển quốc tế trong khu vực… Vì vậy, Ban quản lý dự án và nhà thầu phải phối hợp chặt chẽ để bảo đảm chất lượng, tiến độ dự án, bảo đảm an toàn lao động về vệ sinh môi trường…".

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng chỉ đạo Bộ GTVT, UBND TP HCM phải đẩy nhanh việc đầu tư, quy hoạch đồng bộ hệ thống đường bộ kết nối với cảng, hệ thống luồng tàu… để khai thác một cách có hiệu quả nhất khi dự án Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước hoàn thành hạng mục đầu tiên, đưa vào khai thác

Đức Thắng