Ngày 25/6/1975, sau khi Tổng thống Samora Machel chính thức tuyên bố nền độc lập, Việt Nam và Mozambique đã ký Thông cáo chung thiết lập quan hệ ngoại giao. Đến nay, sau 40 năm, hai nước có quan hệ hữu nghị và hợp tác truyền thống, nhân dân hai nước có nhiều gắn bó lịch sử. 

Hợp tác giữa Việt Nam và Mozambique thời gian qua tiếp tục có những bước phát triển tích cực: duy trì hợp tác truyền thống trao đổi chuyên gia y tế, giáo dục, nông nghiệp và mở rộng trên nhiều lĩnh vực mới như quốc phòng, an ninh, viễn thông, đầu tư, thương mại.... Hai nước thường xuyên ủng hộ nhau trên các diễn đàn quốc tế.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chụp ảnh lưu niệm với kiều bào tại Mozambique (Ảnh VPG).

Từ những năm 1980, các chuyên gia Việt Nam đã sang Mozambique theo thỏa thuận giữa hai Chính phủ. Đến nay, tuy số lượng người Việt tại Mozambique không nhiều nhưng Hội người Việt Nam tại Mozambique đã hình thành từ năm 2009 và hoạt động tích cực. 

Hiện nay, bên cạnh những chuyên gia y tế, giáo dục, nông nghiệp, tập thể người lao động của dự án viễn thông Viettel (Movitel - mạng viễn thông hàng đầu của Mozambique) và lao động tự do tại Mozambique đã tạo nên một cộng đồng đoàn kết, đóng góp tích cực vào việc xây dựng, quảng bá hình ảnh Việt Nam thông qua những hành động đẹp, hữu ích dành cho nhân dân và chính quyền sở tại. 

Tuy nhiên, quan hệ kinh tế-thương mại còn chưa tương xứng với tiềm năng và quan hệ chính trị giữa hai nước. Thương mại hai chiều mới đạt con số khiêm tốn xấp xỉ 100 triệu USD.

Ôn lại mối quan hệ sâu sắc qua 40 năm, hai bên đánh giá, tuy cách xa nhau về mặt địa lý nhưng hai nước có sự tương đồng sâu sắc về lịch sử và truyền thống. Xuất phát từ sự đồng cảm trong cảnh bị chế độ thực dân đô hộ, với khát vọng độc lập tự chủ và lòng yêu chuộng hòa bình, hai Đảng và nhân dân hai nước đã đoàn kết, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau ngay từ trong những năm tháng đấu tranh gian khổ vì độc lập, tự do của mỗi dân tộc. Đây là tài sản quý báu và là cơ sở để Việt Nam - Mozambique tăng cường, mở rộng quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực, hỗ trợ và bổ sung cho nhau cùng phát triển.

V.H.