Theo Pháp lệnh, Cảnh sát môi trường là lực lượng chuyên trách thuộc Công an nhân dân thực hiện chức năng phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm và vi phạm hành chính về môi trường; chủ động, phối hợp phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, vi phạm pháp luật về tài nguyên và an toàn thực phẩm có liên quan đến môi trường. Khoản 1, Điều 4 Pháp lệnh quy định, Cảnh sát môi trường đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng ủy Công an Trung ương và sự chỉ huy, quản lý của Bộ trưởng Bộ Công an. Tổ chức của Cảnh sát môi trường gồm: Cục thuộc Bộ Công an; phòng thuộc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; đội thuộc  Công an huyện,  quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và đơn vị hành chính tương đương.

Cảnh sát môi trường kiểm tra vụ vi phạm về xả thải .

Theo Pháp lệnh, trong phạm vi  chức năng, Cảnh sát môi trường có nhiệm vụ,  quyền hạn thu thập thông tin, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình để tham mưu, đề xuất với cấp có thẩm quyền chỉ đạo công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật; áp dụng các biện pháp công tác công an để tổ chức phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật. Tiếp nhận, xử lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và vi phạm pháp luật theo quy định. Tiến hành điều tra các tội phạm về môi trường và tài nguyên, an toàn thực phẩm có liên quan đến môi trường, tiến  hành các hoạt động kiểm tra việc  chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân; kiểm tra phương tiện, đồ vật, địa điểm khi trực tiếp phát hiện có dấu hiệu tội phạm, vi phạm hành chính hoặc khi có tố giác, tin báo về tội phạm, vi phạm hành chính theo quy định của luật…

 Pháp lệnh ghi rõ, việc kiểm tra phải  có  quyết định bằng văn bản của người  đứng  đầu cơ quan Cảnh  sát môi trường thuộc Bộ Công  an, Công  an tỉnh,  thành phố trực thuộc trung ương; quyết định bằng văn bản của Giám đốc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung  ương, Trưởng Công  an huyện,  quận,  thị  xã, thành phố thuộc tỉnh và đơn vị hành chính tương đương.

Đ.T.