Qua thanh tra cho thấy, Ban chỉ đạo đề án còn hoạt động mang tính hình thức, những tồn tại, vướng mắc của các địa phương trong quá trình thực hiện đề án chưa kịp thời phát hiện, chưa có biện pháp hữu hiệu xử lý và tháo gỡ: Việc quy hoạch mạng lưới các trường phổ thông dân tộc nội trú, kế hoạch sử dụng học sinh dân tộc, việc chậm cấp kinh phí, định mức biên chế giáo viên và cán bộ quản lý học sinh, chế độ ăn, thưởng cho học sinh dân tộc nội trú.

Trong khi đó, Đề án không có nội dung cung cấp trang thiết bị dạy học cho các trường được xây mới, dẫn đến cơ sở vật chất của các trường không đồng bộ, không quy định rõ trách nhiệm của UBND tỉnh trong việc tổ chức và huy động các nguồn lực tại địa phương để lồng ghép thực hiện đầy đủ các hoạt động của đề án.

Việc bố trí nguồn vốn cho các dự án đã được phê duyệt còn chậm, thiếu, dẫn đến nhiều dự án kéo dài thời gian thực hiện so với kế hoạch đề ra; có dự án không thể triển khai được sau khi phê duyệt, gây lãng phí trong đầu tư. Các hạng mục công trình đầu tư xây dựng thuộc hoạt động cấp 1 đạt tỷ lệ rất thấp so với mục tiêu đề ra của Đề án (31,9%).

KLTT cũng chỉ rõ, việc tổ chức, bồi dưỡng về tiếng dân tộc thiểu số, tập huấn về công tác hướng nghiệp, tư vấn nghề, dạy nghề truyền thống đạt tỷ lệ rất thấp so với mục tiêu của đề án. Việc cấp phát tài liệu đã được phát hành cho các trường phổ thông dân tộc nội trú còn chậm; chưa xây dựng website và hệ thống thông tin quản lý các trường phổ thông dân tộc nội trú phục vụ công tác quản lý, trao đổi thông tin ở cấp vĩ mô.

Trong khi đó, việc kiểm tra, đánh giá kết quả triển khai thực hiện đề án trong phạm vi cả nước còn hình thức, chủ yếu là hướng dẫn, ghi nhận những khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện đề án tại địa phương. Những thiếu sót, khuyết điểm trên cho thấy Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ban điều hành đề án thực hiện chưa đầy đủ nhiệm vụ theo quy định tại Quyết định số 1640/QĐ-TTg.

Ở 12 tỉnh (Bắc Kạn, Lạng Sơn, Sơn La, Lào Cai, Nghệ An, Gia Lai, Đắk Lắk, Bình Định, Bình Phước, An Giang, Trà Vinh, Sóc Trăng), TTCP phát hiện nhiều địa phương không thành lập ban điều hành đề án cấp tỉnh và không xây dựng kế hoạch đào tạo, sử dụng học sinh dân tộc theo quy định. Việc thực hiện đầu tư xây dựng bổ sung cho các trường phổ thông dân tộc nội trú đạt tỷ lệ thấp 67%. Các trường phổ thông dân tộc nội trú được đầu tư xây dựng mới nhưng chưa hoàn thiện các hạng mục để đưa vào sử dụng chiếm tỷ lệ cao 38%.

KLTT cho thấy, vi phạm trong việc chấp hành quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng cơ bản còn khá phổ biến ở các dự án đầu tư xây dựng. Tổng số tiền vi phạm được phát hiện qua thanh tra 56 dự án là hơn 8,1 tỷ đồng. TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, chấn chỉnh về công tác quản lý đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo và 12 tỉnh đã nhắc ở trên.

Đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rút kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo để xảy ra các thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm trong quá trình thực hiện các hoạt động của đề án tại các địa phương. Đồng thời kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân trong việc chưa thường xuyên hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các hoạt động của đề án, chưa xây dựng website và chưa xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu chung cho hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú.

Việt Hà