Đồng thời, Bộ cũng đang tiến hành xây dựng Thông tư hướng dẫn việc lựa chọn SGK trong các cơ sở giáo dục phổ thông nhằm đảm bảo SGK có chất lượng tốt sẽ được đông đảo học sinh lựa chọn.

Sẽ sớm trình Chính phủ phương án cụ thể về giá SGK

Ông Nguyễn Xuân Thành- Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT cho biết: Nghị quyết 88/2014/QH13 quy định: "Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ GD&ĐT tổ chức việc biên soạn một bộ SGK. 

Bộ SGK này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn"; "Kinh phí thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông do ngân sách nhà nước bảo đảm và huy động từ xã hội". 

Thực hiện Nghị quyết 88, Bộ GD&ĐT chủ trì biên soạn một bộ SGK do ngân sách nhà nước bảo đảm. Việc tổ chức biên soạn được thực hiện theo quy định tại Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT. Trường hợp cần lựa chọn nhà xuất bản chủ trì biên soạn SGK thì việc lựa chọn sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.

Cũng theo ông Nguyễn Xuân Thành, từ nhiều năm nay, Bộ GD&ĐT đã giao quyền chủ động cho các cơ sở giáo dục xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường. 

Đến nay, các cơ sở giáo dục đã xây dựng được kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, nhà trường; cùng với việc thực hiện phương pháp dạy học tích cực, hoạt động dạy học hiện nay đã không còn quá lệ thuộc vào SGK. 

Vì vậy, sẽ không xảy ra tình trạng muốn "an toàn" hay làm "đẹp lòng" Bộ mà phải chọn SGK do Bộ chủ trì biên soạn. Hơn nữa, nếu có nhiều SGK thể hiện mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực học sinh thì việc kiểm tra, đánh giá, thi phải bảo đảm không yêu cầu ghi nhớ, tái hiện thông tin, kiến thức mà tập trung vào đánh giá năng lực học sinh (để phù hợp với các sách giáo khoa khác nhau). 

Khi đó, việc dạy học không thể chỉ truyền thụ kiến thức theo một SGK cụ thể nào đó mà phải tập trung vào thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức để phát triển năng lực. SGK nào có chất lượng tốt, tạo thuận lợi cho việc dạy và học tích cực để phát triển năng lực sẽ có lợi thế, được đông đảo học sinh, giáo viên lựa chọn. 

Đặc biệt, để bảo đảm cạnh tranh bình đẳng giữa sách giáo khoa do Bộ GD&ĐT chủ trì biên soạn với các SGK khác, Bộ sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính trình Chính phủ phương án cụ thể về giá SGK.

Giao quyền lựa chọn SGK cho học sinh, giáo viên và nhà trường

Ông Nguyễn Xuân Thành nhấn mạnh: Từ trước đến nay thực hiện một bộ SGK duy nhất nên việc lựa chọn SGK chưa bao giờ được đặt ra. Nay theo Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội, "Thực hiện xã hội hóa biên soạn SGK; có một số SGK cho mỗi môn học", học sinh, cha mẹ học sinh, giáo viên và các nhà trường lần đầu tiên đứng trước việc phải lựa chọn SGK có thể có sự bỡ ngỡ nhất định. 

Để tránh xảy ra những ứng xử không phù hợp do thiếu thông tin, Bộ GD&ĐT sẽ tăng cường truyền thông để xã hội hiểu rõ quy định về việc biên soạn, thẩm định, lựa chọn SGK để học sinh, cha mẹ học sinh, giáo viên và nhà trường chủ động thực hiện. 

“Hiện Bộ GD&ĐT đang xây dựng Thông tư hướng dẫn việc lựa chọn SGK trong các cơ sở giáo dục phổ thông theo hướng giao quyền lựa chọn cho cơ sở giáo dục phổ thông theo nguyện vọng của học sinh, cha mẹ học sinh; quy định cụ thể trách nhiệm của sở giáo dục và đào tạo, phòng giáo dục và đào tạo, người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông trong việc quản lí việc lựa chọn, sử dụng SGK trong các cơ sở giáo dục phổ thông; có chế tài xử lí nghiêm các hành vi vi phạm quyền lựa chọn của học sinh, cha mẹ học sinh. Làm tốt được việc này sẽ bảo đảm các SGK có chất lượng tốt sẽ được đông đảo học sinh lựa chọn”-ông Thành chia sẻ.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT cũng đã ban hành Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK; tiêu chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn SGK; tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định SGK. 

Căn cứ Thông tư này, các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện có quyền bình đẳng và cạnh tranh một cách lành mạnh trong việc biên soạn, đề nghị thẩm định SGK. Nếu được Hội đồng quốc gia thẩm định SGK đánh giá "Đạt" sẽ được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định phê duyệt, cho phép sử dụng.

“Hiện nay, dự thảo các Chương trình môn học đã được các Hội đồng quốc gia thẩm định và thông qua. Bộ GD&ĐT đang thực hiện các thủ tục theo quy định để ban hành Thông tư về Chương trình giáo dục phổ thông. Sau khi ban hành Thông tư, Bộ sẽ ban hành tài liệu hướng dẫn biên soạn SGK. Các tổ chức, cá nhân có nhu cầu biên soạn SGK thực hiện việc biên soạn, đề nghị thẩm định SGK theo quy định của Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT. Mọi tổ chức, cá nhân đủ điều kiện theo quy định tại Thông tư 33 đều có thể tổ chức biên soạn hoặc tham gia biên soạn SGK” - ông Thành cho biết. 

Huyền Thanh