Việc dạy và học qua sóng truyền hình của các Đài truyền hình địa phương đã và đang nhận được nhiều phản hồi tích cực từ học sinh và phụ huynh. Tuy nhiên, vấn đề đang được dư luận đặt ra là Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cần nghiên cứu, xem xét có hành lang pháp lý để công nhận kết quả của hình thức dạy học này.

“Hiệu quả kép” từ việc dạy học qua truyền hình

Từ ngày 9/3, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đã phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội tổ chức sản xuất, phát sóng chương trình "Học trên truyền hình” trên kênh HTV1 cho học sinh lớp 9 và lớp 12. Dù mới triển khai, nhưng hình thức này đã được học sinh hào hứng đón nhận và khiến phụ huynh cảm thấy yên lòng trong bối cảnh các trường học đang tạm dừng hoạt động để phòng, chống dịch COVID-19. 

Em Bùi Ngọc Dung, học sinh lớp 9 Trường THCS Tân Mai, quận Hoàng Mai (Hà Nội) cho biết:  “Dù không học tập trung, không được tương tác trực tiếp với thầy cô, bạn bè nhưng chúng em vẫn được tiếp cận với bài giảng của các môn học trong chương trình lớp 9. 

Qua tuần học đầu tiên, em thấy giáo viên dạy chậm, cách dạy dễ hiểu nên cũng dễ tiếp thu. Hạn chế của hình thức này là thiếu tính tương tác nên đối với những chỗ chưa hiểu, học sinh phải tự tìm hiểu sau mà không thể hỏi trực tiếp giáo viên. Tuy vậy, tong điều kiện hiện nay,  việc dạy trên truyền hình sẽ giúp học sinh cuối cấp như chúng em yên tâm học tập, vững tin chuẩn bị tham dự các kỳ thi sắp tới”. 

Còn theo phản ánh của nhiều phụ huynh, hình thức học trên truyền hình có ưu điểm là các con có thể học lại nếu không kịp học từ đầu, đồng thời bố mẹ cũng dễ dàng giám sát con học hơn. Do vậy, phụ huynh mong muốn việc dạy học trên truyền hình tiếp tục được duy trì để vừa giúp các con ôn tập chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng sắp tới, vừa đảm bảo an toàn trong phòng, chống dịch.

Ảnh minh họa: Dạy học qua truyền hình đang là hình thức được nhiều địa phương lựa chọn trong mùa dịch COVID-19

Cô Lê Hoài Thư, giáo viên Trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) cũng cho biết: Trong điều kiện hiện nay, việc dạy học qua truyền hình là cách làm rất hay và kịp thời, giúp học sinh vừa củng cố kiến thức cũ, vừa cập nhật kiến thức mới, trong khi vẫn bảo đảm an toàn trong phòng, chống dịch. Đặc biệt, đội ngũ giáo viên giảng dạy trên kênh truyền hình đều là những người giàu kinh nghiệm, nói năng lưu loát, được tuyển chọn kỹ lưỡng từ các trường trên địa bàn. 

Nội dung bài giảng được xây dựng trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹ năng theo chương trình của Bộ GD&ĐT.Tuy nhiên, cô Thư cũng cho rằng, để việc học thực sự hiệu quả, phụ huynh cần đồng hành, giám sát, nhắc nhở con em mình cả về thời gian học và tâm thế học. 

Ông Lê Hồng Vũ, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo quận Tây Hồ cũng cho rằng: Các bài dạy qua truyền hình là các bài học mới, được thiết kế theo nguyên tắc tiếp nối với các bài học trong chương trình trước khi các em nghỉ học để phòng, chống dịch COVID-19. Vì vậy, hình thức này bước đầu đã nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của học sinh. 

Cần có tiêu chí để đánh giá và công nhận kết quả dạy học từ xa

TS Lê Viết Khuyến, Trưởng ban hỗ trợ tuyển sinh, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam-một trong những người đầu tiên đưa ra ý tưởng khôi phục hình thức dạy học qua truyền hình- cho biết: Trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, bài toán toán đặt ra đối với giáo dục Việt Nam hiện nay là sớm có được giải pháp vĩ mô để ứng phó. 

Dù là giải pháp nào cũng đều phải đảm bảo ba yếu tố: Không yêu cầu nhà trường phải ngừng hoạt động; Không yêu cầu tập trung đông học sinh, sinh viên để tránh dịch bệnh nguy cơ lây lan; Việc truyền thụ kiến thức cho học sinh trong thời gian nghỉ không bị gián đoạn; Đáp ứng được nhu cầu của đông đảo học sinh.

Thực tế cho thấy, việc học qua truyền hình đang đáp ứng đủ các yêu cầu trên. Tuy nhiên, ông Khuyến cũng đề xuất, Bộ GD&ĐT cần đẩy nhanh việc nghiên cứu hành lanh pháp lý để công nhận kết quả học trực tuyến, học qua truyền hình. 

Các địa phương trên toàn quốc dù đang triển khai mạnh mẽ hình thức này nhưng vẫn còn dè chừng vì chưa có sự thống nhất, hướng dẫn về mặt nội dung cụ thể từ Bộ GD&ĐT. “Địa phương nào dạy học trực tuyến, trên truyền hình tốt, Bộ GD&ĐT nên có các tiêu chí để đánh giá và công nhận”-ông Khuyến nói.

Đồng quan điểm, TS Trần Thành Nam, Chủ nhiệm Khoa các khoa học giáo dục, Trường Đại học Giáo dục, ĐHQGHN cũng cho rằng: Các hình thức học từ xa hiện nay như học trực tuyến, học qua truyền hình mặc dù được đánh giá là có nhiều ưu thế song đến nay vẫn chưa được kiểm định và chưa có cơ chế đảm bảo chất lượng như thế nào để đảm bảo đáp ứng chuẩn đầu ra… 

Thực tế này đòi hỏi cơ quan quản lý giáo dục cần nghiên cứu, xem xét để tiến tới có thể sớm công nhận kết quả các hình thức học phi chính quy khác như học từ xa, học tại nhà đối với bậc phổ thông. 

GS.TS Phạm Tất Dong, Tổng thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hội khuyến học Việt Nam cũng đề xuất: Bộ GD&ĐT nên làm rõ các khái niệm giáo dục từ xa, giáo dục trực tuyến, E-learning là thế nào, yêu cầu mỗi phương thức ra sao? Trên cơ sở đó, đưa giáo dục trực tuyến, dạy qua truyền hình nhiều hơn tới học sinh, coi đó là phương pháp bổ trợ giáo dục trực tiếp.

Liên quan tới việc đánh giá, xem xét công nhận kết quả dạy học qua internet, qua truyền hình, ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ giáo dục trung học, Bộ GD&ĐT cho biết: Để kết quả dạy học qua truyền hình có thể được công nhận, đòi hỏi việc dạy học phải đáp ứng các điều kiện như như giáo viên phải hướng dẫn cách tương tác với học sinh; giao cho học sinh các nhiệm vụ cụ thể và kiểm soát chặt chẽ quá trình thực hiện nhiệm vụ này. Chẳng hạn, sau khi được giao nhiệm vụ, học sinh phải trả bài từ xa bằng một bài báo cáo hay một bài trình bày được gửi qua mạng. 

Giáo viên sẽ là người đánh giá và đưa ra kết quả học sinh có đạt yêu cầu hay không. Nói cách khác, kết quả dạy học qua internet hay qua truyền hình chỉ có thể được công nhận khi học sinh có sản phẩm cụ thể và sản phẩm ấy được chính giáo viên công nhận.

Huyền Thanh