Hungary từng là nền bóng đá mạnh nhất thế giới. Thập niên 50 thế kỷ trước, cả thế giới phải ngã mũ trước thứ bóng đá siêu việt Hungary trình diễn.

Sơ đồ WW ra đời, rồi tiếp theo là kỷ lục 4 năm liền bất bại. Hungary còn sở hữu Puskas, tiền đạo xuất sắc nhất thế kỷ 20. Họ là đội đầu tiên đánh bại tuyển Anh tại thánh địa Wembley bằng tỷ số 6-3 không tưởng. Trận đấu đó, tới nay vẫn được xem là “trận đấu thế kỷ”.

Nhưng số phận không bao giờ cho bóng đá Hungary đi trên con đường trải đầy hoa hồng. Tại World Cup 1954, Hungary vào tới chung kết gặp Đức – đội bị họ hủy diệt tới 8-3 ở vòng bảng.

Dễ dàng dẫn trước 2-0, nhưng chẳng rõ ma xui quỷ khiến thế nào mà Hungary tuột mất chiến thắng, bị ngược dòng 3 bàn.

Tới 1956, Honved – CLB quân đội, nơi cung cấp phần đông tuyển thủ cho ĐTQG Hungary tới Bilbao dự Cúp C1. Trong lúc ấy, cách mạng dân chủ ở quê nhà nổ ra, đẩy đất nước vào tình trạng hỗn loạn.

Khi đá xong, các cầu thủ Honved – tức những nhân vật chủ chốt của bóng đá Hungary từ chối lên máy bay về nước. Họ sợ bạo động chính trị sẽ cướp đi sự nghiệp đang lên của mình. Những người này lập ra đội bóng riêng, đi du đấu vòng quanh thế giới kiếm tiền và chờ đợi những lời mời hấp dẫn từ Nam/Tây Âu.

Thế hệ vàng của Hungary chính thức tan rã. Nghiệt ngã ở chỗ, trong những năm Hungary ngự trị đỉnh cao làng cầu thế giới, EURO chưa ra đời, Cúp C1 cũng chẳng có. Hungary, xét cho cùng, cũng chỉ là ông hoàng không ngai.

Những năm sau đó, Hungary không tài nào vực dậy nền bóng đá vang bóng một thời. Lần gần nhất họ tranh tài ở những giải đấu lớn cũng cách đây tròn 3 thập kỷ (World Cup 1986).

Cho tới vòng loại World Cup 2014, giới quan sát cũng chẳng nhìn ra bất kỳ tín hiệu khởi sắc nào ở bóng đá Hungary, nhất là sau trận thua 1-8 trước Hà Lan. “Vâng, đây là nền bóng đá chết. Chết hẳn rồi, đừng hy vọng nữa”, tuyển thủ Gera ngán ngẩm lắc đầu.

Nhưng cho tới khi Bernd Stock xuất hiện, mọi thứ hoàn toàn đổi thay. Ông là người Đức, quốc gia đi đầu trong công cuộc cải cách bóng đá. Bản thân người Đức cũng trải qua giai đoạn khủng hoảng sau đỉnh cao ở EURO 1996. Họ biết cách đối phó với khủng hoảng thời hậu đỉnh cao thế nào.

Stock thực ra không phải một HLV chuyên nghiệp. Ông là nhà hoạch định bóng đá của viện chiến lược DFB. Vì thế, Stock phù hợp để vực dậy nền bóng đá trượt dài này.

Ông đảm nhiệm vai trò giám đốc thể thao của LĐBĐ Hungary, ưu tiên việc phát triển giải quốc nội và cầu thủ trẻ. Trước khi Stock đến, mỗi năm Hungary chi 1 triệu euro cho công tác đào tạo trẻ toàn quốc. Sau khi Stock tới nhiệm sở, con số ấy tăng lên 10 lần.

Tại giải vô địch U20 thế giới, Hungary vượt qua vòng bảng, chỉ chịu thua Serbia trong thời gian hiệp phụ. Bây giờ, ở EURO 2016, Hungary xuất sắc vượt qua bảng đấu đầy tính cạnh tranh để cán đích ở ngôi đầu.

Hôm nay, lịch sử bóng đá Hungary bước sang trang sử mới. 

Khải Huyền