Tổ hợp các cửa hàng mua sắm - ẩm thực - trò chơi xen kẽ các không gian nghệ thuật là một mô hình không còn mới ở trên thế giới, tuy nhiên mới chỉ xuất hiện tại Việt Nam vài năm trở lại đây. Đình đám thời gian trước có lẽ là khu tổ hợp với tên gọi “Hợp tác xã Zone 9” và hiện nay là khu The Yard, X98 hay một khu vực đang gây sốt trong giới trẻ hiện nay là The Creativi City. Việc xuất hiện hàng loạt các khu vui chơi đã đem đến cho giới trẻ Hà Thành nhiều sự lựa chọn hơn so với trước kia. 

Nhóm phóng viên (PV) chúng tôi đã có dịp đến một trong những khu vui chơi đang được giới trẻ Hà Thành rất yêu thích hiện nay, đó là khu Hanoi Creative City – Thành phố sáng tạo tại số 1, Lương Yên, Hà Nội. Đây là khu tổ hợp sáng tạo nghệ thuật 20 tầng thu hút giới trẻ với những không gian mới lạ như: triển lãm tranh, văn phòng sáng tạo, trò chơi trong nhà, bên cạnh những quán ăn, tiệm cà phê được bố trí khéo léo trong những chiếc container lớn, khu hàng mua sắm, thời trang quần áo…

Theo anh T. (ở Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: “Mình thích những nơi như The Yard hay Hanoi Creativi City vì nó không “hào nhoáng” như các trung tâm thương mại nhưng không kém phần “chất” và “sành điệu”. Và theo khảo sát của PV, xu hướng mở các khu tổ hợp vui chơi, ăn uống mới như trên có chiều hướng gia tăng trong thời gian tới.

Phòng Cảnh sát PCCC số 1 kiểm tra PCCC khu vui chơi The Creative City.

Dạo quanh một vòng các khu vực như Hanoi Creativi City, The Yard… nhóm PV nhận thấy mô hình tại đây không khác nhiều so với khu Zone 9 trước kia. Mặt bằng tại những khu tổ hợp mới này đều do một chủ đầu tư đứng ra thuê lại và chuyển đổi mục đích sử dụng, chia nhỏ thành các khu vực để cho thuê với nhiều loại dịch vụ như café, ăn uống, cửa hàng quần áo…

Như khu The Yard nằm trên đường Phó Đức Chính, theo một nhân viên bảo vệ tại đây, tiền thân khu vực này là một nhà máy in rộng hơn 8.000m2. Sau khi nhà máy in đóng cửa, chủ đầu tư hiện giờ của The Yard thầu lại khu vực này, sau đó phân chia khu đất thành các gian hàng theo diện tích 9m2 và 15m2 để cho thuê.

Hay tại, khu tổ hợp mới Hanoi Creativi City nằm trên đường Lương Yên, trước đây tòa nhà 20 tầng này do Nhà máy Kim Khí Thăng Long làm chủ đầu tư với mục đích làm nhà ở cho thuê và văn phòng cho thuê, một nhóm chủ đầu tư cải tạo và cho thuê lại. Cả hai khu vực này đều đã đi vào hoạt động khá lâu, tuy nhiên, PV nhận thấy công tác PCCC và thoát nạn, thoát hiểm tại đây rất nhiều bất cấp.

Một trong những đặc điểm chung rất dễ nhận thấy tại các khu tổ hợp vui chơi như trên đa phần đều là thuê lại mặt bằng của những công trình đã cũ, cải tạo để thay đổi mục đích sử dụng. Chính vì vậy, việc sử dụng điện tại đây cũng không theo thiết kế ban đầu mà đã thay đổi theo công năng sử dụng. Trong quá trình sử dụng thì dùng rất nhiều hệ thống chiếu sáng để trang trí, dễ gây ra hiện tượng quá tải dẫn đến chập, cháy. Các khu vui chơi này cũng tập trung rất nhiều quán café, nhà hàng, sử dụng nguồn nhiệt lớn như: bếp gas, điện…

Thêm vào đó, việc đặt bàn thờ, thắp hương ngay gần khu vực đun nấu của các nhà hàng lại không có sự nhắc nhở của Ban Quản lý tòa nhà cho thấy, công tác PCCC ở đây không hề được chủ cơ sở quan tâm. Tại khu Hanoi Creativi City, có thể dễ dàng thấy các bình gas được đặt rải rác trong các contener ở khu “quảng trường sáng tạo” để phục vụ cho việc lắp đặt, hàn cắt các vật liệu kim loại. Tầng 2 của một quán cafe được làm lại từ 2 cái contener cũ đang được hàn xì để hoàn thiện, vẩy hàn bắn tứ tung khắp nơi... Trong khi, khách hàng vẫn tiếp tục vui chơi, thăm quan. Nếu chỉ cần một vẩy hàn bắn ra, rơi vào những vật liệu dễ cháy xung quanh như mút, xốp... thì hậu quả thật khó lường.

Tuy nhiên, đa số các khu vui chơi tại đây đều không được trang bị đầy đủ về phương tiện PCCC như: bình bọt, hệ thống đèn chiếu sáng, đèn chỉ dẫn thoát hiểm... Tại khu vui chơi The Yard, theo quan sát của nhóm PV, cả khu vực rộng lớn gồm nhiều nhà hàng, quán cafe hay bãi đỗ xe nhưng chỉ trang bị 2 bình chữa cháy đặt tại cửa ra vào, không hề có hệ thống đèn exit chỉ dẫn khi xảy ra sự cố hay các tiêu lệnh về chữa cháy.

Nếu sự cố, cháy, nổ xảy ra, với lượng khách lớn và không gian chật hẹp như vậy, tình trạng chen lấn, xô đẩy dẫn đến xô xát, thương tích là điều khó tránh khỏi. Hay tại khu Hanoi Creativi City thì đã trang bị bình chữa cháy tại các hộp chữa cháy, tuy nhiên đèn báo thoát nạn, thoát hiểm thì tầng có, tầng không. Và đa số lực lượng bảo vệ đều lúng túng khi được hỏi về cách sử dụng phương tiện chữa cháy. Khi hỏi nhân viên quán cafe H. thuê tại Hanoi Creativi City về việc Ban Quản lý tập huấn về công tác PCCC thì được trả lời: “Từ lúc khai trương đi vào hoạt động, chưa thấy Ban Quản lý tại đây tổ chức tập huấn”.

Lối thoát nạn, thoát hiểm tại khu Hanoi Creativi City cũng hoàn toàn không đảm bảo. Nhiều thang thoát hiểm cửa mở, khóa bị hỏng không thể đóng được, thiếu biển chỉ dẫn... nếu xảy ra cháy, khói dễ dàng bay vào và lan ra các tầng. Với số lượng lên đến hàng nghìn lượt khách và cao điểm vào những ngày cuối tuần, nếu xảy ra cháy, nổ, ngoài việc thiệt hại về tài sản thì thiệt hại về người là khó tránh khỏi.

Theo Đại tá Nguyễn Trường Sơn, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC số 2, Cảnh sát PC&CC TP Hà Nội, đơn vị quản lý khu vực The Yard cho biết: “Việc quản lý những khu vui chơi mới theo hình thức tổ hợp mua sắm - ẩm thực - vui chơi này hiện có rất nhiều vấn đề đặt ra. Phòng đã cử cán bộ xuống kiểm tra, nhắc nhở, hướng dẫn về công tác PCCC tại đây, tuy nhiên, việc lập biên bản xử phạt gặp nhiều khó khăn vì không gặp được chủ đầu tư và họ thường xuyên tránh né không có mặt”.

Trao đổi về công tác quản lý PCCC tại khu Hanoi Creativi City tại đường Lương Yên, Hà Nội với Đại tá Trần Văn Vụ - Trưởng phòng Cảnh sát PCCC số 1, Cảnh sát PCCC Hà Nội, PV được biết: “Đây là một cơ sở tập trung đông người. Và công trình này đã được thẩm duyệt về PCCC, tuy nhiên, chủ đầu tư chưa hoàn thiện thi công, kiểm tra, nghiệm thu PCCC mà đã đưa vào sử dụng là sai quy định.

Phòng đã làm văn bản gửi lên Ủy ban nhân dân quận Hai Bà Trưng đề nghị đình chỉ hoạt động để hoàn thiện các hạng mục về PCCC theo quy định và phối hợp với Sở Văn hóa thể thao và Du lịch Hà Nội đề nghị rút giấy phép biểu diễn hoạt động tại đây vì chưa đảm bảo an toàn về công tác PCCC”.

Thái Thụy - Lê Hoa