Theo đó, đã khôi phục được phần đập bị vỡ, xử lý và khống chế được nguồn nước gây ô nhiễm. Theo kết quả quan trắc cho thấy chất lượng nguồn nước gây ô nhiễm đã đạt ngưỡng cho phép, thiệt hại của nhân dân đã được rà soát, thống kê và hỗ trợ kịp thời.

Vụ vỡ bờ đập bãi thải Gyps xảy ra khoảng 12h10 ngày 7-9, tại bãi thải Gyps của Công ty Cổ phần DAP số 2 – Vinachem. Vị trí xảy ra sự cố vỡ đập nằm cạnh tỉnh lộ 151, hướng đi về huyện Văn Bàn, chiều dài thân đập bị vỡ khoảng 50m. 

Đến khoảng 12h50 cùng ngày, lượng nước và bùn tràn ra ngoài môi trường khoảng 45.000m3 nước thải được xác định nhanh có đặc tính axit, với PH=1,9. Sự cố xảy ra theo xác định sơ bộ ban đầu làm ảnh hưởng đến các hộ dân tổ dân phố số 7 thị trấn Tằng Loỏng.

Các lực lượng tiến hành rắc vôi bột.

Toàn bộ lượng nước và bùn thải chảy ra ngoài theo 2 hướng, một hướng chảy ra suối Hoai và chảy vào suối Phú Nhuận và một hướng chảy tràn qua đường tỉnh lộ 151 sang bãi đất trống giáp Công ty TNHH MTV Apatit, chảy vào cống ngầm ra suối Mã Ngan và chảy vào suối bản Trát.

Ngay sau khi xảy ra sự cố, lãnh đạo chính quyền địa phương đã có mặt tại hiện trường chỉ đạo phương án khắc phục sự cố. Tại hiện trường, các lực lượng đã huy động tối đa phương tiện, máy móc và con người khẩn trương khắc phục sự cố. Một mặt đắp, ổn định lại khu vực bị vỡ. 

Mặt khác rải vôi tại các đầu dòng chảy để trung hòa lượng axit không để ảnh hưởng đến vùng hạ du (đã huy động khoảng 60 tấn vôi bột). Đồng thời yêu cầu UBND huyện Bảo Thắng khẩn trương tiến hành thống kê, kiểm đếm, xác định thiệt hại để làm cơ sở lập phương án đền bù thiệt hại cho người dân; thông báo cho nhân dân trên địa bàn ảnh hưởng tạm thời không sử dụng nguồn nước bị ảnh hưởng để sinh hoạt và sản xuất.

Đồng thời, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai đã giao Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh thông báo cho các Sở Tài nguyên và Môi trường tại các tỉnh vùng hạ du quan trắc môi trường nước tại các sông suối chảy qua các tỉnh. Công an tỉnh thu thập thông tin hiện trường ban đầu để làm cơ sở xác định nguyên nhân sự cố. 

Giám đốc Nhà máy DAP số 2 ông Phùng Ngọc Bộ đã xin lỗi nhân dân và hứa sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền trong việc khắc phục sự cố và đền bù thiệt hại cho nhân dân. Vào chiều 7-9, Công ty Cổ phần DAP số 2 sở hữu Nhà máy xảy ra sự cố đã hỗ trợ cho hơn 30 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp mỗi hộ 2 triệu đồng để ổn định cuộc sống.

Đến sáng 8-9, UBND tỉnh Lào Cai đã tiếp tục tổ chức khảo sát thực tế về tình hình khắc phục sự cố, chỉ đạo quan trắc mẫu nước từ vị trí bị vỡ đập dọc theo 2 tuyến suối thuộc địa bàn xã Phú Nhuận, thị trấn Tằng Loỏng và xã Xuân Giao, phía chảy ra sông Hồng. 

Trên cơ sở khảo sát thực tế, UBND tỉnh Lào Cai đã chủ trì họp với đại diện Cục Hóa chất và Cục Kỹ thuật an toàn và môi trường công nghiệp- Bộ Công thương; Cục Bảo vệ môi trường Miền Bắc thuộc Tổng cục Môi trường; lãnh đạo Tập đoàn Hóa chất đánh giá tình hình, khắc phục sự cố.

Đến nay, Công ty Cổ phần DAP số 2 Vinachem cùng với sự hỗ trợ của các đơn vị sản xuất trong khu công nghiệp Tằng Loỏng đã tiến hành thi công, khôi phục được đoạn đập bị vỡ bằng giải pháp đắp đê quai phía trong điểm bị vỡ, với chiều cao đoạn đê đắp mới hơn 2m. Ngay trong đêm 7-9, đã khống chế hoàn toàn nguồn nước trong hồ thải chảy ra ngoài. 

UBND tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tăng cường hoạt động quan trắc liên tục chất lượng nguồn nước dọc theo các suối và tiến hành điều tiết, sử dụng lượng vôi phù hợp để trung hòa xử lý nguồn nước.

UBND tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo các lực lượng hỗ trợ các gia đình làm vệ sinh, dọn dẹp nhà cửa, di chuyển tài sản đến nơi an toàn, ổn định đời sống. Theo kết quả rà soát, tính đến 12h ngày 8-9, sự cố đã làm ảnh hưởng đến 35 hộ dân và 3 tổ chức. 

Trong sáng 8-9, Công đoàn của Tập đoàn Hóa chất đã hỗ trợ trước mắt cho mỗi hộ bị ảnh hưởng 5 triệu đồng/hộ. Tại cuộc họp ngày 8-9, Công ty cổ phần DAP số 2- Vinachem sẽ tiếp tục thực hiện ứng trước tiền đền bù với số tiền 10 triệu đồng/hộ. Hiện nay, UBND huyện Bảo Thắng đang tiến hành tổng hợp kết quả thiệt hại và tiến hành đền bù cho các hộ dân bị thiệt hại.

Để đảm bảo khắc phục triệt để sự cố, bảo đảm ổn định lâu dài, UBND tỉnh Lào Cai đã giao cho UBND huyện Bảo Thắng tiếp tục phối hợp với Công ty cổ phần DAP số 2- Vinachem khẩn trương hoàn thành sớm việc áp giá đền bù để chi trả theo quy định. Việc di chuyển 41 hộ dân gần khu vực bãi thải Gyps đã được UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo quyết liệt. Đến nay, UBND huyện Bảo Thắng đã thực hiện xong công tác thống kê, đã dự kiến đủ quỹ đất tái định cư để di chuyển các hộ dân. 

UBND tỉnh Lào Cai đề nghị Tập đoàn Hóa chất Việt Nam hỗ trợ cùng Công ty cổ phần DAP số 2- Vinachem bố trí nguồn kinh phí, phối hợp với UBND huyện Bảo Thắng trước mắt tiến hành giải phóng mặt bằng, di chuyển ngay 10 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp, nằm dưới khu vực bị vỡ đập bãi thải; các hộ còn lại sau khi khắc phục xong sự cố, sẽ tiếp tục di chuyển để ổn định cuộc sống...

Xuân Mai