Anh Hoàng Văn Đoạt, sinh năm 1968, trú tại thôn Nà Xe, xã Tân Tiến, huyện Bạch Thông, đã từng thụ án 17 năm tù về tội mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Năm 2010, chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, nhiều anh em, bạn bè, người thân xa lánh, không có việc làm, không có vốn. Nhưng rồi được sự thăm hỏi, động viên, giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể, đặc biệt là lực lượng Công an xã, càng thúc giục anh quyết tâm làm lại từ đầu để lấy lại niềm tin, tình cảm đánh mất trước đây với mọi người. 

Anh tập trung làm ăn, buôn bán từ nhỏ lẻ, giờ đây, anh đã ổn định với công việc bán thịt lợn, sau bao năm tích cóp, anh xây được nhà, kinh tế gia đình ngày càng phát triển. Cũng từ đó, hàng xóm, bạn bè đã ghi nhận sự nỗ lực và có cái nhìn khác về anh. Anh tâm sự rằng: “Cũng chỉ mong sao những người lầm lỡ như tôi, về xã hội được vay vốn, được quan tâm để làm lại cuộc đời”. 

Anh Lý Biên Cương, Trưởng Công an xã Tân Tiến, huyện Bạch Thông cho biết: “Thời gian hoàn lương trở về địa phương, anh Đoạt luôn chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và quy định của địa phương nơi cư trú, siêng năng, chịu khó trong phát triển kinh tế, trở thành tấm gương trong tái hòa nhập cộng đồng và phát triển kinh tế hộ gia đình, trở thành một trong những hộ phát triển kinh tế khá của địa phương”.

Ông Mạc Văn Nghĩa bên vườn quýt của gia đình.

Ông Mạc Văn Nghĩa, trú tại thôn Nà Vài, xã Quang Thuận, huyện Bạch Thông cũng từng có một quá khứ lầm lỗi, phải đi thi hành án.  Ngày ra trại, ông mang theo biết bao nỗi niềm, hy vọng xen lẫn nỗi lo, sự xa lánh của bà con lối xóm, làm ông luôn có cảm giác tội lỗi, tự ti, mặc cảm. 

Khi mới trở về địa phương, với cái danh “đối tượng tù tha”, ông bắt đầu quá trình hòa nhập với cộng đồng đầy gian nan, thử thách. Phải hứng chịu biết bao ánh mắt dò la, xét nét của người đời, song với ý chí và nghị lực vượt lên chính mình, với sự động viên, giúp đỡ của chính quyền địa phương, gia đình và bà con thôn xóm, ông đã hoàn lương, trở thành điển hình làm kinh tế giỏi và được nhân dân tín nhiệm bầu làm chi hội trưởng nông dân của thôn. 

Nhờ biết áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất và nắm nhu cầu của thị trường, ông Nghĩa đã tuyên truyền đến các hội viên nông dân trong thôn tập trung phát triển vườn cây ăn quả, đặc biệt là quả quýt trên ngay mảnh đất quê hương mình. Việc này không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao cho riêng gia đình ông mà còn giúp nhiều gia đình trong thôn vươn lên làm ăn giỏi. 

Ông Nghĩa chia sẻ: “Hiện nay, với công việc chi hội trưởng chi hội nông dân, được các hội viên tín nhiệm, tôi luôn lắng nghe, áp dụng và chuyển giao những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất mong làm sao để các hội viên kinh tế gia đình ngày càng khấm khá hơn”. 

Có được cơ ngơi như ngày hôm nay phải kể đến lòng quyết tâm của cá nhân ông Nghĩa, người biết vươn lên sau lỗi lầm, sớm ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng và tham gia vào các công tác xã hội ở địa phương. Bên cạnh đó là sự vào cuộc của cấp ủy chính quyền địa phương, của cả hệ thống chính trị và cộng đồng chung tay với những việc làm thiết thực, giúp người chấp hành xong án phạt tù về địa phương phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. 

Là Trưởng thôn, Ông Lưu Đình Tường đã âm thầm gặp gỡ, nắm bắt tâm tư nguyện vọng, động viên giúp đỡ để ông Nghĩa đón nhận sự chia sẻ một cách tự nguyện, bởi ông ý thức sâu sắc rằng, đây không chỉ là trách nhiệm của một đảng viên mà còn là trách nhiệm của tổ chức cơ sở đảng, nơi có người thuộc diện giáo dục quản lý. Nghị quyết của chi bộ được thông qua, ông Tường càng hiểu hơn trách nhiệm của mình đối với người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương sinh sống, sau khi khơi thông được mạch nguồn hoàn lương trong con người một thời lầm lỗi, dần ổn định cuộc sống, loại bỏ tâm lí mặc cảm, tự tin tái hòa nhập cộng đồng, Năm 2014, ông Nghĩa  được giữ vị trí chi hội trưởng chi hội nông dân của thôn Nà Vài. 

Nhận xét về ông Nghĩa, Trưởng thôn Lưu Đình Tường cho biết: Ông Nghĩa sau khi cải tạo trở về địa phương rất nhiệt tình, tập trung phát triển kinh tế gia đình, ông tham gia vào chi hội nông dân của thôn và được các hội viên rất tín nhiệm, ông tham gia tích cực vào những công việc của thôn... đối với địa phương, nhất là trong thôn chúng tôi luôn quan tâm tạo điều kiện tốt nhất để những người chấp hành xong án phạt tù sớm ổn định cuộc sống, vượt qua những mặc cảm tự ti về quá khứ lầm lỗi.

Huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn hiện có 150 người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, nhiều năm qua công tác bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng được cấp ủy, chính quyền chú trọng thực hiện triển khai và trở thành một trong những điểm sáng thực hiện nghị định số 80/2011/NĐ-CP của Chính phủ quy định các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù. 

Công an huyện chủ động tham mưu để Đảng ủy ra nghị quyết chuyên đề về an ninh trật tự trong đó chú trọng quản lý giáo dục giúp đỡ những đối tượng tù tha về tái hòa nhập cộng đồng tại địa phương. Từ nghị quyết của các cấp ủy đảng đã mở ra cánh cửa để những người lầm lỗi làm lại cuộc đời, có những người tham gia tích cực trong công tác đảm bảo an ninh trật tự, có những người mạnh dạn vươn lên phát triển kinh tế hộ gia đình và là những tấm gương sáng trong tái hòa nhập cộng đồng, từ đó tỷ lệ tái phạm tội được kiểm soát, tình hình an ninh trật tự được giữ vững, xây dựng quê hương thành điểm sáng về xây dựng nông thôn mới.

Câu chuyện tái hòa nhập cộng đồng tại huyện Bạch Thông là một lát cắt trong công tác quản lý giáo dục, giúp đỡ tạo điều kiện cho người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương sinh sống. Câu chuyện đó thêm một lần khẳng định, nơi nào cấp ủy đảng quan tâm, lãnh đạo chỉ đạo sâu sát và thực hiện nghị quyết thì ở đó xuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiên tiến, bởi đó là nghị quyết của lòng nhân ái, bao dung, thấm đượm đầy tình người.

Ngọc Ánh