Hiện Việt Nam đang tiêu thụ đồ uống có cồn đứng thứ 2 Đông Nam Á, thứ 10 châu Á và thứ 29 thế giới. Thị trường nội địa tiêu thụ khoảng 200 triệu lít rượu do người dân tự nấu. 

Thực trạng lạm dụng rượu bia ở nước ta đã đến mức báo động, khiến cho nhiều người phải bỏ mạng. Không ít trẻ vị thành niên đã sử dụng rượu bia gây ra những hệ luỵ khó lường. 

Chính những điều này dẫn tới sự ra đời của Nghị định 105/2017/NĐ-CP (có hiệu lực từ 1-11-2017), trong đó các hộ gia đình không được sản xuất rượu thủ công, đặc biệt nghiêm cấm các hộ kinh doanh bán rượu cho người dưới 18 tuổi. Nghị định này được cho là một hành lang pháp lý đến gần hơn với quy định của các nước tiên tiến trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em.

Hơn một tuần sau khi Nghị định 105 có hiệu lực nhưng đa số các cửa hàng bán rượu đều lúng túng không biết làm cách nào để xác minh độ tuổi của khách hàng. Do chưa có quy định người mua rượu phải chứng minh mình trên 18 tuổi nên người bán không thể tuỳ tiện hỏi tuổi của khách. 

Cấm bán rượu cho người dưới 18 tuổi có thực hiện được không? Ảnh Người lao động

Ông Nguyễn Quốc Đạt, chủ cửa hàng tạp hoá trên phố Tuệ Tĩnh (Hà Nội) cho biết: Việc xác định tuổi của khách hàng đã đủ 18 hay chưa là rất khó. Qua ngoại hình bên ngoài rất khó để biết được. Nếu chỉ mua hàng mà mình lại hỏi tuổi của khách thì không hay, đây là vấn đề tế nhị.

Bà Nguyễn Thị Kim Cúc, quản lý hệ thống bán lẻ rượu của Halico cho biết: “Kinh doanh như chúng tôi thì cứ có khách đến là chúng tôi bán hàng. Muốn kiểm soát được độ tuổi chỉ có cách buộc khách hàng phải xuất trình chứng minh thư nhưng điều này chưa có trong quy định nên rất khó để áp dụng. Mong các cơ quan chức năng có hướng dẫn cụ thể chúng tôi làm theo, thuận tiện cho cả người mua và bán”.

Quy định cấm bán rượu cho người dưới 18 tuổi nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng các loại đồ uống có cồn, ảnh hưởng đến thể lực, tư duy, trí tuệ, khả năng lao động của con người, đặc biệt là giới trẻ. Một ngụm nhỏ rượu chưa có tác hại ngay lập tức đối với trẻ vị thành niên, nhưng mỗi tuần uống vài ngụm sẽ gây hậu quả khó lường tới các cơ quan, bộ phận khác trong cơ thể con người như hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp và nhất là tới não bộ. 

Theo các chuyên gia, người ở tuổi vị thành niên chưa hoàn thiện thể chất và tinh thần, khả năng nhận thức và làm chủ hành vi còn nhiều hạn chế, cho phép nhóm đối tượng này sử dụng rượu là rất nguy hiểm. Tuy nhiên nhiều người cũng tỏ ra lo ngại về tính khả thi của Nghị định này.

Chị Nguyễn Kim Giang, nhân viên cửa hàng bán lẻ Vinmart cho rằng: Cái khó để thực hiện Nghị định này chính là ý thức của mỗi người. Người bán có thể vì lợi nhuận, họ sẵn sàng bán cho khách dưới 18 tuổi. Còn người sử dụng khi họ đã có nhu cầu họ sẽ có nhiều cách để mua được rượu. Họ có thể "lách luật" một cách đơn giản bằng cách nhờ người khác mua hộ. Điều quan trọng nhất là cần sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương để phát hiện các trường hợp vi phạm, từ đó Nghị định có thể triển khai khả thi trong thực tế.

Nhật Trường